Juvenal
Saturae
Satu 1.3.25
Choose a text
More by Juvenal
—
Perseus Lat2
1.3.1
Quamvis digressu veteris confusus amici
1.3.2
laudo tamen, vacuis quod sedem figere Cumis
1.3.3
destinet atque unum civem donare Sibyllae.
1.3.4
ianua Baiarum est et gratum litus amoeni
1.3.5
secessus, ego vel Prochytam praepono Suburae;
1.3.6
nam quid tam miserum, tam solum vidimus, ut non
1.3.7
deterius credas horrere incendia, lapsus
1.3.8
tectorum adsiduos ac mille pericula saevae
1.3.9
urbis et Augusto recitantes mense poetas?
1.3.10
Sed dum tota domus raeda componitur una,
1.3.11
substitit ad veteres arcus madidamque Capenam,
1.3.12
hic, ubi nocturnae Numa constituebat amicae,
1.3.13
nunc sacri fontis nemus et delubra locantur
1.3.14
Iudaeis, quorum cophinus faenumque supellex
1.3.15
(omnis enim populo mercedem pendere iussa est
1.3.16
arbor et eiectis mendicat silva Camenis).
1.3.17
in vallem Egeriae descendimus et speluncas
1.3.18
dissimiles veris, quanto praesentius praestantius pΨ: presentius Vind. esset
1.3.19
numen aquis, viridi si margine clauderet undas
1.3.20
herba, nec ingentium violarent marmora tofum.
1.3.21
Hic tunc Vmbricius quando artibus, inquit, ‘honestis
1.3.22
nullus in urbe locus, nulla emolumenta laborum,
1.3.23
res hodie minor est here quam fuit atque eadem cras
1.3.24
deteret exiguis aliquid, proponimus illuc
1.3.25
ire, fatigatas ubi Daedalus exuit alas,
1.3.26
dum nova canities, dum prima et recta senectus,
1.3.27
dum superest Lachesi quod torqueat et pedibus me
1.3.28
porto meis nullo dextram subeunte bacillo.
1.3.29
cedamus patria, vivant Artorius istic
1.3.30
et Catulus, maneant qui nigrum in candida vertunt,
1.3.31
quis facile est aedem conducere flumina portus,
1.3.32
siccandam eluviem, portandum ad busta cadaver,
1.3.33
et praebere caput domina venale sub hasta,
1.3.34
quondam hi cornicines et municipalis harenae
1.3.35
perpetui comites notaeque per oppida buccae
1.3.36
munera nunc edunt et, verso pollice vulgus
1.3.37
cum quem Ψ: cum PAUBüch. and Housman iubet, occidunt populariter; inde reversi
1.3.38
conducunt foricas, et cur non omnia, cum sint Büch. punctuates et cur non? omnia cum sint.
1.3.39
quales ex humili magna ad fastigia rerum
1.3.40
extollit quotiens voluit Fortuna iocari?
1.3.41
Quid Romae faciam? mentiri nescio: librum,
1.3.42
si malus est, nequeo laudare et poscere; motus
1.3.43
astrorum ignoro; funus promittere patris
1.3.44
nec volo nec possum; ranarum viscera numquam
1.3.45
inspexi; ferre ad nuptam quae mittit adulter,
1.3.46
quae mandat, norunt alii; me nemo ministro
1.3.47
fur erit, atque ideo nulli comes exeo tamquam
1.3.48
mancus et extinctae corpus non utile dextrae,
1.3.49
quis nunc diligitur nisi conscius et cui fervens
1.3.50
aestuat occultis animus semperque tacendis?
1.3.51
nil tibi se debere putat, nil conferet umquam,
1.3.52
participem qui te secreti fecit honesti:
1.3.53
carus erit Verri qui Verrem tempore quo vult
1.3.54
accusare potest, tanti tibi non sit opaci
1.3.55
omnis harena Tagi quodque in mare volvitur aurum,
1.3.56
ut somno careas ponendaque praemia sumas
1.3.57
tristis, et a magno semper timearis amico.
1.3.58
Quae nunc divitibus gens acceptissima nostris
1.3.59
et quos praecipue fugiam, properabo fateri,
1.3.60
nec pudor opstabit. non possum ferre, Quirites,
1.3.61
Graecam urbem; quamvis quota portio faecis Achaei?
1.3.62
iam pridem Syrus in Tiberim defluxit Orontes,
1.3.63
et linguam et mores et cum tibicine chordas
1.3.64
obliquas nec non gentilia tympana secum
1.3.65
vexit et ad circum iussas prostare puellas.
1.3.66
ite, quibus grata est picta lupa barbara mitra!
1.3.67
rusticus ille tuus sumit trechedipna, Quirine,
1.3.68
et ceromatico fert niceteria collo,
1.3.69
hic alta Sicyone, ast hic Amydone relicta,
1.3.70
hic Andro, ille Samo, hic Trallibus aut Alabandis
1.3.71
Esquilias dictumque petunt a vimine collem,
1.3.72
viscera magnarum domuum dominique futuri,
1.3.73
ingenium velox, audacia perdita, sermo
1.3.74
promptus et Isaeo torrentior: ede quid illum
1.3.75
esse putes? quemvis hominem secum attulit ad nos:
1.3.76
grammaticus rhetor geometres pictor aliptes
1.3.77
augur schoenobates medicus magus: omnia novit
1.3.78
Graeculus esuriens; in caelum iusseris ibit.
1.3.79
in summa non Maurus erat neque Sarmata nec Thrax
1.3.80
qui sumpsit pinnas, mediis sed natus Athenis.
1.3.81
Horum ego non fugiam conchylia? me prior ille
1.3.82
signabit fultusque toro meliore recumbet,
1.3.83
advectus Romam quo pruna et cottona vento?
1.3.84
usque adeo nihil est, quod nostra infantia caelum
1.3.85
hausit Aventini baca nutrita Sabina?
1.3.86
Quid quod adulandi gens prudentissima laudat
1.3.87
sermonem indocti, faciem deformis amici,
1.3.88
et longum invalidi collum cervicibus aequat
1.3.89
Herculis Antaeum procul a tellure tenentis,
1.3.90
miratur vocem angustam, qua deterius nec
1.3.91
ille sonat quo mordetur gallina marito?
1.3.92
haec eadem licet et nobis laudare, sed illis
1.3.93
creditur, an melior, cum Thaida sustinet aut cum
1.3.94
uxorem comoedus agit vel Dorida nullo
1.3.95
cultam palliolo? mulier nempe ipsa videtur,
1.3.96
non persona, loqui; vacua et plana omnia dicas
1.3.97
infra ventriculum et tenui distantia rima.
1.3.98
nec tamen Antiochus nec erit mirabilis illic
1.3.99
aut Stratocles aut cum molli Demetrius Haemo:
1.3.100
natio comoeda est. rides, maiore cachinno
1.3.101
concutitur; flet, si lacrimas conspexit amici,
1.3.102
nec dolet; igniculum brumae si tempore poscas,
1.3.103
accipit endromidem; si dixeris aestuo, sudat.
1.3.104
non sumus ergo pares: melior, qui semper et omni
1.3.105
nocte dieque potest aliena sumere vultum
1.3.106
a facie, iactare manus, laudare paratus,
1.3.107
si bene ructavit, si rectum minxit amicus,
1.3.108
si trulla inverso crepitum dedit aurea fundo.
1.3.109
Praeterea sanctum nihil est nequeP defective here. Most MSS. have aut for est . Housman reads aut tibi . ab inguine tutum,
1.3.110
non matrona Laris, non filia virgo, neque ipse
1.3.111
sponsus levis adhuc, non filius ante pudicus;
1.3.112
horum si nihil est, aviam resupinat amici,
1.3.113
scire volunt secreta domus atque inde timeri. Pinzger rejects
1.3.114
et quoniam coepit Graecorum mentio, transi
1.3.115
gymnasia atque audi facinus maioris abollae.
1.3.116
Stoicus occidit Baream delator amicum
1.3.117
discipulumque senex, ripa nutritus in illa,
1.3.118
ad quam Gorgonei delapsa est pinna caballi.
1.3.119
non est Romano cuiquam locus hic, ubi regnat
1.3.120
Protogenes aliquis vel Diphilus aut Hermarchus,
1.3.121
qui gentis vitio numquam partitur amicum,
1.3.122
solus habet, nam cum facilem stillavit in aurem
1.3.123
exiguum de naturae patriaeque veneno,
1.3.124
limine summoveor, perierunt tempora longi
1.3.125
servitii; nusquam minor est iactura clientis.
1.3.126
Quod porro officium, ne nobis blandiar, aut quod
1.3.127
pauperis hic meritum, si curet nocte togatus
1.3.128
currere, cum praetor lictorem impellat et ire
1.3.129
praecipitem iubeat dudum vigilantibus orbis,
1.3.130
ne prior Albinam et Modiam collega salutet?
1.3.131
divitis hic servo claudit latus ingenuorum
1.3.132
filius; alter enim quantum in legione tribuni
1.3.133
accipiunt donat Calvinae vel Catienae,
1.3.134
ut semel aut iterum super illam palpitet; at tu,
1.3.135
cum tibi vestiti facies scorti placet, haeres
1.3.136
et dubitas alta Chionen deducere sella,
1.3.137
da testem Romae tam sanctum quam fuit hospes
1.3.138
numinis Idaei, procedat vel Numa vel qui
1.3.139
servavit trepidam flagranti ex aede Minervam:
1.3.140
protinus ad censum, de moribus ultima fiet
1.3.141
quaestio. ‘quot pascit servos? quot possidet agri
1.3.142
iugera? quam multa magnaque paropside cenat?’
1.3.143
quantum quisque sua nummorum servat in arca,
1.3.144
tantum habet et fidei, iures licet et Samothracum
1.3.145
et nostrorum aras, contemnere fulmina pauper
1.3.146
creditur atque deos dis ignoscentibus ipsis.
1.3.147
Quid quod materiam praebet causasque iocorum
1.3.148
omnibus hic idem, si foeda et scissa lacerna,
1.3.149
si toga sordidula est et rupta calceus alter
1.3.150
pelle patet, vel si consuto vulnere crassum
1.3.151
atque recens linum ostendit non una cicatrix?
1.3.152
nil habet infelix paupertas durius in se,
1.3.153
quam quod ridiculos homines facit. exeat, inquit,
1.3.154
“si pudor est, et de pulvino surgat equestri
1.3.155
cuius res legi non sufficit, et sedeant hic
1.3.156
lenonum pueri quocumque ex fornice nati;
1.3.157
hic plaudat nitidi praeconis filius inter
1.3.158
pinnirapi cultos iuvenes iuvenesque lanistae”:
1.3.159
sic libitum vano, qui nos distinxit, Othoni.
1.3.160
quis gener hic placuit censu minor atque puellae
1.3.161
sarcinulis impar? quis pauper scribitur heres?
1.3.162
quando in consilio est aedilibus? agmine facto
1.3.163
debuerant olim tenues migrasse Quirites.
1.3.164
Haut facile emergunt quorum virtutibus opstat
1.3.165
res angusta domi, sed Romae durior illis
1.3.166
conatus: magno hospitium miserabile, magno
1.3.167
servorum ventres, et frugi cenula magno,
1.3.168
fictilibus cenare pudet, quod turpe negabis
1.3.169
translatus subito ad Marsos mensamque Sabellam
1.3.170
contentusque illic Veneto duroque cucullo.
1.3.171
Pars magna Italiae est, si verum admittimus, in qua
1.3.172
nemo togam sumit nisi mortuus, ipsa dierum
1.3.173
festorum herboso colitur si quando theatro
1.3.174
maiestas tandemque redit ad pulpita notum
1.3.175
exodium, cum personae pallentis hiatum
1.3.176
in gremio matris formidat rusticus infans,
1.3.177
aequales habitus illic similesque videbis
1.3.178
orchestram et populum, clari velamen honoris
1.3.179
sufficiunt tunicae summis aedilibus albae,
1.3.180
hic ultra vires habitus nitor, hic aliquid plus
1.3.181
quam satis est interdum aliena sumitur arca.
1.3.182
commune id vitium est, hic vivimus ambitiosa
1.3.183
paupertate omnes, quid te moror? omnia Romae
1.3.184
cum pretio, quid das, ut Cossum aliquando salutes,
1.3.185
ut te respiciat clauso Veiento labello?
1.3.186
ille metit barbam, crinem hic deponit amati;
1.3.187
plena domus libis venalibus; accipe, et istud
1.3.188
fermentum tibi habe: praestare tributa clientes
1.3.189
cogimur et cultis augere peculia servis.
1.3.190
Quis timet aut timuit gelida Praeneste ruinam
1.3.191
aut positis nemorosa inter iuga Volsiniis aut
1.3.192
simplicibus Gabiis aut proni Tiburis arce?
1.3.193
nos urbem colimus tenui tibicine fultam
1.3.194
magna parte sui; nam sic labentibus obstat
1.3.195
vilicus et, veteris rimae cum texit hiatum,
1.3.196
securos pendente iubet dormire ruina,
1.3.197
vivendum est illic ubi nulla incendia, nulli
1.3.198
nocte metus, iam poscit aquam, iam frivola transfert
1.3.199
Vcalegon, tabulata tibi iam tertia fumant:
1.3.200
tu nescis; nam si gradibus trepidatur ab imis,
1.3.201
ultimus ardebit quem tegula sola tuetur
1.3.202
a pluvia, molles ubi reddunt ova columbae,
1.3.203
lectus erat Codro Procula minor, urceoli sex
1.3.204
ornamentum abaci nec non et parvulus infra
1.3.205
cantharus et recubans sub eodem marmore Chiron,
1.3.206
iamque vetus graecos servabat cista libellos
1.3.207
et divina opici rodebant carmina mures,
1.3.208
nil habuit Codrus, quis enim negat? et tamen illud
1.3.209
perdidit infelix totum nihil, ultimus autem
1.3.210
aerumnae est cumulus, quod nudum et frusta rogantem est PRAO
1.3.211
nemo cibo, nemo hospitio tectoque iuvabit.
1.3.212
Si magna Asturici cecidit domus, horrida mater,
1.3.213
pullati proceres, differt vadimonia praetor,
1.3.214
tum gemimus casus urbis, tunc odimus ignem,
1.3.215
ardet adhuc, et iam accurrit qui marmora donet,
1.3.216
conferat inpensas; hic nuda et candida signa,
1.3.217
hic aliquid praeclarum praeclarum P: Housman conj. praedarum . Euphranoris et Polycliti,
1.3.218
hic hic conj. by Jahn and confirmed by O and Vind.: haec P Büch.: Housman conj. aera . Asianorum vetera ornamenta deorum,
1.3.219
hic libros dabit et forulos mediamque Minervam,
1.3.220
hic modium argenti, meliora ac plura reponit
1.3.221
Persicus, orborum lautissimus et merito iam
1.3.222
suspectus tamquam ipse suas incenderit aedes.
1.3.223
Si potes avelli circensibus, optima Sorae
1.3.224
aut Fabrateriae domus aut Frusinone paratur
1.3.225
quanti nunc tenebras unum conducis in annum.
1.3.226
hortulus hic puteusque brevis nec reste movendus
1.3.227
in tenuis plantas facili diffunditur haustu,
1.3.228
vive bidentis amans et culti vilicus horti,
1.3.229
unde epulum possis centum dare Pythagoreis.
1.3.230
est aliquid, quocumque loco, quocumque recessu
1.3.231
unius sese dominum fecisse lacertae.
1.3.232
Plurimus hic aeger moritur vigilando (set ipsum
1.3.233
languorem peperit cibus inperfectus et haerens
1.3.234
ardenti stomacho), nam quaeHousman adopts the conj. quem (Hadr. Valesius): quae PALO. meritoria somnum
1.3.235
admittunt? magnis opibus dormitur in urbe.
1.3.236
inde caput morbi, raedarum transitus arto
1.3.237
vicorum in flexuBüch. and Owen read inflexu , after PVind.Ψ: Housman in flexu . See Journal of Phil. No. 67, p. 40. et stantis convicia mandrae
1.3.238
eripient somnum Druso vitulisque marinis.
1.3.239
si vocat officium, turba cedente vehetur
1.3.240
dives et ingenti curret super ora Liburna
1.3.241
atque obiter leget aut scribet vel dormiet intus;
1.3.242
namque facit somnum clausa lectica fenestra,
1.3.243
ante tamen veniet: nobis properantibus opstat
1.3.244
unda prior, magno populus premit agmine lumbos
1.3.245
qui sequitur; ferit hic cubito, ferit assere duro
1.3.246
alter, at hic tignum capiti incutit, ille metretam.
1.3.247
pinguia crura luto, planta mox undique magna
1.3.248
calcor, et in digito clavus mihi militis haeret.
1.3.249
Nonne vides quanto celebretur sportula fumo?
1.3.250
centum convivae, sequitur sua quemque culina.
1.3.251
Corbulo vix ferret tot vasa ingentia, tot res
1.3.252
inpositas capiti, quas recto vertice portat
1.3.253
servulus infelix et cursu ventilat ignem,
1.3.254
scinduntur tunicae sartae modo, longa coruscat
1.3.255
serraco veniente abies, atque altera pinum
1.3.256
plaustra vehunt; nutant alte populoque minantur.
1.3.257
nam si procubuit qui saxa Ligustica portat
1.3.258
axis et eversum fudit super agmina montem,
1.3.259
quid superest de corporibus? quis membra, quis ossa
1.3.260
invenit? obtritum vulgi perit omne cadaver
1.3.261
more animae, domus interea secura patellas
1.3.262
iam lavat et bucca foculum excitat et sonat unctis
1.3.263
striglibus et pleno componit lintea guto.
1.3.264
haec inter pueros varie properantur, at ille
1.3.265
iam sedet in ripa taetrumque novicius horret,
1.3.266
porthmea nec sperat caenosi gurgitis alnum
1.3.267
infelix nec habet quem porrigat ore trientem.
1.3.268
Respice nunc alia ac diversa pericula noctis:
1.3.269
quod spatium tectis sublimibus unde cerebrum
1.3.270
testa ferit, quotiens rimosa et curta fenestris
1.3.271
vasa cadant, quanto percussum pondere signent
1.3.272
et laedant silicem, possis ignavus haberi
1.3.273
et subiti casus inprovidus, ad cenam si
1.3.274
intestatus eas: adeo tot fata, quot illa
1.3.275
nocte patent vigiles te praetereunte fenestrae.
1.3.276
ergo optes votumque feras miserabile tecum,
1.3.277
ut sint contentae patulas defundere pelves.
1.3.278
Ebrius ac petulans, qui nullum forte cecidit,
1.3.279
dat poenas, noctem patitur lugentis amicum
1.3.280
Pelidae, cubat in faciem, mox deinde supinus;
1.3.281
ergo non aliter poterit dormire: quibusdam
1.3.282
somnum rixa facit, sed quamvis improbus annis
1.3.283
atque mero fervens, cavet hunc, quem coccina laena
1.3.284
vitari iubet et comitum longissimus ordo,
1.3.285
multum praeterea flammarum et aenea lampas;
1.3.286
me, quem luna solet deducere vel breve lumen
1.3.287
candelae, cuius dispenso et tempero filum,
1.3.288
contemnit, miserae cognosce prohoemia rixae,
1.3.289
si rixa est, ubi tu pulsas, ego vapulo tantum,
1.3.290
stat contra starique iubet: parere necesse est;
1.3.291
nam quid agas, cum te furiosus cogat et idem
1.3.292
fortior? unde venis? , exclamat, ‘cuius aceto,
1.3.293
cuius conche tumes? quis tecum sectile porrum
1.3.294
sutor et elixi vervecis labra comedit?
1.3.295
nil mihi respondes? aut dic aut accipe calcem.
1.3.296
ede ubi consistas; in qua te quaero proseucha?’
1.3.297
dicere si temptes aliquid tacitusve recedas,
1.3.298
tantumdem est: feriunt pariter, vadimonia deinde
1.3.299
irati faciunt, libertas pauperis haec est:
1.3.300
pulsatus rogat et pugnis concisus adorat
1.3.301
ut liceat paucis cum dentibus inde reverti.
1.3.302
Nec tamen haec tantum metuas, nam qui spoliet te
1.3.303
non derit clausis domibus, postquam omnis ubique
1.3.304
fixa catenatae siluit compago tabernae.
1.3.305
interdum et ferro subitus grassator agit rem;
1.3.306
armato quotiens tutae custode tenentur
1.3.307
et Pomptina palus et Gallinaria pinus,
1.3.308
sic inde huc omnes tamquam ad vivaria currunt
1.3.309
qua fornace graves, qua non incude catenae?
1.3.310
maximus in vinclis ferri modus, ut timeas ne
1.3.311
vomer deficiat, ne marrae et sarcula desint.
1.3.312
felices proavorum atavos, felicia dicas
1.3.313
saecula quae quondam sub regibus atque tribunis
1.3.314
viderunt uno contentam carcere Romam.
1.3.315
His alias poteram et pluris subnectere causas;
1.3.316
sed iumenta vocant et sol inclinat, eundum est;
1.3.317
nam mihi commota iam dudum mulio virga
1.3.318
adnuit. ergo vale nostri memor, et quotiens te
1.3.319
Roma tuo refici properantem reddet Aquino,
1.3.320
me quoque ad Helvinam Cererem vestramque Dianam
1.3.321
converte a Cumis, saturarum ego, ni pudet illas,
1.3.322
auditor auditor PVind. Büch. (1910): adiutor ΨBüch. (1893). gelidos veniam caligatus in agros.’
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).