Juvenal
Saturae
Satu 4.11.65
Choose a text
More by Juvenal
—
Perseus Lat2
4.11.1
Atticus exinde si cenat, lautus habetur,
4.11.2
si Rutilus, demens, quid enim maiore cachinno
4.11.3
excipitur vulgi quam pauper Apicius? omnis
4.11.4
convictus, thermae, stationes, omne theatrum
4.11.5
de Rutilo; nam dum valida ac iuvenalia membra
4.11.6
sufficiunt galeae dumque ardent ardenti PΨ: ardens U: ardent conjectures Rigalt. sanguine, fertur
4.11.7
non cogente quidem sed nec prohibente tribuno,
4.11.8
scripturas leges et regia verba lanistae.
4.11.9
multos porro vides, quos saepe elusus ad ipsum
4.11.10
creditor introitum solet expectare macelli,
4.11.11
et quibus in solo vivendi causa palato est.
4.11.12
egregius cenat meliusque miserrimus horum
4.11.13
et cito casurus iam perlucente ruina,
4.11.14
interea gustus elementa per omnia quaerunt
4.11.15
numquam animo pretiis opstantibus; interius si
4.11.16
adtendas, magis illa iuvant quae pluris emuntur.
4.11.17
ergo haut difficile est perituram arcessere summam
4.11.18
lancibus oppositis vel matris imagine fracta,
4.11.19
et quadringentis nummis condire gulosum
4.11.20
fictile; sic veniunt ad miscellanea ludi.
4.11.21
refert ergo quis haec eadem paret; in Rutilo nam
4.11.22
luxuria est, in Ventidio laudabile nomen
4.11.23
sumit sumit PSΨ: sumptus Heinrich and Housman, et a censu famam trahit. Illum ego iure
4.11.24
despiciam, qui scit quanto sublimior Atlans
4.11.25
omnibus in Libya sit montibus, hic tamen idem
4.11.26
ignoret quantum ferrata distet ab arca
4.11.27
sacculus. e caelo descendit γνῶθι σεαυτόν
4.11.28
figendum et memori tractandum pectore, sive
4.11.29
coniugium quaeras vel sacri in parte senatus
4.11.30
esse velis; neque enim loricam poscit Achillis
4.11.31
Thersites, in qua se traducebat Vlixes;
4.11.32
ancipitem seu tu magno discrimine causam
4.11.33
protegere adfectas, te consule, dic tibi qui sis,
4.11.34
orator vehemens an Curtius et Matho buccae.
4.11.35
noscenda est mensura sui spectandaque rebus
4.11.36
in summis minimisque, etiam cum piscis emetur,
4.11.37
ne mullum cupias, cum sit tibi gobio tantum
4.11.38
in loculis. quis enim te deficiente crumina
4.11.39
et crescente gula manet exitus, aere paterno
4.11.40
ac rebus mersis in ventrem faenoris atque
4.11.41
argenti gravis et pecorum agrorumque capacem?
4.11.42
talibus a dominis post cuncta novissimus exit
4.11.43
anulus, et digito mendicat Pollio nudo.
4.11.44
non praematuri cineres nec funus acerbum
4.11.45
luxuriae, sed morte magis metuenda senectus.
4.11.46
Hi plerumque gradus: conducta pecunia Romae
4.11.47
et coram dominis consumitur; inde ubi paulum
4.11.48
nescio quid superest et pallet faenoris auctor,
4.11.49
qui vertere solum, Baias et ad ostrea currunt,
4.11.50
cedere namque foro iam non est deterius quam
4.11.51
Esquilias a ferventi migrare Subura;
4.11.52
ille dolor solus patriam fugientibus, illa
4.11.53
maestitia est, caruisse anno circensibus uno:
4.11.54
sanguinis in facie non haeret gutta, morantur
4.11.55
pauci ridiculum et fugientem ex urbe pudorem.
4.11.56
Experiere hodie numquid pulcherrima dictu,
4.11.57
Persice, non praestem vitae tibi tibi is added by Büch.: P has a blank. moribus et re,
4.11.58
si laudem siliquas occultus ganeo, pultes
4.11.59
coram aliis dictem puero, sed in aure placentas,
4.11.60
nam cum sis conviva mihi promissus, habebis
4.11.61
Euandrum, venies Tirynthius aut minor illo
4.11.62
hospes, et ipse tamen contingens sanguine caelum,
4.11.63
alter aquis, alter flammis ad sidera missus,
4.11.64
fercula nunc audi nullis ornata macellis.
4.11.65
de Tiburtino veniet pinguissimus agro
4.11.66
haedulus et toto grege mollior, inscius herbae
4.11.67
necdum ausus virgas humilis mordere salicti,
4.11.68
qui plus lactis habet quam sanguinis; et montani
4.11.69
asparagi, posito quos legit vilica fuso;
4.11.70
grandia praeterea tortoque calentia faeno
4.11.71
ova adsunt ipsis cum matribus, et servatae
4.11.72
parte anni quales fuerant in vitibus uvae,
4.11.73
Signinum Syriumque pirum, de corbibus isdem
4.11.74
aemula Picenis et odoris mala recentis
4.11.75
nec metuenda tibi, siccatum frigore postquam
4.11.76
autumnum et crudi posuere pericula suci.
4.11.77
Haec olim nostri iam luxuriosa senatus
4.11.78
cena fuit; Curius parvo quae legerat horto
4.11.79
ipse focis brevibus ponebat holuscula, quae nunc
4.11.80
squalidus in magna fastidit compede fossor,
4.11.81
qui meminit calidae sapiat quid vulva popinae.
4.11.82
sicci terga suis rara pendentia crate
4.11.83
moris erat quondam festis servare diebus
4.11.84
et natalicium cognatis ponere lardum
4.11.85
accedente nova, si quam dabat hostia, carne.
4.11.86
cognatorum aliquis titulo ter consulis atque
4.11.87
castrorum imperiis et dictatoris honore
4.11.88
functus ad has epulas solito maturius ibat,
4.11.89
erectum domito referens a monte ligonem.
4.11.90
cum tremerent autem Fabios durumque Catonem
4.11.91
et Scauros et Fabricium, rigidique rigidique Ψ, Housman: postremo P Büch. severos
4.11.92
censoris mores etiam collega timeret,
4.11.93
nemo inter curas et seria duxit habendum,
4.11.94
qualis in Oceani fluctu testudo nataret,
4.11.95
clarum Troiugenis factura et nobile fulcrum;
4.11.96
sed nudo latere et parvis frons aerea lectis
4.11.97
vile coronati caput ostendebat aselli,
4.11.98
ad quod lascivi ludebant ruris alumni:
4.11.99
tales ergo cibi, qualis domus atque supellex.
4.11.100
Tunc rudis et Graias mirari nescius artes
4.11.101
urbibus eversis praedarum in parte reperta
4.11.102
magnorum artificum frangebat pocula miles,
4.11.103
ut phaleris gauderet equus caelataque cassis
4.11.104
Romuleae simulacra ferae mansuescere iussae
4.11.105
imperii fato, geminos sub rupe Quirinos,
4.11.106
ac nudam effigiem clipeoHousman inserts in before clipeo . venientis et hasta
4.11.107
pendentisque dei perituro ostenderet hosti,
4.11.108
ponebant igitur Tusco farrata catino:
4.11.109
argenti quod erat, solis fulgebat in armis,
4.11.110
omnia tunc, quibus invideas si lividulus sis.
4.11.111
templorum quoque maiestas praesentior, et vox
4.11.112
nocte fere media mediamque audita per urbem
4.11.113
litore ab Oceani Gallis venientibus et dis
4.11.114
officium vatis pergentibus, his monuit nos,
4.11.115
hanc rebus Latiis curam praestare solebat
4.11.116
fictilis et nullo violatus Iuppiter auro.
4.11.117
Illa domi natas nostraque ex arbore mensas
4.11.118
tempora viderunt; hos lignum stabat ad usus,
4.11.119
annosam si forte nucem deiecerat Eurus,
4.11.120
at nunc divitibus cenandi nulla voluptas,
4.11.121
nil rhombus, nil damma sapit, putere videntur
4.11.122
unguenta atque rosae, latos nisi sustinet orbes
4.11.123
grande ebur et magno sublimis pardus hiatu
4.11.124
dentibus ex illis quos mittit porta Syenes
4.11.125
et Mauri celeres et Mauro obscurior Indus,
4.11.126
et quos deposuit Nabataeo belua saltu
4.11.127
iam nimios capitique graves, hinc surgit orexis,
4.11.128
hinc stomacho vires; nam pes argenteus illis,
4.11.129
anulus in digito quod ferreus, ergo superbum
4.11.130
convivam caveo, qui me sibi comparat et res
4.11.131
despicit exiguas, adeo nulla uncia nobis
4.11.132
est eboris, nec tessellae nec calculus ex hac
4.11.133
materia, quin ipsa manubria cultellorum
4.11.134
ossea. non tamen his ulla umquam obsonia fiunt
4.11.135
rancidula aut ideo peior gallina secatur.
4.11.136
sed nec structor erit cui cedere debeat omnis
4.11.137
pergula, discipulus Trypheri doctoris, aput quem
4.11.138
sumine cum magno lepus atque aper et pygargus
4.11.139
et Scythicae volucres et phoenicopterus ingens
4.11.140
et Gaetulus oryx hebeti lautissima ferro
4.11.141
caeditur et tota sonat ulmea cena Subura.
4.11.142
nec frustum capreae subducere nec latus Afrae
4.11.143
novit avis noster, tirunculus ac rudis omni
4.11.144
tempore et exiguae furtis inbutus ofellae.
4.11.145
plebeios calices et paucis assibus emptos
4.11.146
porriget incultus puer atque a frigore tutus.
4.11.147
non Phryx aut Lycius, non a mangone petitus
4.11.148
quisquam erit et magno quisquam erit et magno ALOT: quisquam erit in magno PSFGU: qui steterit magno conjectures Housman: in magno si posces Büch. (1893) Owen; id magnum Büch. (1910).: cum posces, posce latine.
4.11.149
idem habitus cunctis, tonsi rectique capilli
4.11.150
atque hodie tantum propter convivia pexi.
4.11.151
pastoris duri hic est filius, ille bubulci;
4.11.152
suspirat longo non visam tempore matrem,
4.11.153
et casulam et notos tristis desiderat haedos,
4.11.154
ingenui vultus puer ingenuique pudoris,
4.11.155
quales esse decet quos ardens purpura vestit,
4.11.156
nec pupillares defert in balnea raucus
4.11.157
testiculos, nec vellendas iam praebuit alas,
4.11.158
crassa nec opposito pavidus tegit inguina guto.
4.11.159
hic tibi vina dabit diffusa in montibus illis
4.11.160
a quibus ipse venit, quorum sub vertice lusit;
4.11.161
namque una atque eadem est vini patria atque ministri.
4.11.162
Forsitan expectes ut Gaditana canoro
4.11.163
incipiant prurire choro plausuque probatae
4.11.164
ad terram tremulo descendant clune puellae;
4.11.165
spectant hoc nuptae iuxta recubante marito,
4.11.166
quod pudeat narrare aliquem praesentibus ipsis,
4.11.167
inritamentum veneris languentis et acres
4.11.168
divitis urticae; maior tamen ista voluptas
4.11.169
alterius sexus: magis ille extenditur, et mox
4.11.170
auribus atque oculis concepta urina movetur.
4.11.171
non capit has nugas humilis domus, audiat ille
4.11.172
testarum crepitus cum verbis, nudum olido stans
4.11.173
fornice mancipium quibus abstinet, ille fruatur
4.11.174
vocibus obscaenis omnique libidinis arte,
4.11.175
qui Lacedaemonium pytismate lubricat orbem;
4.11.176
namque ibi fortunae veniam damus, alea turpis,
4.11.177
turpe et adulterium mediocribus: haec eadem illi
4.11.178
omnia cum faciunt, hilares nitidique vocantur,
4.11.179
nostra dabunt alios hodie convivia ludos,
4.11.180
conditor Iliados cantabitur atque Maronis
4.11.181
altisoni dubiam facientia carmina palmam,
4.11.182
quid refert, tales versus qua voce legantur?
4.11.183
Sed nunc dilatis averte negotia cutis
4.11.184
et gratam requiem dona tibi, quando licebit
4.11.185
per totum cessare diem. non faenoris ulla
4.11.186
mentio nec, prima si luce egressa reverti
4.11.187
nocte solet, tacito bilem tibi contrahat uxor
4.11.188
umida suspectis referens multicia rugis
4.11.189
vexatasque comas et vultum auremque calentem.
4.11.190
protinus ante meum quidquid dolet exue limen,
4.11.191
pone domum et servos et quidquid frangitur illis
4.11.192
aut perit, ingratos ante omnia pone sodales.
4.11.193
Interea Megalesiacae spectacula mappae
4.11.194
Idaeum sollemne colunt, similisque triumpho
4.11.195
praeda caballorum praetor sedet, ac mihi pace
4.11.196
inmensae nimiaeque licet si dicere plebis,
4.11.197
totam hodie Romam circus capit, et fragor aurem
4.11.198
percutit, eventum viridis quo colligo panni.
4.11.199
nam si deficeret, maestam attonitamque videres
4.11.200
hanc urbem veluti Cannarum in pulvere victis
4.11.201
consulibus, spectent iuvenes, quos clamor et audax
4.11.202
sponsio, quos cultae decet assedisse puellae:
4.11.203
nostra bibat vernum contracta cuticula solem
4.11.204
effugiatque togam, iam nunc in balnea salva
4.11.205
fronte licet vadas, quamquam solida hora supersit
4.11.206
ad sextam, facere hoc non possis quinque diebus
4.11.207
continuis, quia sunt talis quoque taedia vitae
4.11.208
magna: voluptates commendat rarior usus.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).