Reader

SCHEDULA sive LIBELLUS EXPOSTULATIONIS HINCMAR METROPOLITANI RHEMENSIS Adversus HINCMARUM Laudunensem episcopum In synodo Duziacensi recitatus. (Ex conciliorum Labbei tomo VIII.) CAPUT XIII. Quod frequenter admonitus excusare culpas maluit quam corrigere, et accusatus in synodo, non exspectato fine judicii, fugam arripuit.

Deinde ex epistolis Romanae sedis pontificum ante Nicaenam synodum scriptis libellum a se collectum, et 20 versiculis in nomine domni regis Caroli titulatum, per venerabilem quondam archiepiscopum Wenilonem, in Gundulfi villa coram archiepiscopis qui adfuerunt, mihi direxit. De quo, illi, scripto respondi, cujus exemplar hic habeo: monens illum, ut sacris canonibus et apostolicae sedis decretis ex eisdem sacris canonibus promulgatis fidem accommodaret, et debitam obedientiam illis dependeret. Inde in Attiniaco Rhemensis parochiae, illi coram episcopis, qui adfuerunt, dedi libellum in 55 capitulis, 44 versibus titulatum, auctoritates ecclesiasticas continentem, contra illa quae in praefatis suis duobus libellis collegerat: monens ut a talibus hujusmodi reprehensionibus se cohiberet; et se sacris regulis subdens, pacem et sanctimoniam, secundum Apostolum, sequi studeret. Is autem nullam inde meae admonitionis satisfactionem exhibuit. Quin potius rotulam prolixissimam de quadam capella, unde eum saepe litteris, pro reclamatione ad me hominum ex sua parochia, monui: sed nihil profeci: et fabulis de Fimo presbyteri parochiae suae, et villae ecclesiae nostrae; sed et de aliis mendaciter compositis, de quibus se ipse presbyter ad me non reclamavit, nec in aliqua synodo comprovinciali ullam rationem inde commovit, contextam, in eodem concilio mihi porrexit( Non exstat). De qua rotula loqui, in aliud tempus dignum duxi differre, ne vobis taedium deliramenta sua inferant, et ad necessariora vos deliberanda impediant. Sed et praefatum suum monstruosum libellum, a se et a suis subscriptum, in eadem synodo protulit, quem ibidem accipiens, hactenus servo.

Et cum me vidi post tot admonitiones nihil apud eum posse proficere, schedulam porrexi in synodo decem provinciarum( Non exstat haec schedula), ab eisdem venerandis episcopis quaerens consilium quid contra suam pertinacem contumaciam agere possem: et quae illi... suae contra colligationes suae impietatis direxeram, contra illis nota feci. Unde et ab eadem synodo conventus, quoniam injuste ac irregulariter tantas et tales excommunicationes facere praesumpsit, dedit mihi in eadem synodo professionis suae libellum de regulari obedientia sua, quem habeo, qui ita se habet: Privilegio Hincmari metropolitani provinciae Rhemorum ecclesiae secundum sacros canones et decreta sedis apostolicae ex sacris canonibus promulgata, pro scire et posse me obediturum profiteor, subscribo. Et ex eo quod sui homines se ad regem reclamaverunt, quoniam ab eis sua beneficia, quae apud antecessores suos, et apud eum proservierunt, injuste et irrationabiliter abstulisset, post datum mihi libellum in synodo de regulari obedientia sua, electos judices episcopos apud me expetivit: et tres, secundum Africanum concilium, scilicet Actardum, Ragenelmum, atque Joannem a me sibi designatos suscepit; et eorum, atque aliorum Deum timentium, judicio, in domni regis, sicut postulavit, praesentia, de quibusdam decretum fuit, ut beneficia sua quae irrationabiliter perdiderunt, recuperare deberent. Tota autem eorum causa, usque ad alium tractatum, certis intervenientibus causis non diffinita, sed die alia diffinienda, remansit. Et ante diffinitionem contra sacros canones, sine ulla necessitate vel ratione, noctu fuga lapsus, regularem diffinitionem exspectare contempsit. Unde sacri canones Africani concilii de Quodvultdeo, qui antequam aut judices electos expeteret, aut etiam in rationem contra conquirentem adversum se introisset, rationem subterfugiens discessit, decreverunt dicentes:« De Quodvultdeo, inquiunt, episcopo Centuriensi, quoniam[ al., quomodo] adversarius ipsius cum se petisset, introduci ad concilium nostrum, interrogatus vellet cum eo apud episcopos experiri, primo promiserat; et alia die respondit, hoc sibi non placere, atque discessit. Placuit omnibus episcopis, ut nullus eidem Quodvultdeo communicet, donec causa ejus qualem potuerit terminum sumat. Nam adimi ei episcopatum, antequam causae ejus exitus appareret, nulli Christiano videri jure potuit[ al., potuisset].» Et item dicit:« Ut per episcopos judices causa finiatur, sive quos eis[ quin inter se conquirentibus] primates dederint, sive quos ipsi vicinos ex consensu delegerint. Si autem ex communi placito vicinos judices elegerint, aut unus eligatur, aut tres: aut si tres elegerint, aut omnium sententiam sequantur, aut duorum. A judicibus autem, quos communis consensus elegerit, non liceat provocare: et quisquis probatus fuerit pro controversia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nullus ei communicet episcoporum, donec obtemperet.» Et Carthaginense dicit concilium:« Ut quisquis episcoporum accusatur, ad primates provinciae ipsius causam deferat accusator.» Et post aliquanta:« Verum tandiu post mensem secundum non communicet, donec purgetur. Si autem ad concilium universale anniversarium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur. Tempore sane quo non communicat, nec in sua ecclesia, vel parochia communicet.» Et jam transactus est annus ex quo a me, suo metropolitano, praefatos judices electos expetiit, et accepit; et causam suae accusationis regulariter exsecutus non fuit. Et dilata est hactenus ex eo sententia Africani concilii, de Maximino episcopo promulgata:« De Maximino, inquit, Bacagensi[ al., Maximiano Bagaiensi], et ad eum, et ad ipsam plebem placuit de concilio litteras dari, ut et ipse ab episcopatu discedat, et illi sibi alium requirant.»