Juvenal
Saturae
Satu 5.13.1
Choose a text
More by Juvenal
—
Perseus Lat2
5.13.1
exemplo quodcumque malo committitur, ipsi
5.13.2
displicet auctori: prima est haec ultio, quod se
5.13.3
iudice nemo nocens absolvitur, improba quamvis
5.13.4
gratia fallaci praetoris vicerit urna.
5.13.5
quid sentire putas omnes, Calvine, recenti
5.13.6
de scelere et fidei violatae crimine? sed nec
5.13.7
tam tenuis census tibi contigit, ut mediocris
5.13.8
iacturae te mergat onus, nec rara videmus
5.13.9
quae pateris; casus multis hic cognitus ac iam
5.13.10
tritus et e medio fortunae ductus acervo.
5.13.11
ponamus nimios gemitus, flagrantior aequo
5.13.12
non debet dolor esse viri nec vulnere maior,
5.13.13
tu quamvis levium minimam exiguamque malorum
5.13.14
particulam vix ferre potes spumantibus ardens
5.13.15
visceribus, sacrum tibi quod non reddat amicus
5.13.16
depositum; stupet haec qui iam post terga reliquit
5.13.17
sexaginta annos Fonteio consule natus?
5.13.18
an nihil in melius tot rerum proficis proficit P: proficis Ψ and Housman. usu?
5.13.19
Magna quidem, sacris quae dat praecepta libellis,
5.13.20
victrix fortunae sapientia; ducimus autem
5.13.21
hos quoque felices, qui ferre incommoda vitae
5.13.22
nec iactare iugum vita didicere magistra,
5.13.23
quae tam festa dies, ut cesset prodere furem,
5.13.24
perfidiam, fraudes atque omni ex crimine lucrum
5.13.25
quaesitum et partos gladio vel pyxide nummos?
5.13.26
rari quippe boni: numera, vix sunt totidem quot
5.13.27
Thebarum portae vel divitis ostia Nili.
5.13.28
nona nona . So Ψ and Housman: non FG: P Büch. and Owen have the unmeaning nunc . aetas agitur peioraque saecula ferri
5.13.29
temporibus, quorum sceleri non invenit ipsa
5.13.30
nomen et a nullo posuit natura metallo.
5.13.31
nos hominum divumque fidem clamore demus
5.13.32
quanto Faesidium laudat vocalis agentem
5.13.33
sportula. dic, senior bulla dignissime, nescis
5.13.34
quas habeat veneres aliena pecunia? nescis
5.13.35
quem tua simplicitas risum vulgo moveat, cum
5.13.36
exigis a quoquam ne peieret et putet ullis
5.13.37
esse aliquod numen templis araeque rubenti?
5.13.38
quondam hoc indigenae vivebant more, priusquam
5.13.39
sumeret agrestem posito diademate falcem
5.13.40
Saturnus fugiens, tunc cum virguncula Iuno
5.13.41
et privatus adhuc Idaeis Iuppiter antris;
5.13.42
nulla super nubes convivia caelicolarum,
5.13.43
nec puer Iliacus formosa nec Herculis uxor
5.13.44
ad cyathos, et iam siccato nectare tergens
5.13.45
bracchia Vulcanus Liparaea nigra taberna.
5.13.46
prandebat sibi quisque deus, nec turba deorum
5.13.47
talis ut est hodie, contentaque sidera paucis
5.13.48
numinibus miserum urguebant Atlanta minori
5.13.49
pondere, nondum aliquis aliquis is read by Ψ, but omitted by P. Housman conjectures imi . See Journal of Phil. No. 67, p. 42. sortitus triste profundi
5.13.50
imperium, aut Sicula torvos cum coniuge Pluton,
5.13.51
nec rota nec Furiae nec saxum aut vulturis atri
5.13.52
poena, sed infernis hilares sine regibus umbrae.
5.13.53
inprobitas illo fuit admirabilis aevo,
5.13.54
credebant quo grande nefas et morte piandum,
5.13.55
si iuvenis vetulo non adsurrexerat et si
5.13.56
barbato cuicumque puer, licet ipse videret
5.13.57
plura domi fraga et maiores glandis acervos;
5.13.58
tam venerabile erat praecedere quattuor annis,
5.13.59
primaque par adeo sacrae lanugo senectae.
5.13.60
Nunc si depositum non infitietur amicus,
5.13.61
si reddat veterem cum tota aerugine follem,
5.13.62
prodigiosa fides et Tuscis digna libellis,
5.13.63
quaeque coronata lustrari debeat agna.
5.13.64
egregium sanctumque virum si cerno, bimembri
5.13.65
hoc monstrum puero et mirantiSo Ψ and Housman: Büch. follows the mirandis of P. sub aratro
5.13.66
piscibus inventis et fetae comparo mulae,
5.13.67
sollicitus, tamquam lapides effuderit imber
5.13.68
examenque apium longa consederit uva
5.13.69
culmine delubri, tamquam in mare fluxerit amnis
5.13.70
gurgitibus miris et lactis vertice torrens.
5.13.71
Intercepta decem quereris sestertia fraude
5.13.72
sacrilega. quid si bis centum perdidit alter
5.13.73
hoc arcana modo? maiorem tertius illa
5.13.74
summam, quam patulae vix ceperat angulus arcae?
5.13.75
tam facile et pronum est superos contemnere testes,
5.13.76
si mortalis idem nemo sciat! aspice quanta
5.13.77
voce neget, quae sit ficti constantia vultus:
5.13.78
per Solis radios Tarpeiaque fulmina iurat
5.13.79
et Martis frameam et Cirrhaei spicula vatis,
5.13.80
per calamos venatricis pharetramque puellae
5.13.81
perque tuum, pater Aegaei Neptune, tridentem;
5.13.82
addit et Herculeos arcus hastamque Minervae,
5.13.83
quidquid habent telorum armamentaria caeli.
5.13.84
si vero et pater est, comedam, inquit flebile, ‘nati
5.13.85
sinciput elixi Pharioque madentis aceto.’
5.13.86
Sunt in fortunae qui casibus omnia ponant
5.13.87
et nullo credant mundum rectore moveri
5.13.88
natura volvente vices et lucis et anni,
5.13.89
atque ideo intrepidi quaecumque altaria tangunt,
5.13.90
est alius metuens ne crimen poena sequatur;
5.13.91
hic putat esse deos et peierat, atque ita secum:
5.13.92
‘decernat quodcumque volet de corpore nostro
5.13.93
Isis et irato feriat mea lumina sistro,
5.13.94
dummodo vel caecus teneam quos abnego nummos,
5.13.95
et phthisis et vomicae putres et dimidium crus
5.13.96
sunt tanti, pauper locupletem optare podagram
5.13.97
nec dubitet Ladas, si non eget Anticyra nec
5.13.98
Archigene; quid enim velocis gloria plantae
5.13.99
praestat et esuriens Pisaeae ramus olivae?
5.13.100
ut sit magna, tamen certe lenta ira deorum est;
5.13.101
si curant igitur cunctos punire nocentes,
5.13.102
quando ad me venient? sed et exorabile numen
5.13.103
fortasse experiar, solet his ignoscere, multi
5.13.104
committunt eadem diverso crimina fato:
5.13.105
ille crucem sceleris pretium tulit, hic diadema.’
5.13.106
Sic animum dirae trepidum formidine culpae
5.13.107
confirmat, tunc te sacra ad delubra vocantem
5.13.108
praecedit, trahere immo ultro ac vexare paratus,
5.13.109
nam cum magna malae superest audacia causae,
5.13.110
creditur a multis fiducia, mimum agit ille,
5.13.111
urbani qualem fugitivus scurra Catulli:
5.13.112
tu miser exclamas, ut Stentora vincere possis,
5.13.113
vel potius quantum Gradivus Homericus: ‘audis,
5.13.114
Iuppiter, haec, nec labra moves, cum mittere vocem
5.13.115
debueris vel marmoreus vel aeneus? aut cur
5.13.116
in carbone tuo charta pia tura soluta
5.13.117
ponimus et sectum vituli iecur albaque porci
5.13.118
omenta? ut video, nullum discrimen habendum est
5.13.119
effigies inter vestras statuamque Vagelli.’
5.13.120
Accipe quae contra valeat solacia ferre
5.13.121
et qui nec cynicos nec stoica dogmata legit
5.13.122
a cynicis tunica distantia, non Epicurum
5.13.123
suspicit exigui laetum plantaribus horti,
5.13.124
curentur dubii medicis maioribus aegri:
5.13.125
tu venam vel discipulo committe Philippi.
5.13.126
si nullum in terris tam detestabile factum
5.13.127
ostendis, taceo, nec pugnis caedere pectus
5.13.128
te veto nec plana faciem contundere palma,
5.13.129
quandoquidem accepto claudenda est ianua damno,
5.13.130
et maiore domus gemitu, maiore tumultu
5.13.131
planguntur nummi quam funera, nemo dolorem
5.13.132
fingit in hoc casu, vestem diducere summam
5.13.133
contentus, vexare oculos umore coacto:
5.13.134
ploratur lacrimis amissa pecunia veris.
5.13.135
Sed si cuncta vides simili fora plena querella,
5.13.136
si decies lectis diversa parte tabellis
5.13.137
vana super vacui dicunt chirographa ligni,
5.13.138
arguit ipsorum quos littera gemmaque princeps
5.13.139
sardonychum, loculis quae custoditur eburnis,
5.13.140
ten, o delicias! extra communia censes
5.13.141
ponendum, quia tu gallinae filius albae,
5.13.142
nos viles pulli, nati infelicibus ovis?
5.13.143
rem pateris modicam et mediocri bile ferendam,
5.13.144
si flectas oculos maiora ad crimina, confer
5.13.145
conductum latronem, incendia sulpure coepta
5.13.146
atque dolo, primos cum ianua colligit ignes;
5.13.147
confer et hos, veteris qui tollunt grandia templi
5.13.148
pocula adorandae robiginis et populorum
5.13.149
dona vel antiquo positas a rege coronas;
5.13.150
haec ibi si non sunt, minor exstat sacrilegus qui
5.13.151
radat inaurati femur Herculis et faciem ipsam
5.13.152
Neptuni, qui bratteolam de Castore ducat;
5.13.153
an dubitet solitus totum conflare Tonantem?
5.13.154
confer et artifices mercatoremque veneni,
5.13.155
et deducendum corio bovis in mare, cum quo
5.13.156
clauditur adversis innoxia simia fatis,
5.13.157
haec quota pars scelerum, quae custos Gallicus urbis
5.13.158
usque a lucifero donec lux occidat audit?
5.13.159
humani generis mores tibi nosse volenti
5.13.160
sufficit una domus: paucos consume dies et
5.13.161
dicere te miserum, postquam illinc veneris, aude.
5.13.162
quis tumidum guttur miratur in Alpibus, aut quis
5.13.163
in Meroe crasso maiorem infante mamillam?
5.13.164
caerula quis stupuit Germani lumina, flavam
5.13.165
caesariem et madido torquentem cornua cirro?
5.13.166
nempe quod haec illis natura est omnibus una.
5.13.167
ad subitas Thracum volucres nubemque sonoram
5.13.168
Pygmaeus parvis currit bellator in armis,
5.13.169
mox inpar hosti raptusque per aera curvis
5.13.170
unguibus a saeva fertur grue. si videas hoc
5.13.171
gentibus in nostris, risu quatiare; sed illic,
5.13.172
quamquam eadem adsidue spectentur proelia, ridet
5.13.173
nemo, ubi tota cohors pede non est altior uno.
5.13.174
‘Nullane peiuri capitis fraudisque nefandae
5.13.175
poena erit?’ abreptum crede hunc graviore catena
5.13.176
protinus et nostro (quid plus velit ira?) necari
5.13.177
arbitrio: manet illa tamen iactura, nec umquam
5.13.178
depositum tibi sospes erit, sed corpore trunco
5.13.179
invidiosa dabit minimus minimus PΨ: Housman conj. solum . solacia sanguis.
5.13.180
at vindicta bonum vita iucundius ipsa.
5.13.181
nempe hoc indocti, quorum praecordia nullis
5.13.182
interdum aut levibus videas flagrantia causis;
5.13.183
quantulacumque adeo est occasio sufficit irae.
5.13.184
Chrysippus non dicet idem nec mite Thaletis
5.13.185
ingenium dulcique senex vicinus Hymetto,
5.13.186
qui partem acceptae saeva inter vincla cicutae
5.13.187
accusatori nollet dare. plurima felix
5.13.188
paulatim vitia atque errores exuit omnes,
5.13.189
prima docet rectum sapientia, quippe minuti
5.13.190
semper et infirmi est animi exiguique voluptas
5.13.191
ultio, continuo sic collige, quod vindicta
5.13.192
nemo magis gaudet quam femina. Cur tamen hos tu
5.13.193
evasisse putes, quos diri conscia facti
5.13.194
mens habet attonitos et surdo verbere caedit
5.13.195
occultum quatiente animo tortore flagellum?
5.13.196
poena autem vehemens ac multo saevior illis
5.13.197
quas et Caedicius gravis invenit et Rhadamanthus,
5.13.198
nocte dieque suum gestare in pectore testem.
5.13.199
Spartano cuidam respondit Pythia vates
5.13.200
haut inpunitum quondam fore quod dubitaret
5.13.201
depositum retinere et fraudem iure tueri
5.13.202
iurando; quaerebat enim quae numinis esset
5.13.203
mens et an hoc illi facinus suaderet Apollo.
5.13.204
reddidit ergo metu, non motibus; et tamen omnem
5.13.205
vocem adyti dignam templo veramque probavit
5.13.206
extinctus tota pariter cum prole domoque,
5.13.207
et quamvis longa deductis gente propinquis.
5.13.208
has patitur poenas peccandi sola voluntas.
5.13.209
nam scelus intra se tacitum qui cogitat ullum,
5.13.210
facti crimen habet. Cedo si conata peregit:
5.13.211
perpetua anxietas nec mensae tempore cessat,
5.13.212
faucibus ut morbo siccis interque molares
5.13.213
difficili crescente cibo, sed vina misellus
5.13.214
expuit, Albani veteris pretiosa senectus
5.13.215
displicet; ostendas melius, densissima ruga
5.13.216
cogitur in frontem velut acri ducta Falerno.
5.13.217
nocte brevem si forte indulsit cura soporem,
5.13.218
et toto versata toro iam membra quiescunt,
5.13.219
continuo templum et violati numinis aras
5.13.220
et, quod praecipuis mentem sudoribus urguet,
5.13.221
te videt in somnis; tua sacra et maior imago
5.13.222
humana turbat pavidum cogitque fateri.
5.13.223
hi sunt qui trepidant et ad omnia fulgura pallent,
5.13.224
cum tonat, exanimes primo quoque murmure caeli,
5.13.225
non quasi fortuitus nec ventorum rabie sed
5.13.226
iratus cadat in terras et iudicet ignis.
5.13.227
illa nihil nocuit, cura graviore timetur
5.13.228
proxima tempestas velut hoc dilata sereno.
5.13.229
praeterea lateris vigili cum febre dolorem
5.13.230
si coepere pati, missum ad sua corpora morbum
5.13.231
infesto credunt a numine, saxa deorum
5.13.232
haec et tela putant, pecudem spondere sacello
5.13.233
balantem et Laribus cristam promittere galli
5.13.234
non audent; quid enim sperare nocentibus aegris
5.13.235
concessum? vel quae non dignior hostia vita?
5.13.236
mobilis et varia est ferme natura malorum:
5.13.237
cum scelus admittunt, superest constantia; quod fas
5.13.238
atque nefas, tandem incipiunt sentire peractis
5.13.239
criminibus, tamen ad mores natura recurrit
5.13.240
damnatos fixa et mutari nescia, nam quis
5.13.241
peccandi finem posuit sibi? quando recepit
5.13.242
eiectum semel attrita de fronte ruborem?
5.13.243
quisnam hominum est quem tu contentum videris uno
5.13.244
flagitio? dabit in laqueum vestigia noster
5.13.245
perfidus et nigri patietur carceris uncum
5.13.246
aut maris Aegaei rupem scopulosque frequentes
5.13.247
exulibus magnis, poena gaudebis amara
5.13.248
nominis invisi, tandemque fatebere laetus
5.13.249
nec surdum nec Teresian quemquam esse deorum.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).