Reader

LII. IN DIE PENTECOSTES SERMO SECUNDUS.

« Dum complerentur dies Pentecostes, erant omnes discipuli pariter in eodem loco. Et factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispertitae linguae tanquam ignis, seditque super singulos eorum Spiritus sanctus.»

Congruum est satis, fratres charissimi, ut in omnibus his diebus conventum in domo Dei faciatis, quoniam in his sancti discipuli Jerusalem in eadem domo convenerunt, et Spiritum sanctum cum multis gratiis, quae ad officium nostrum pertinent, receperunt. Videamus ergo quid datum est illis, ut in eis discatis quid datum sit nobis. Dederat Dominus apostolis potestatem expellendi daemones, sanandi infirmitates; dederat etiam potestatem dimittendi peccata, quando insufflavit, et dixit:« Accipite Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt.» Sed quia ituri erant ad omnes gentes, et praedicaturi per multas persecutiones, juxta hoc quod jussum fuerat:« Euntes in universum mundum, praedicate evangelium omni 486 creaturae, prius instruendi et corroborandi erant, et linguae omnium[ eis] conferendae. Instruendi, ut scirent quid praedicarent; corroborandi, ut praedicare auderent. Linguae[ eis] dandae, ut variis gentibus linguis eorum praedicare valerent. Haec enim tria necessaria erant in totius mundi praedicatione, scientia, audacia, et lingua. Si scientiam habuissent, et timuissent, defecissent. Si scientiam habuissent et audaces fuissent, et genere[ f. gratia] locutionis caruissent, iterum defecissent. Datus est ergo eis Spiritus sanctus in specie ignearum linguarum. Ignis lucem et ardorem habet: in luce illuminatio doctrinae, in ardore fervor audaciae designantur; in forma vero ignis, quae collata est apostolis spiritus linguarum significatur. In hac illuminatione datum est perfecte[ scire] Evangelium, quod perfecte discere non poterant ante Spiritus adventum, juxta id quod ait illis Dominus:« Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo.» Alibi autem dicit:« Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia.» Nova itaque lex in adventu Spiritus sancti in mentibus apostolorum formata est et inscripta. Inflammati ad audaciam apostoli, quia Petrus, qui prius timuit ad vocem mulieris, post adventum Spiritus sancti, vocem non timuit Neronis, quia« Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum.»

Notandum, fratres charissimi, quia cum sono venit Spiritus; quod significat quod ad sonum praedicationis eos mutaret. Notandum etiam quod esse debebant in coenaculo congregati. Sedere magistrorum est et judicantium: et ipsi magistri et judices Ecclesiae futuri erant. Sublimitas coenaculi, sublimitatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; quod congregati erant, unitatem Ecclesiae significat. Audivistis, fratres charissimi, quae in his diebus apostolis data sunt, et quare illis data sunt. Modo ista nobis,( qui licet indigni vicarii eorum sumus), ad aedificationem data sunt. Sed quia ista in Testamento Veteri ex magna parte praefigurata sunt, addamus prius aliquid de veteri lege, ut eadem res ex utroque Testamento confirmetur, et tunc a nobis melius scietur. Legitur in Exodo quod quinquagesimo die post exitum de Aegypto, post immolationem agni in Aegypto data est lex in monte Sinai, hoc modo: Descendit Dominus per ignem fumantem in Sinai, et coeperunt audiri tonitrua, et 487 buccina, et machinare fulmina, et nubes operire montem, et prohibitus est populus accedere ad montem, ne videret Dominum, et transiret terminos constitutos. Ascendit autem Moyses et Aaron in montem, et data sunt a Domino omnia praecepta legis. Et ecce quantum conveniunt Vetus et Novum Testamentum. Post immolationem agni, post exitum filiorum Israel de Aegypto, quinquagesimo die data est lex. Similiter post passionem Christi, post liberationem filiorum Dei de inferno, data est quinquagesimo die apostolis perfecta novae legis cognitio. Sicut ibi descendit Dominus in igne, sic ibi apparuit Spiritus apostolis in ignis specie; sicut ibi sonitus, sic ibi sonus. Buccina significat praedicationem; tonitrua communicationem[ f. comminationem]; fulgura, coruscationem miraculorum; nubes, legis obscuritatem; Apostoli enim veritatem praedicaverunt, poenam gehennae comminati sunt. Utraque lex data est in alto. Illa in monte, ista in coenaculo. Moyses et Aaron sunt in monte, et populus in imo separatus a monte, doctores Ecclesiae ad sublimitatem ascendunt mysteriorum, sed populus altiora scrutari prohibetur. Haec omnia, fratres charissimi, de utroque Testamento sumpta, nobis etsi per culpam nostram non conveniunt, nihilominus tamen ex officio convenire debent. Nos sacerdotes sumus collocati in coenaculo, nos positi in monte, quia sumus promoti in tanti ordinis sublimitatem, ut gregi Dei quasi speculatores provideamus contra versuti hostis calliditatem. Nos in coenaculo domus Dei sedemus, quia magistri et judices in domo Dei sumus. Tunc nobis subjectos docere debemus; sed qui docere debet, scientiam quam docet, habere oportet. Eum ergo igne doctrinae necessarium est esse illuminatum, qui docendi assumit officium. Magnae itaque temeritatis est, si accipit sacerdotium, si non habet scientiae donum. Hi debent in coenaculo pro apostolis sedere, qui non meruerunt repelli cognitionis lumine. Si judices sumus, juste et audacter judicare debemus. Juste, ne opprimamus pauperem; audacter, ne timeamus potestatem. Qui ergo in coenaculo Dei sedet, ignem et fervorem audaciae accipiat contra rebelles, obediendo ei qui dicit:« Nolite timere eos qui occidunt corpus, etc..» Sic ergo erit in nobis ignis Spiritus sancti, ut lumine scientiae et fervore audaciae repleti inveniamur. Repletus erat Moyses zelo justitiae, quando in populum Dei, qui peccavit insurrexit. Legitur enim in Exodo, quia cum multos dies moraretur, post multos dies in montibus[ f. in monte] mandata legis et figuram a Domino accipiendo, 488 peccavit populus, et adoravit vitulum conflatilem, locutus est Dominus ad Moysen, dicens:« Vade et descende; peccavit populus meus, et adoravit vitulum conflatilem.» Venitque Moyses, et destruxit vitulum conflatilem, tribuitque[ f. contrivitque] usque ad pulverem, quem sparsit, et dedit ex eo potum filiis Israel, et stans ait« Si quis est Domini, jungatur mihi.» Et adhaeserunt ei filii Levi, et ait:« Ponat vir gladium super femur suum. Ite per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem suum, amicum et proximum suum.» Quod sic fecerunt. Iste in fervore justitiae imitandus est, fratres charissimi. Si peccat populus Domini, accipiant sacerdotes gladios correctionis.-- Et prius super femur suum potentissime ponit sacerdos gladium, cum a se prius cupiditatum illecebras abscindit; deinde eat per medium castrorum. Ille per medium castrorum incedit, qui ita judicat, quod nunquam frangatur amore. Et hoc gladio neque fratri, neque amico parcendum est. Frangere etiam praedicator debet corpus idoli, et redigere usque ad pulverem, et deponere in aqua, et dare potum filiis Israel. Corpus idoli, id est, diaboli, sive impii. Hi frangendi sunt a superbia, et in pulverem humilitatis redigendi verbo praedicationis, et in aqua baptismatis abluendi, et corpori fidelium per confirmationem incorporandi. Audivistis quomodo potestis ignem sancti Spiritus habere, quomodo genere[ f. gratia] linguarum via aptanda est. Cum praedicamus, non est praedicationis unus modus habendus; cum corrigimus, non uno modo corrigere debemus. Aliis enim simplicia, aliis mediocria praedicanda sunt. Similiter alius acrius redarguendus, alius acrius blanditiis alliciendus est. Sunt quasi variae linguae. Gratiam linguae habet qui locutionis modos observare cognovit. Digni ergo eritis, fratres charissimi, residere in coenaculo Dei, si in corde scientiam et fervorem, si in ore moderationis discretionem habueritis. Qui sine scientia vult regere populum Domini, est quasi caecus qui caecum ducit. Cogitate, fratres, quantum onus suscepistis, de quo rationem reddere debetis. Vobis commissa sunt duo talenta, id est unum intelligentiae et aliud operationis. Servate quod habetis et multiplicate quod servatis. Non enim sufficit commissa servare, nisi servata studeatis multiplicare. Deus autem, qui thesaurum suum nobis commisit, quod commisit, in nobis custodiat et custodita multiplicet, ut nos in aeterno suo regno, de labore nostro remuneret, Qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.