Marianus Scottusfl. 1070
Chronicon
Chro 4.616
Choose a text
More by Marianus Scottus
—
10228 Chroni26
4.1
INCIPIT TERTIUS LIBER INDICTIONE XII. ( Fol. 101.)
4.1
Lentulus et Messala v. clar. et consul. Quirinus ex consilio senatus in Judaeam missus, census hominum possessionumque describit. Cristus concipitur feria 6 octavo Kalendas April, Johannes babtista nascitur 8. Kal. Julii, Dominus noster Jesus Christus, filius Dei, his consulibus Cassiodoro teste in Betelem Judae octavo die Kal. Januarii dominica nocte nascitur. Octavo etiam die dominico circumciditur. Tertio decimo die stella duce a magis adoratur. Quadragessimo die a Simeone et Anna agnoscitur. Deinde precepto dominico in Egiptum propter metum Herodis deducitur.
4.2
43. Augustus Cessar 12º et Paulus. Cesar amicitiam cum Parthis facit. Sextus Phitagoricus philosophus claruit.
4.3.1
44. Cossus Lentulus et Pisso. Augustus Tiberium et Agrippam in filios adoptavit. Judas Galileus ad rebellandum Judeos cohortatur.
4.3.2
[ cod. in margine, Ciclus decenn. incipit indictione 14ª unoque concurrente.]
4.4
45. Augustus Cessar 13º et Paulus. Herodes cum Christi nativitatem magorum indicio cognovisset, universos Bethelem parvulos jussit interfici.
4.5
46. Vincius et Alfenus. Asiniuus Pollio orator et consularis, qui de Dalmatiis triumpavit, 70 aetatis suae anno in villa Tusculana obiit.
4.6
47. Servilius et Lamia. Herodes morbo intercutis aque et scatentibus toto corpore vermibus misserabiliter et digne moritur.
4.7
48. Aelius et Sentius. In Herodis locum Archilaus ab Augusto substituitur per annos 7, et tetrarchae fiunt fratres ejus, Herodes et Antipater et Lisias et Philippus. Jesus Christus dominus noster ex Egipto, angeli angelico precepto reducitur.
4.8
49. Cinna et Valerius. Fames Romae ita ingens, ut quinque modii venderentur denariis viginti septem semis. Philistio mimographus natione Magnes. Assianus Rome clarus habetur.
4.9
50. Lepidus et Aruncius. Tiberius cesar Dalmatas Sarmatasque in Romanam redigit potestatem.
4.10
51. Caecilius et Lenicius. Anthemodorus Tharsensis stoicus philosophus insignis habetur.
4.11
52. Furius et Nonius. M. Verrius Flaccus grammaticus clarus.
4.12
53. Sulpicius et Poppaucus. Athenienses res novas contra Romanos molientes opprimuntur, auctoribus seditionis occissis.
4.13
54. Dolabella et Silanus. Cum esset Jesus annorum duodecim[ hoc est, sicut Hieronymus dicit, cum compleret annos duodecim], inventus est in templo, sedens inter doctores legis, interrogans et audiens illos. Messala Corvinus orator ante biennium quam moriretur ita memoriam ac sensum ammisit, ut vix pauca verba conjungeret, et ad extremum, ulcere circa spinam nato, inedia se confecit, aetatis 72 anno.
4.14
55. Lepidus et Statillus. Augustus cum Tiberio filio suo censum Romae agitans, invenit hominum nonaginta ter centena et septuaginta milia.
4.15
56. Cesar et Fonteius. Socio philosophus Alexandrinus, preceptor Senecae, clarus.
4.16
57. Plancus et Silius. Archilaus, non ferentibus Judeis sed accusantibus apud Augustum ferocitatem ejus, in Viennam urbem Galliae relegatus; et ad minuendam Judaici regni potentiam insolentiamque domitandam, quatuor fratres ejus pro eo sunt tetrarchae creati, Herodes, qui et Antipas, Antipater, Lisias et Philippus.
4.17.1
1. Pompeius et Apuleius. His consulibus, teste Cassiodoro, Octavianus Augustus in Campania 76. aetatis suae anno, Atelle Campania, imperii anno quinquagessimo sexto, senis obiit, mense quassi Septembri; sepeliturque in campo Martio. Cui successit Tiberius.
4.17.2
Romanorum 3. regnavit Tiberius, privignus Augusti, hoc est Libiae uxoris ejus filius, ex superiore genitus conjuge, annis viginti tribus et aliquibus diebus, teste Josepho; et hoc est usque ad Kal. Octobr., in anno quinto post passionem Domini. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro. Gaius Asinius Gallus orator, Assini Pollionis filius, cujus etiam Virgilius meminit, clarus, diris a Tiberio suppliciis enecatur.
4.18
2. Drusus cesar et Norbanus. Libius historiographus Patavii obiit.
4.19
3. Sisennas Titilius et Scribonius. Incarnatio incipit juxta cronicas Eusebii vel Bedae. Dum numerantur anni nobis versus supra usque ad annum quadragesimum secundum Octaviani Cessaris.
4.20
4. Pomponius et Celius. Ovidius poeta in exilio obiit, et juxta oppidum Tomus sepelitur.
4.21
5. Cesar et Germanicus cessar. Germanicus cesar de Parthis triumfavit. Tredecim urbes terrae motu corruerunt, id est Ephesus, Magnes, Asardis, Mostuene, Age, Hiero, Cesarea, Filadelphia, Tmolus, Temus, Cimemirhina, Apollonia, Diahircania.
4.22.1
6. Silanus et Norbanus. Fenestella, historiarum scriptor et carminum, septuagenarius obiit, sepeliturque Chumis. Cyculus magnus pascalis incipit hinc, in cujus anno secundo juxta Dionissium[ indictione tertia] natus est Dominus.
4.22.2
[ Cod. in margine. Ciclus solaris incipit sicut semper bisextilibus quatuor concurrentibus.]
4.23
7.[ I.]( HIER) Valerius et Aurelius. Tiberius multos reges ad se per blanditias evocatos nunquam remissit; in quibus et Archelaum Cappadocem occidens, et regno ejus in provinciam verso, Mazacam nobilissimam civitatem Cessariam appellari precepit. Incarnatio secundum Dionisium incipit indictione quarta[ conscripta per ordinem e regione incarnationis juxta evangelium.]
4.24
8.[ II.] Cesar et Drusus cesar. Pompei theatrum incensum.
4.25
9.[ III.] Harterius et Sulpicius. Tiberius Drusum consortem regni facit.
4.26
10.[ IV.] Asinius et Antistius. Drusus veneno obiit. Q. Atherius, promptus et popularis orator, usque ad 90 annum prope in summo honore consenescit.
4.27
11.[ V.] Cornelius et Vicellius. Sevius Plautus, corrupti filii reus, semet in judicio interfecit.
4.28
12.[ VI.] Asinius et Cossus Cornelius. Philippus tetrarcha Paneaden, in qua plurimas edes construxerat, Cesaream Philipphi vocavit, et Juliadem aliam civitatem.
4.29
13.[ VII.] Calvissius et Getulicus. Pilatus procurator Judeae a Tiberio mittitur.
4.30
14.[ VIII.]( HIER). Piso et Crassus. Votienus Montanus Narbonensis orator in Baleatribus insulis moritur, illuc a Tiberio 15 anno religatus( BEDA). Herodes tetrarcha princeps Judaeorum, regnans annis 24, in honorem Tiberii et matris ejus Libiae Tiberiadem condidit et Libiadem.
4.31
15.[ IX] Silanus et Silius. Anno 15 imperii Tiberii cesaris, sub princip. Anna et Cepha, factum est verbum Domini super Johannem, Zachariae filium, in deserto. Et venit in omnem regionem Jordanis. Matheus sic:« Tunc venit Jesus, ut baptizaretur ab eo in Jordane.» et reliqua. Augustinus sic. Quod autem Matheus ait:« Tunc venit Jesus a Gallilea, ut baptizaretur a Johanne.» Hoc est secundum Johannem evangelizam.« Altera autem die,» et reliqua. Marcus evangeliza sic:« Et baptizatus est a Johanne.» Eusebius sic:.....« Et ipse Jesus erat incipiens quasi 30 annorum.» Haec Lucas. Hoc est non plenus 30 annorum, mensium 12, sed secundum Hieronimum et Lucam annum incipiebat 30,[ quando baptizatus est, in die] dominico epifaniae[ die 13 anni sui 30]. Secundum autem solares annos tunc incipiebat annum 31. Annus enim solaris, in cujus fine natus est, nativitatis ejus annus est. Annus autem aetatis suae 12 mensium, sicut in fine anni primi nativitatis incepit, ita in fine anni secundi nativitatis sive solaris complevit. Marcus:« Et statim post babtismum spiritus expellit eum in desertum.» Hoc est secundum Matheum:« Jesus plenus Spiritu sancto, regressus a Jordane, et agebatur in spiritu in desertum in diebus 40,» et reliqua. Dominus ergo feria secunda incepit jejunium, et quadragessimo die, feria sexta, 15 Kal. Mart. in gula ac vana gloria atque avaritia diabolum superavit; in quibus in eadem feria diabolus primum Adam contrivit. Ipse dominus Jesus Christus[ hinc] populis predicavit salutarem viam, teste sancto Petro, sicut in electione Mathei apastoli:« Oportet ergo ex his viris qui nobiscum sunt congregati in omni tempore, qua intravit et exivit inter nos dominus Jesus, incipiens a baptismate Johannis, usque in diem quo assumptus est a nobis in coelum,» et reliqua. Signis et virtutibus vera esse comprobat ea quae dicit, ex quibus pauca in evangeliis leguntur, apostolos vocat et ad predicandum mittit. Usque in annum quintum decimum Tiberii ab Adam secundum Ebreos, sicut Eusebius in cronicis suis signat, tria milia annorum adnotanda, quod in quinto decimo anno Tiberii principium fuerit septuagesimi primi jobelei secundum Ebreos; tria enim milia sexaginta jobelei sunt.
4.32
16.[ X.] Rubellius et Fusius.[ Eusebius sic:« Principium octuagesimi primi jobelei secundum Ebreos,» hoc est ab Adam usque in presentem annum 4000 annorum. Jobel autem apud Ebreos quinquagenarius annus vocatur.]
4.33
17.[ XI.] Vinicius et Cassius. Johannes babtista decollatur.[ Scriptum est in passione sancti Valentini, quod decollatio precursoris Domini sit in octavo die Kal. April., sicut etiam sanctus Iheronimus in martirilogio testatur. Et in evangelio dicitur quod prope ante pascha passus est Johannes, pridie Nonas Aprilis, in sabato, 14 luna primi mensis. Nostrum vero pascha Nonis Aprilis erat, si esset.]
4.34.1
18.[ XII.] Tiberius Cesar v. conss. Cassiodorus sic:« His consulibus dominus noster Jesus Christus passus est, octavo die Kal. April.; et deffectio solis facta est, qualis antea vel postea nunquam fuit.» Jesus Christus, filius Dei, juxta profhetias quae de eo fuerant prelocutae, passus est octavo die Kal. April., luna 15ª, juxta quatuor evangelia, in anno 18º imperii Tiberii caessaris secundum evangelium sancti Johannis; atque die tertio, id est sexto die Kal. April., luna 17ª, secundum historiam sancti evangelii a mortuis resurrexit. Flego historicus sic:« Quarto anno 202 Olimpiadis[ id est secundum Graecos] magna et excellens inter omnes quae ante eam acciderant defectio solis facta; diei hora sexta ita in tenebrosam noctem versus, ut stellae in coelo vissae sint. Terraeque motus in Bithinia Nicenae urbis multas edes subvertit.» Hec Flego. Josephus etiam, vernaculus Judeorum scriptor historicus, ad haec commemorat: die pentecostes sacerdotes primum commotionem locorum et quosdam sonitus sensisse testantur, deinde ex atio templi repentinam subito erupisse vocem dicentium: Transmigremus ex his sedibus. Scripsit quoque Josephus quod eodem anno Philatus preses secreto noctis imaginem cesaris in templo statuerit, et hec prima seditionis et turbarum Judeis causa extetirit.
4.34.2
Jacobus, frater Domini, aecclesiae Hierusalemarum primus episcopus ab apostolis ordinatur, Ex hoc loco considerandum quantae deinceps calamitates Judeorum gentem oppresserunt.
4.35.1
19.[ XIII.] Unicius et Longinus. Sanctus Zeppanus passus et sanctus Paulus conversus est. Cassius Verus orator egregius anno suae..... etatis in suprema inopia obiit, vix panno pudienda contextus. Philatus sacrum thesaurum, qui et Corbon vocatur, in aquaeductum Hierusolimarum expendens, secundae seditionis prebuit semina.
4.35.2
Postea, a. 58-- 76. vacuis relictis, haec sequuntur:
4.36
25. Cassiodorus sic dixit:« Silvanus et Otho viri clari consules a Nerone.» His consulibus Cassiodoro teste Petrus Paulusque passi sunt. Nero turpiter vivens cum a senatu quereretur ad penam, e Palatio fugiens ad quartum Urbis miliarium, sururbano Numentana via sese interfecit anno aetatis 32º. Cui successit Galba, qui regnavit mensibus septem.
4.37
Post hunc Otho regnavit mensibus tribus.
4.38
Post quem« Vitellius regnavit mensibus octo et diebus. Qui omnes infra prescriptos duos consules regnaverunt.» Haec dixit Cassiodorus. Vitellius vero occissus sit tertio die mensis Octobris, Josepho teste historico, qui tunc interfuit.
4.39
Vespasianus et Titus. Cassiodorus sic perhibet:
4.40.1
« Vespasianus 2. et Titus 2. His consulibus Vespasianus suscepit imperium ann. 9, m. 11, diebus 22. Sub quo sequentes consules fuerunt.» 82. Vespasianus ann. 10. 92. Titus 2, m. 2. 94. Domitianus 15, m. 5. 110. Nerva 1, m. 5. 111. Trajanus 19, m. 7. 130. Adrianus 21, m. 9 152. Pius ann. 23. 175. Marcus 19, m. 1. 195. Commodus 13. 208. Helius m. 6. Julianus m. 7. 209. Severus 18. 226. Carcalla 7. 233. Macrinus 1. 235. Aurelius 4. 239. Alexander 13. 251. Maximinus ann. 3. 255. Gordianus ann. 6. 260. Philippus ann. 7. 267. Decius ann. 1, m. 3. 269. Gallus et Vol. 2, m. 4. 270. Gallienus ann. 15. 285. Claudius 1, m. 9. Quintilius frater Claudi m. 1. 287. Aurelianus 5, m. 6. 292. Tacitus m. 6. 293. Probus 6, m. 4. Florianus mensibus 3. 300. Carus ann. 2. 302. Diocletianus ann. 20. 322. Constantinus Magnus ann. 30, mensibus 10.
4.40.2
Cronicae vero perhibent Tiberium regnasse viginti tribus annis, hoc est quinque annis post passionem, Gaium quatuor annis, Claudium quatuordecem. Neronemque quatuordecem annos imperasse, pretermittentes superos menses, quibus super annos reges regnaverunt, et intervalla temporum inter reges, et fines annorum sepe in quibus reges moriebantur vel regno defecissent. Juxta ergo cronicas inter passionis annum et Vespasianum sunt anni triginta septem, quadraginta vero septem juxta sanctum Paulum, teste sancto Hieronimo super eum ad Paulam et Eustochiam. Decem itaque anni desunt in cronicis in tanto spatio. Sed tamen alio vestigio sequimur cronicas hoc modo.
4.40.3
Quibus finitis, signo et verbis: Vinicius et Longinus et reliqu. manus secunda ad primum textum lectorem remittit.
4.41
20.[ XIV.] Sulpicius et Sitta. Sejanus prefectus Tiberii, qui apud eum plurimum poterat, instantissime conhoartatur ut gentem Judaeorum deleat, sicut Filo dicit in libro legationis secundae.
4.42
21.[ XV.] Priscus et Vitellius. Persius Flaccus satiricus poeta Volaterris nascitur. Paulus sic ad Galatas:« Cum autem placuit ei qui me segregavit ex utero matris meae, et vocavit per gratiam suam ut revelaret filium suum in me, ut evangelizarem illum in gentibus, continuo non adquievi carni et sanguini, neque veni Hierusolimam ad antecessores meos apostolos, sed abii in Arabiam, et iterum reversus sum Damascum; deinde post annos tres veni Hierusolimam videre Petrum, et mansi apud eum diebus 15; alium autem apostolorum neminem vidi, nisi Jacobum fratrem Domini; quae autem scribo vobis ecce coram Deo quia non mentior,» et reliqua. Beda sic:« Constat ergo Paulum post annos tres conversionis suae venisse Hierusolimam, et apostolorum numero sociatum, hoc est quoniam Lucas sic dicit in actibus apostolorum, Barnabam apprehensum illum duxisse ad apostolos.» Haec Beda.
4.43
22.[ XVI.] Gallus et Nonianus. Agrippa, qui et Herodes, filius Aristobuli filii Herodis Magni, accusator Herodis tetrarchae, Romam profectus, a Tiberio in vincula conjicitur; ubi plurimos sibi ascivit ad amicitiam et maxime Germanici filium Gaium. Pilato de christianorum dogmate ad Tiberium referente, Tiberius retulit ad senatum ut inter caetera sacra reciperentur. Verum cum ex consilio patrum christianos eliminari ab urbe placuisset.
4.44.1
23.[ XVII.] Gallienus et Plautianus. Tiberius per edictum accusatoribus christianorum comminatus est mortem. Scribit Tertullianus. Multi senatorum et equitum Romanorum interfecti. His consulibus, Cassiodoro teste, anno 23º imperii sui, aetatis 78º obiit[ Tiberius] veneno in Campania, quassi mense Septembre.[ Cui successit Gaius].
4.44.2
Romanorum 4. Gaius, qui et Caligula, in eodem anno quo obiit Tiberius incipiens,[ regnavit] annis 4, mensibus 10, diebus 8, teste Eusebio et Beda: hoc est usque Kal. Augusti, in anno 10 post passionem. Sub quo hi consules fuerunt[ teste Cassiodoro].
4.45
1.[ 18.] Proculus et Nicrinus. Sanctus Petrus in anno sexto post passionem, primo anno Gaii, cathedram Antiochiae ecclesiae, octava Kalendar. Martii, tenet per annos 7. Gaius Herodem Agrippam, amicum suum, vinculis liberatum, regem Judae facit, annis 7.
4.46.1
2.[ XIX.] Julianus et Asprenas. Flaccus Acilius prefectus Egipti Judeos calamitatibus premit, consentiente Alexandriae populo et crebro adversus eos clamoribus personante, sinagogas quoque eorum imaginibus, statutis, aris et victimis polluit. Filo scribit in libro, qui et Flaccus, hec omnia se presente gesta, ob quae etiam legationem ad Gaium ipse suscepit. Herodes tetrarcha et ipse amicitiam Gaii petens, agente Herodiade sua uxore, Romam venit, sed accusatus ab Agrippa tetrarchiam perdidit; fugiensque in Hispaniam cum Herodiade, merore periit[ pro letitia in decollatione sancti Johannis baptiste].
4.46.2
[ cod. in margine, Ciclus secundus dec. incipit indictione septima.]
4.47
3.[ XX.] Publicula et Nerva. Gaius Memmi Reguli uxorem duxit, impellens eum ut uxoris suae se patrem scriberet. Philatus in multas incidens calamitates et irrogante Gaio cohortatus est, ut sua manu, qua Christum flagellavit, ipsa semet peremit. Gaius Petronio prefecto Syriae precepit, ut Hierusolimis statuam suam sub nomine Jovis optimi et maximi poneret. Toto orbe Romano, sicut Filo scribit et Joseppus, in synagogis Judeorum statuae et imagines et arae Gaii cessaris consecratae.
4.48
4.[ XXI.] Cesar. Plurimi nobilium a Gaio interfecti; sororesque suas, quibus stuprum intullerat, insularum exilio condemnat. Gaius jussit omnes exsules interfici.
4.49.1
5.[ XXII.] Caesar et Julianus. Matheus in Judea predicans, evangelium scripsit. His consulibus, Cassiodoro teste, Gaius a protectoribus suis occiditur in palatio, anno aetatis suae 24, mense quassi Julii. Cui Claudius successit
4.49.2
Romanorum 5. Claudius regnavit annis 14, men sibus 7, diebus 28, et hoc est usque Kal. April., in anno vigessimo quinto post passionem. Sub quo hi consules fuerunt:
4.50
1.[ XXIII.] Claudius cesar 2. et Saturninus. Hic est Claudius, patruus Drussi, qui apud Magantiacum monumentum habet.
4.51
2.[ XXIV.] Saturninus 2. et Venustus. Eusebius sic: Petrus apostolus. cum primus Antiochiam ecclesiam fundasset, Romam mittitur; ubi evangelium predicans 25 annis, episcopus ejusdem urbis perseverat.
4.52
3.[ XXV.] Tiberius et Gallus. Marcus evangelista, interpres Petri, Aegipto et Alaxandria Christum predicat. Primus Antiochiae episcopus ordinatur Evodius.
4.53
4.[ XXVI.] Crispinus et Taurus. Agrippa rex Judeorum annis septem imperans, obiit; post quem filius suus Agrippa a Claudio in regnum constituitur. Profhetia Agabi, qua in actis apostolorum famem in toto orbe dixerat futuram, sub Claudio expletur. Haec Eusebius.[ cod. in marg. Annus 15 Tiberii secundum cronicam Eusebii et Bedae presbiteri.] Beda vero sic:« Quarto anno Claudii fames gravissima, cujus Lucas meminit, facta est.» Haec Beda. Lucas vero in actus apostolorum sic:« In diebus illis supervenerunt ab Hierusolimis profhetae Antiochiam, et surgens unus ex eis nomine Agabus, significavit per spiritum famem magnam futuram in universo orbe terrarum, quae facta est sub Claudio. Discipuli autem, prout quisque habebat, proposuerunt ministerium mittere in Judeam fratribus; quod et fecerunt, mittentes ad seniores per manus apostolorum Barnabae et Pauli. Eodem autem tempore missit Hero les rex manuus, ut affligeret quosdam de ecclesia. Occidit autem Jacobum, fratrem Johannis, gladio. Videns autem quod placeret Judeis, appossuit apprehendere et Petrum. Erant autem dies azimorum. Quem cum apprehendisset, missit in carcerem,» et reliqua. Sequitur Lucas:« Segregate mihi Barnaban et Paulum in opus, quod assumpsi eos.» Beda sic:« Paulus juxta ordinem historiae 13 anno post passionem Domini apostolatum cum Barnaba Paulique accipisse vocabulum, 14 autem anno post passionem juxta condictum Jacobi, Cephae et Johannis, ad gentium magisterium fuisse profectum.» Haec Beda. De hac ergo ascensione sua in Hierusalem, postquam dixit, ut supra diximus, post tres annos conversionis suae in Hierusalem vidisse Petrum, subjunxit:« Deinde post annos quatuordecim ascendi Hierusolimam cum Barnaba, assumpto et Tito; et contuli cum illis evangelium, quod predico in gentibus» et reliqua. Et hoc est secundum Lucam:« Statuerunt Paulus et Barnabas ut ascenderent, et quidam alii ex illis, ad apostolos et presbiteros in Hierusalem,» et reliqua. Sequitur ergo ut beatum Petrum non ante eundem 14. annum post passionem Domini, quo eum Hierusolimis alloquitur Paulus, hoc est quarto Claudi cessaris anno, Romam venisse credamus. Ubi numerus ipse, quem possuit sanctus Paulus, recensendus est annorum. Scimus enim Petrum et Paulum apostolos anno 38.[ hoc est post annum passionis, id est ultimo anno] Neronis, passos fuisse, et beatum Petrum Romae 25 annis, mensibus 2, diebus 13, a 15 Kal. Februarii, quo cathedram tenuit, usque 3 Kal. Julii, quo passus est, predicasse. Viginti autem quinque anni Petri et 14 anni sancti Pauli cum anno passionis Domini fiunt 39 anni. Incarnationis ergo 45º, Claudi vero primo anno, Jacobus frater Johannis, gladio decollatur ab Herode, 8 Kal. Augusti. Petrus autem anno secundo Claudi, in diebus azemorum, in carcerem mittitur, id est quando Herodes, qui et Agrippa, ab angelo percutitur. Sanctus vero Petrus anno 14 passionis, hoc est 4 Claudi, juxta cronicas, 13 Kal. Februar. Romae cathedram tenuit.-- Claudius de Britanis triumphavit et Orchadas insulas Romano adjecit imperio.
4.54.1
5.[ XXVII.] Vinicius et Cornelius. Domitius orator clarus, qui sub Nerone abundantia cibi in cena obiit. Clodius Quirinalis rethor Arelatensis Rome insignissime docet. Inter Theras et Therassiam exorta est insula habens stadia 30.
4.54.2
[ Cod. in margine, ad oram num. 50, 51, 52, Ciclus solaris incipit, sic semper concurrentes incurrunt in unoquoque ciclo solari sicut in isto.[ Annus passionis Domini secundum cronicam Eusebii et Bedae.]
4.54.3
[ Annus 15 Tiberii juxta Dionisium.]
4.55
6.[ XXVIII.] Assiaticus et Cornelius. Descriptione Romae facta, inventa sunt civium Romanorum 69 centena et 44 milia. Tracia in provinciam redigitur.
4.56
7.[ XXIX.] Tiberius 2 et Vitellius. Sub procuratore Judeae Cumano, in diebus azymorum, tanta est Hierusolimis orta seditio, ut in portarum exitu, populi corruente, 30. Judeorum corruerint.
4.57
8.[ XXX.] Vitellius 2 et Publicola. Palemon Vicetinus insignis grammaticus Romae habetur, qui quondam interrogatus quid inter stillam et guttam interesset:« Gutta, inquit, stat, stilla cadit.»
4.58
9.[ XXXI.] Veranus et Gallus. Antonius Liberalis Latinus rethor gravissimas inimicitias cum Palemone exercit.[ Claudius omnes Judeos discedere a Roma precepit, ut Josephus dicit].
4.59
10.[ XXXII.] Vetus et Nervilianus. Fame facta in Graecia, modius sex dragmis venundatus est.
4.60
11.[ XXXIII.] Claudius et Orfitus. Magna famis Romae. Marcus evangelium quod Romae conscripsit, Petro mittente Aegipto predicat.
4.61
12.[ XXXIV.] Silvanus et Silvius. Claudius Felicem procuratorem Judeam mittit, apud quem Paulus apostolus accusatus, in defensionem sui perorat. Resurrectio Christi 5 Kal. Aprilis, luna vigessima prima, secundum Dionissium.
4.62
13.[ XXXV.] Tiberius 3 et Antoninus.[ Lazarus et episcopus Cypri obit secunda morte, dum 24 annis inter duas vixit mortes, Ammulario teste.] Sub Felice procuratore in Judea exteterunt multi, qui populum suis persuasionibus deciperent iniquis. Et Aegyptius quidam pseudoprofhetis fuit, qui plurimos sibi associans, in ipso magnarum rerum conatu, per exercitum Felicis opprimitur; ut scribit Josephus, consentanius apostolorum actibus, in quibus Paulo dicitur a tribuno:« Nonne tu es Aegyptius, qui ante hos dies concitasti et eduxisti in desertum quatuor milia virorum?»
4.63.1
14.[ XXXVI.] Silanus et Otho. Agrippina, ejus uxor, postquam Claudium veneno occidit, ut filium suum Neronem faceret regem, missit repente Burrum militiae principem cum tribunis potentibus ad castra; et ductus, adoratus est more principis, his consulibus, teste Casiodoro. Sic Claudius in palatio, anno 64 aetatis obiit, mense quassi Martio. Et Nero imperium suscepit.
4.63.2
Romanorum 6. Nero regnavit 14 annos, menses 7, dies 28, hoc est usque Kal. Decembris, in anno 39 post passionem Domini.
4.64
1.[ XXXVII.] Silanus 2 et Antoninus. Hujus avunculus fuit Gaius Caligula. Felice regnante in Judea, seditio orta est in Cesarea Palestina, et magnam Judeorum multitudinem perdidit.[ Linus corepiscopus sub Petro apostolo exteriora curavit per annos undecim, menses tres.]
4.65
2.[ XXXVIII.] Marcellinus et Aviola. Festus successit Felici, apud quem presente Agrippa rege[ cod. in margine, Ciclus 3. dec. incip.] Paulus apostolus religionis suae rationem exponens, vinctus Romam mittitur; his consulibus teste Cassiodoro.-- Anno 2 Neronis, id est 26 post passionem, et post biennium libere suae custodiae, ad predicandum liber dimittitur anno 4 Neronis,[ Romani dicunt Petrum annis 15 in Roma fuisse, antequam Paulus ad Romam venit.]
4.66
3.[ XXXIX.] Nero et Vetus. Probus Rome eruditissimus grammaticus.
4.67
4.[ XL.] Nero 2. et Pisso. Statius Ursulus Tolosensis celeberrime in Gallia rhetoricam docet.
4.68
5.[ XLI.] Nero 3º et Mesala. Nero matrem suam Agrippinam et sororem patris interfecit. Terrimotus Rome et defectio solis.
4.69
6.[ XLII.] Nero 4. et Cornelius. Nero tantae luxuriae fuit, ut frigidis et calidis labaretur ungentis. Festo procuratori Judeae succedit Albinus. Jacobus filius Alphei, frater Domini, cum 30 annis post passionem Hierusolimorum rexisset ecclesiam, octavo Kal. April., sancto die paschae, a Judeis lapidatur, vindicantes in eo, quod Paulum interficere non potuerunt.[ B. super actus apostolorum:« Constat quod beatus Jacobus 30º post passionem Domini anno suum consummavit martyrium.» Petrus 38º id est ultimo anno Neronis passus est, et Petrus in secunda sua scripsit epistola:« Certus sum quod velox sit depositio tabernaculi mei, secundum quod et dominus noster Jesus Christus significavit mihi per relevationem.» Beda:« Unde, patet, imminente passione hanc scripsit epistolam, cum multo ante Jacobus migravit ad Dominum.»] Quoniam itaque octavo Kal. April. in pascha passus sit Jacobus, et hoc in anno 30 post passionem factum est, juxta totam aeclesiam atque omnes historicos satis apparet quod sexto Kal. April. surrexit Dominus. Hic itaque annus 5 Neronis ratione temporis, secundum vero falsam supputationem Olympiadum, ejus est septimus, in quo antea juxta Bedam ac Theophilum in octavo Kalend. April. Dominum resurrexisse narravimus. Resurrectionem enim Christi in hoc anno octavo Kal. Aprilis sanctus Beda sic putat, propter supputationem iniquam cronicae Eusebii, et post eam suam cronicam composuit ab incarnatione Domini, sicut ipse dicit. Jacobo vero passo, in tronum ejus successit suus frater Simeon qui et Simon adsumitur. Hi fratres Domini dicuntur, quia mater eorum Maria, uxor Alphei, soror erat Mariae, matris Domini. Quam Mariam Cleopae dicit Johannes, vel quod Alpheus Cleopas, vel post natum Jacobum defuncto Alpheo Maria nupsit Cleopae, cui Symeonem filium genuit; qui Cleopas fuit frater Josephi.[ Hieronimus: Ipsa etiam Maria est, que Jacobi minoris scribitur mater, fuit uxor Alphei et soror matris Domini; quam Mariam Cleopae Johannes dicit, a patre, vel a gentilitate familiae, vel alia causa, vel binomia fuit.-- Fratres Domini appellantur filii materterae ejus Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt; vel unus eorum statim credidit alii diu non. Et hanc esse matrem Jacobi et Josetis, id est Maria Cleope, uxorem Alphei, hanc dictam Mariam Jacobi minoris; quae est mater Jacobi et Joseph secundum Matheum.]
4.70
7.[ XLIII.] Pius et Tupilianus. Nero Rome cithara contendens.
4.71
8.[ XLIV.] Macrinus et Gallus. Nero retibus aureis piscaretur, quae funibus purpureis extrahebantur. Ante mensam Neronis fulmen cecidit.
4.72
9.[ XLV.] Crassus et Bassus. Marcus evangelista carne exuitur sancto die paschae, 7 die Kalend. Maii, ut legitur in martirologio:« Marci evangelizae nativitas 7 Kal. Maii.»-- Hic discipulus et interpres sancti Petri apostoli, rogatus Romae a fratribus, scripsit evangelium; quod quanto ceteris tardius inchoavit, tanto in longiora scribendo tempora porrexit. Ab initio enim evangelicae predicationis, quod per Joannem factum, cepit, usque ad tempus quo apostoli predicavere pervenit. Quod cum Petrus audisset, probavit, et aeclesiis legendum sua auctoritate edidit. Quo evangelio assumpto, idem Marcus, mittente Petro, perrexit in Aegyptum, et primum Alexandriae Christum nuntians, constituit aeclesiam. Erat autem tanta doctrina vitaeque continentia, ut omnes sectatores Christi ad exemplum suum cogeret. Cujus Petrus in prima epistola meminit( V, 13), Romam nomine Babilonis nominans:« Salutat vos quae est in Babilone collecta, et Marcus filius meus.» Quique constitutis et confirmatis aeclesiis per Libiam, Maricam, Hammonicam, Pentaopolim, Alexandriam atque Egyptum universam, ad ultimum tentus est a paganis[ Bedae mart.] qui remanserunt in Alexandria. Qui videntes eum missas facientem, die sancto pascha, 7 Kal. Maii, misserunt funem in collum ejus, et trahebant eum ad loca Bucoliae quae erant juxta mare sub rupibus, ubi erat aeclesia constructa, defluebantque carnes ejus[ in terram], ac saxa inficiebantur sangine. Vespere autem facto, misserunt eum in carcirem, ubi circa mediam noctem primo angelica vissitatione confirmatus est. At mane, dum tracheretur ad loca Bucoliae, gratias agens[ et dicens]« Domine, in manus tuas commendo spiritum meum,» obiit, et sepultus est in loco lapidis excissi cum gloria, a viris sanctis, octavo anno Neronis. Haec in martirologio. Quod autem nostrum, non Ebreorum pascha celebravit, Marcus testis est, et etiam Beda super acta apostolorum ita*:« Constat jam apostolum Petrum Rome die dominico resurrectionis domini nostri Jesu Christi pascha celebrasse. Constat etiam hoc, evangelistam Marcum ab eo missum docuisse in Aegypto.» Haec Beda. Quoniam igitur indictione decima incepit primus annus Neronis, in 22. anno post passionem, et indictione tertia, octavus ejusdem annus finitur, in anno 33. post passionem, in quo 7. Kal. Maii Dominico die pascha passus est Marcus, et pagani carnes ejus in terram radiebant, tamen adhuc spiritum retinens usque mane: nonne emicat, quod Christus 6. Kal. Aprilis resurrexit a mortuis? Pascha enim. 7. Kal. Maii non ante vel post predictum annum quam 92 annis habetur.-- Post Marcum evangelizam primus Alexandrinae aeclesiae ordinatur episcopus Anianus, qui prefuit annis 22.
4.73
10.[ XLVI] Silanus et Paulinus. Perseus obiit anno aetatis 29. Thereme a Nerone aedificatae quas Neronianas appelavit. Nero Rome in citarizarum agone contentens, cunctos superat. M. Anneus Lucanus Cordubensis poeta, in Pissoniana conjuratione deprehensus, brachium ad seqandas venas prebuit medico. Nero ut similitudinem Troiae ardentis inspiciret, plurimam partem Romanae urbis accendit. In Assiae tres urbes terrae motu conciderunt, Laudacia, Hiarapolis, Colasse. Albino succedit Florus, sub quo Judei contra Romanos rebellaverunt. Junius Gallio, frater Senice, egregius declamator, propria se manu interfecit. Non est acta ante Neronem in suam presentem defferente.
4.74
11.[ XLVII] Gensinus et Apuleius. Duae tantum sub Nerone provinciae factae, Pontus Polemiacus et Alpes Cottiae, Cottio rege defuncto. Multi nobilium Rome a Nerone interfecti. Nero in Olympiade coronatur. Cericas, citharistas, tragoedos, aurigas vario certamine superans.
4.75
12.[ XLVIII] Capito et Rufus. L. Annius Seneca Cordubensis, preceptor Neronis et patruus Lucani poetae, incisione venarum et veneni haustu periit. Rursum Nero Sthimia, Phithia, Actia celebrans, inter cericas, tragoedos et citharizas coronatur.[ Linus his consulibus passus 9. Kal. Octobris. Cletus corepiscopus successit annis 12, m...]
4.76.1
13.[ XLIX] Italicus et Turpilianus. Nero in expensas centias centena milia decretu senatus annua subministrat. Nero cum ceteris viris insignibus et Octaviam uxorem suam interfecit, Cornutumque filosophum et preceptorem Persii in exilium fugat. Musonius et Plutharchus filosofi clari.[ Petrus, sicut in gestis pontificum habetur, Clementem episcopum consecravit, eique cathedram et omnem eclesiam disponendam commisit, dicens:« Sicut mihi gubernandi tradita est a domino meo Jesu Christo potestas ligandi solvendique, ita et ego tibi committo, ut ordinans dispositores diversarum causarum, per quos actus eclesiasticos profligatus, tu minime in curis seculi deditus reperiaris, sel solummodo ac orationem et predicare populo vacare stude.»-- Petrus ordinavit duos episcopos. Linum et Cletum, qui presentialiter omne ministerium sacerdotale in urbe Roma populo vel supervenientium exhiberent. Beatus autem Petrus ad orationem et predicationem populum erudiens vacabat.-- Linus fuit tempore Neronis, a consulatu Saturnini et Scipionis usque ad Capitone et Rufo consulibus; martirio coronatus et sepultus juxta corpus beati Petri in Vaticano, 9. Kal. Octobris. Cletus fuit temporibus Vespasiani et Titi, a consulatu Vespasiani 7. in Domitiano 5. usque ad Domitiano et Rufo consulibus, passus et sepultus 6. Kal. Maii juxta corpus beati Petri in Vaticano. Clemens fuit temporibus Galbe et Vespasiani, a consulatu Tragali et Italici usque ad Vespasiano nono et Tito.
4.76.2
[ Cod. in marg. Prima persecutio aecclesiae.
4.77.1
14.[ L] Silvanus et Otho.[ His consulibus, teste Cassiodoro, Nero Petrum et Paulum et sese interfecit.] L. Annius Melas, frater Senecae et Callionis, bona Lucani poetae filii sui a Nerone promeretur. Primus Nero super omnia scelera sua etiam primam persecutionem in Christianos facit, in qua una die beatus Petrus crucifigitur et Paulus gladio ceditur,[ anno 38. post passionem]. Contra Judeos, qui Cesti Florii avaritiam non ferentes rebellant, Vespasianus magister militiae a Nerone transmittitur. Vespasianus multas urbes in Judea capit. Flavius Josephus scriptor historicus, dux belli Judeorum, cum a Romanis interficiendus esset, Vespasiano predixit de morte Neronis et ejus imperio.
4.77.2
Leo secundus, successor Agathonis papae, in sua decretali epistola sic:« Si autem Petrus princeps apostolorum adjutores sibi scivit Linum et Cletum, non tamen potestatem pontificii, animas ligandi vel solvendi normam, eis tradidit; sed Clementi successori suo, qui sedem apostolicam post eum et potestatem pontificalem, tradenti sibi beato Petro apostolo, tenere promeruit. Linum nanque et Cletum nihil legimus umquam egisse ex pontificali ministerio potestative, sed quantum eis a beato Petro precipiebatur, tantum solummodo agebant.» Haec Leo papa.-- Clemens ergo papa primus post petitionem Romanam aeclesiam tenuit, vel cum Lino et Cleto sicut cum Petro fuerat. Post Petrum, immo etiam cum Petro, primus papa sanctus Clemens Romanam regit aeclesiam, ipso ita teste. Decretalis epistola Clementis Romani pontificis:« Clemens Romanae aeclesiae presul, Jacobo karissimo Hierusolimarum episcopo. Quoniam, sicut a beato Petro apostolo accepimus, omnium apostolorum principe et patre, qui claves regni celestis accepit, aequaliter tenere debemus de sacramentis quae geruntur in sanctis, te ex ordine nos decet instituere. Tribus enim gradibus commissa sunt sacramenta divinorum secretorum, id est prespetero, diacono et subministro; hi cum timore et tremore reliquias corporis Dominici debent custodire fragmentorum, neque putredo in sacrario, et neque agatur negligenter, nec portioni corporis et sanguinis Domini gravis inferatur injuria. Communio enim domini nostri Jesu Christi si negligenter agatur, et non curat admonere officia, gravi anathemate perculsus, pro judicio digna humiliationis plaga feriantur. Certe tanta in altari holocausta offerantur, quanta populo sufficere debent; quod si remanserint, in crastinum non reserventur, sed cum timore et tremore clericorum consumantur. Qui autem residua corporis Dominici, quae in sacrario relicta sunt, consumunt, non statim ad communes accipiendos cibos conveniant, nec putent sanctae portioni commiscere cibum, qui per aqualiculos digestus in secessum defunditur. Si igitur mane Dominica pars porrigatur, usque ad sextam jejunent ministri, qui eam consumpserint; et si tertia vel quarta hora acceperint, jejunent usque ad vesperum. Sic secreta sanctificatione aeterna custodienda sunt sacramenta. De vassis sacris sane ita gerendum est: Altaris palla, cathedra, candelabrum et velum, si fuerint vetustate consumpta, incendentur; quoniam non licet ea quae in sacrario fuerunt male tractari; sed incendentur. Cineres quoque eorum in babtisterio inferantur, ubi nullus transitus habeatur, aut in pariete vel in fossis pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. Nemo per ignorantiam clericus palla mortuum credat obvolvendum, vel scapulas operiere diaconus velit, de his quae fuerint in altare. Qui fecerit vel leviter, si diaconus, triennio et sex mensibus a Dominico erit altari, gravi percussus anathemate, removendus. Quod si clericos prespiter non admonuerit, 10 annis et 5 mensibus excommunicatus sit. Qui non docuit eos de his, et postea cum grandi humilitate matri reconcilietur aecclesiae. Pallas vero et vela sanctauarii diaconi cum humilibus ministris intra sacrarium lavent, ne forte pulvis Dominici corporis foras extra sacrarium male decidat, sindone foris delata, et erit hoc operanti peccatum; ideo in sacrario ministris precipimus cum omni diligentia custodire. Pelvis nova. munda, cui nihil aliud tangat ad Dominici altaris[ cultum], ubi pallae laventur. Vela autem non ipsa, sed in alia laventur. Precipimus etiam, ne extra aeclesiam sive laico de fragmentis oblationum ponatur ad mensam. Unde scis tu, qui passim sacrarii panes indignis impendis, unde nosti, si a mulieribus mundi sunt hi quibus impendis? Hinc et David, interrogatus ab Abimelech sacerdote, cum se mundum ante triduum profiteretur a muliere, panes propossitionis manducavit. Ministri altaris prespeteri sive diaconi ad Dominica tales eligantur officia, qui ante ordinationem conjuges suas reliquerunt. Quod si post ordinationem ministro contigerit propriae invadere cubile uxoris, sacrarii non intret limina, nec sacrari portitor fiat, nec altare contingat, nec ab offerentibus holocausti oblationem suscipiat, nec ad Dominici corporis portionem[ accedat], aquam sacerdotum manibus porrigat, ostiam forinsecus claudat, minora gerat officia, urceum sane ad altare vel calicem non suggerat. Si forte quispiam prespiter sive diaconus sacrarii vel velum vendiderit, noverit se Judae Scariothis suscepturum penam.» Et postea ita concludit Clemens:« His ergo bene parete sententiis; ne quis haec precepta minime credat implenda, et judicii Dei ignis aeterni tormenta sustineat, qui aeclesiastici operis sacra neglexerit. Haec ergo, frater Jacobe, de ore sancti Petri jubentis audivi. Si quis haec precepta non integra custodierit, sit anathema usque ad adventum domini nostri Jesu Christi. Haec precepta a sancto Petro apostolo accepi, et tibi, karissime frater Jacobe, insinuare curavi, ut servari omnia precipias sine macula. Si quis audierit te, utilis minister erit Jesu Christi. Qui autem non audierit te, immo loquentem Dominum per te, ipse sibi damnationem adquirit. Omnipotens Deus, karissime frater, sua te protectione custodiat, atque ad celestis remunerationem patriae cum multiplici animarum fructu perducat. Deus te iterum iterumque incolomem custodiat, reverentissime frater. Amen.» Alia decretalis epistola Clementis Romani episcopi, successoris Petri:« Clemens urbis Romae episcopus,» et reliqua. Et infra sic:« De quibus et beatus Petrus, instructor et ordinator noster,» Et paulo post:« Haec apostoli a Domino acceperunt et nobis tradiderunt. Haec nos docemus, vobisque haec omnibus absque reprehensione tenere et docere, quibus agendum est, mandamus.» Et post:« Dominus noster Jesus Christus mittens discipulos suos, precepit nobis, in quacumque civitate intraveritis, dicite:« Pax huic domui,» et reliqua. Alia epistola:« Clemens Romanae urbis episcopus karissimis fratribus Julio et Juliano,» et reliqua. Alia epistola:« Dilectissimis fratribus et condiscipulis Hierusolomis, cum karissimo fratre Jacobo episcopo habitantibus, Clemens episcopus,» et reliqua. Haec dixit sanctus Clemens.-- Sanctus ergo Clemens non tantum successor beati Petri fuit, sed etiam vivente Jacobo, novem annis ante passionem Petri, Romanam cathedram tenuit, juxta scripturam et deinde post Petrum 21, id est 12 cum Cleto vel cum Linio et Cleto, et 9 annos post eos, usque dum in exilium missus est. Si sanctus Clemens papa fuit tunc, quando decretalem istam epistolam sancto Jacobo conscripsit. Nullius autem legitur decretalis epistola nissi papae. Qui anni novem ejus imputantur, quasi post Cletum tantum ipsis solis chathedram teneret, et pretermittitur Ancletus papa secundus, post Petrum decem annis sedens, quia non possunt sub regibus subputari usque ad Trajanum imperatorem papae quatuor. Jacobus enim in anno trigesimo post passionem, et Petrus 39, passus sit. Trajanus etiam in anno 70, post passionem regnare cepit. Sub quo passus est sanctus Clemens. Nullum autem gravi anathemate sententiae percussisset sanctus Clemens, nec episcopali potestate sedis apostolicae dicendo:« Sit anathema.»
4.77.3
Linus ex precepto beati Petri precepit, ne mulier invelato capite aeclesiam intret. Cujus Paulus in epistola ad Thimotheum meminit( ADON. Mart.); qui etiam martirio 6. Kal. Decembris coronatur. Romae passi Processus, Martinianus, et 47 qui babtizati sunt a beato Petro, et in custodia Mamortini retrussi, Torpes, Marcellus, Apuleius; in Alexandria Marcus evangelista octavo anno Neronis; Mediolanis Nazarus, Celsus; apud Maceriam Aquileiam Hermagoras episcopus, Fortunatus diaconus, cum Constantia.
4.77.4
Orosius prespiter sic( VII, 7):« At vero Nero, postquam Galbam in Hispania imperatorem creatum ab exercitu cognovit, totus animo ac spe concidit;» siquidem Petro in urbe Roma interfecto et Christianis penarum diversitate laniatis, de Hispania ilico Galba surrexit. Cumque inde Nero incredibilia perturbandae, immo ignominiosissime subruendae rei publicae mala moliretur, hostis a senatu pronuntiatus, et ignominiose fugiens, ad quartum ab Urbe lapidem, id est ad quartum miliarum, in suburbano libertini sui, inter Salariam et Numentanam viam, semetipsum occidit, aetatis 32. anno, in quo omnis familia Augusti consumpta est.
4.77.5
Romanorum 7. Galba Servius, mox ut mortem Neronis comperit, Romam venit. Qui cum antiquissimae nobilitatis senator anno 63. aetatis esset, ab Hispanis et Gallis electus, mox ab universo exercitu libenter acceptus est. Nam privata ejus vita insignis erat militibus et militaribus ac civilibus rebus, saepe consul, sepe proconsule, frequenter dux gravissimis bellis. Hujus breve imperium bono cepit exordio, nissi propensior erat ad severitatem. Orosius sic( VII, 8):« Cumque omni avaritia, sevitia segnitiaque offenderet, sibi Pisonem nobilem industriumque adolescentem in filium atque in regnum adoptavit. Cum quo insidiis Othonis in medio urbis Romae foro capite truncatus est, mense septimo, septemque diebus sui imperii; et sepultusque est in suis ortis, qui sunt via Aurelia, non longe a Roma.» Haec Orosius. Hic igitur regnavit usque mensem Julium, in anno 39. post passionem, juxta temporis rationem.
4.78.1
1.[ LI] Vespasianus et Titus. M. Favius Quintillianus Romam a Galba perducitur.
4.78.2
Romanorum 8. Lucius, qui et Otho, Galba et Pissone Romae interfectis, inter tumultus cedesque intravit imperium. Hic matre erat nobilior quam patre, neutro tamen obscuro; in privata vita mollis et Neronis familiaris, in imperio documentum sui non potuit ostendere. Nam cum Otho Galbam occidit, a Germanis Vitellius factus est imperator. Otho ergo cum mox creatum imperatorem in Gallia per Germanicas legiones Vitellium comperisset, bellum civile molitus est. Cum autem tribus primum levibus preliis, hoc est uno apud Alpes, alio circa Placentia, tertio circa locum quem Castoris vocant, contra Valentem et Cinna Vitellianos duces congressus victor exstetisset quarto apud Betriacum preleio, cum advertisset suos vinci, cum ingentes tamen copias haberet, et petentibus militibus ne tam cito de eventu belli disperaset, dixit se tanti non esse, ut propter eum bellum civille oriretur. Anno 38. aetatis, imperii autem die 90, quam imperare ceperat, sese interfecit; hoc est usque in mense Octobrem, in eodem anno quo Galba occissus sit. Cui successit Vitellius.
4.78.3
Romanorum nonus rex Vitellius regnavit mensibus 8, diebus 8, usque octobrem mensem, in anno 40. post passionem.
4.79.1
1.[ LII] Vespasianus 2. et Titus 2. His consulibus, Cassiodoro teste, Vespasianus apud Judeam ab exercitu imperator apellatus est. Vitellius, occisso Othone, potitus imperio, cum suis Othonisque militibus ingenti gloria victor Romam advenit. Hic familia honorata ortus magis quam nobili. Namque pater ejus non admodum clare natus, tres tamen ordinarios gessit consulatus. Hic cum multo dedicore et gravi sevitia notabilis, precipue ingluvie et voracitate vitam humanam propriis malis aggravavit; quippe cum de die saepe quarto vel quinto fertur epulatus. Notissime certe cena memoriae mandata est, quam ei frater Vitellius exibuit, in qua super ceteros sumptus 2000 piscium et 7000 avium appossita traduntur. Hic cum Neroni similis esse vellet, et id adeo se preferret, ut etiam exsequias Neronis, quae humiliter sepultae erant, honoraret. Qui cum de Vespesiano comperit, primum molitus est deponere imperium; sed postea a quibusdam animatus, Sabinum, Vespasiani fratrem, nihil tum mali suspicantem, cum ceteris Flavianis in Capitolium compulit. Succensa itaque templo, et mixta simul flamma ruinaque, omnes in unum pariter interitum atque tumultum dedit. Post deficiente in Vespasiani nomine, et ab exercitu suo destitutus, appropinquantibusque jam hostibus trepidus, cum se in quandam proximam Palatio cellam contrusisset, turpissime inde protractus est, et per viam et Urbem puplice nudus super terram, erecta coma et capite ei subjecto ad mentum, et passim fimum in os ejus conjectantibus carnificibus, in forum deductus est, et ad pectus ab omnibus oviis appetitus; postremo apud Gemonias scalas graduum minutissimorum ictuum crebrisque compunctionibus, gladio stercore involuto, excarnificatus est, et inde unco tractus, in Tiberem projectus, commune etiam sepultura caruit. Vitellius vero occissus est 3. die mensis Octobris, Josepho Judeorum historico teste et tunc vivente. Eusebius sic.« Galba 7. mense imperii sui in medio Romanae urbis foro capite truncatur. Otho 3º regni sui mense apud Vetriacum proprio manu occubuit. Vitellius 8. mense sui imperii a Vespasiani ducibus occissus, in Tiberim projecitur.» Haec Eusebius. Hoc autem tempus inter Neronem et Vespasianum nec Eusebius necque etiam Beda supputat. Multis autem et nefaris modis post complures dies a Vespasiani militibus, id est ab Antonio Primo et Martiano, qui Vitellium occiderunt, ducibus Vespasiani, adversum senatum populumque Romanum indiscreta cede saevitum est. Vespasianus autem cum Judeos in urbe Hierusolimorum, precipue ob diem festum paschae congregatos, obsidione clusisset, cognita morte Neronis, hortatu plurimorum regnum et ducum, maxime Josephi Judeorum ducis sententia-- qui captus cum in vincula conjiceretur, constantissime dixit, sicut Suetonius refert, continuo se ab eodem Vespasiano sed imperatore solvendum,-- imperium adeptus, bellum Tito filio commendans, Romam per Alexandriam proficiscitur. Sed cognita morte Vitellii, paulisper Alexandrie substitit. Titus vero ab exercitu pronuntiatus est imperator. Muros urbis universos solo coequavit. 600 milia Judeorum interfecta eo bello, Cornelius et Suetonis referunt. Josephus vero Judeus, qui ipse prefuit bello et apud Vespasianum post predictum imperium veniam gratiamque meruit, scribit, undecies centena milia gladio et fame perisse. Reliquias autem toto orbe dispersas, numero 900 milia, narratur.-- Vespasianus et Titus imperatores appellati.
4.79.2
Romanorum 10. Vespasianus secundum omnes regnavit annis 9, menses 11, dies 22, hoc est usque Kalendas Octimbr. in anno 50. post passionem.
4.80
1.[ LIII] Vespasianus 3. et Nerva. Capitolium Rome incensum.
4.81
2.[ LIV] Vespasianus 4. et Titus 3. His consulibus a Tito, filio Vespasiani, Judea capta est. Ut Josepus dicit, undecies et centena milia fame et gladio perierunt et centum milia captivorum sunt venditi. Evangelium secundum Matheum:« Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruetur.» Hieronimus sic:« Juxta historiam manifestus est sensus, quia 42. anno post passionem, sub Vespasiano et Tito, ipso cum templo magnificentissimo civitas funditus est eversa, ita ut solo coequaretur.» Haec Hieronimus. In anno ergo 42. post passionem, hoc est cum anno passionis, in quo incepit Vespasianus annum 2, capta est Hierusalima, in diebus paschae, Josepho teste et ibi presente.[ Sanctus quoque Spiritus per os David sic:« Quanta malignatus est inimicus in sancto, et gloriati sunt qui oderunt te in medio paschae» et reliqua.] Cum enim noluerunt verti ad penitentiam, Domino eos exspectante per annos 40, dignum erat ut in tempore quo occiderunt Dominum etiam ipsi occiderentur. Pascha enim Hebreorum anno predicto contigit quarta feria, in qua congregati sunt omnes principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur Cahiphas, et concilium fecerunt ut Jesum dolo tenerent et occiderent. Nostrum autem pascha 8. Kal. Aprilis, in quo crucifixerunt Dominum, in quibus Titus hiisdem diebus capit civitatem, deinde templum incendit, muros urbis universos solo coequavit; et undecies centena milia gladio et fame periisse scribit Josephus Judeorum historicus et tunc presens, et centum milia captivorum vendita et 90 milia dispersa. Ideo autem tanta multitudo Hierusalem erat tunc, quia ex omni Judea ad templum in diebus azimorum confluebant.
4.82
3.[ LV] Vespasianus 5. et Titus 4.
4.83.1
4.[ LVI] Vespasianus 6. et Titus 5.
4.83.2
[ Cod. in margine. Quartus decennovenn. cyclus incipit indict. 15].
4.84
5.[ LVII] Vespasianus 7. et Titus 6. Vespasianus Capitolium edificare orsus est. In Alexandria facta est seditio. Achaia, Aliciarchodus, Bizantium, Samus, Trochia Celicia, Commagine, quae liberae antea et sub regibus amicis erant, in provincias redactae.
4.85
6.[ LVIII] Commodus et Rufus. Colossus erectus est, altitudinis habens[ pedes] centum septem.
4.86
7.[ LIX] Vespasianus 8. et Titus[ 7]. Asconius Pedianus scriptor historicus clarus habetur, qui 73º aetatis suae anno captus luminibus, 12 postea annis in supremo omnium honore consenescit.
4.87
8.[ LX] Vespasianus 9. et Titus 8. Gabianus rethor[ nomine] celeberrime in Gallia docet.
4.88
9.[ LXI] Silvanus et Verus. Tres civitates Cipri terrae motu corruerunt. Lues ingens Rome facta, ita ut per multos dies in efemeridem 10 milia ferme mortuorum hominum efferentur.
4.89.1
10.[ LXII] Domitianus et Messalianus. Vespasianus colonias deduxit. Apollinaris episcopus ad Ravennam missus, passus. Vespasianus profluvio ventris in villa propria circa Sabinos obiit, 69. aetatis anno.[ Et Titus sibi successit, his consulibus, Cassiodoro teste.]
4.89.2
Romanorum 11. Titus, filius Vespasiani, juxta historiam Romanam, regnavit annis 2, mensibus 8, diebus 20, hoc est usque Kal. Junii, in anno 53. post passionem Domini.
4.90
1.[ LXIII] Domitianus et Rufus. Titus, filius Vespasiani, in utraque lingua disertissimus fuit et tantae bonitatis, ut, cum quadam die recordatus fuisset in cena nihil se in illo die cuiquam prestitisse, dixerit:« Amici, hodie diem perdidi.» Mons Vespius ruptus, in vertice tantum ex se jecit incendi, ut regiones vicinas et urbes cum hominibus exureret.
4.91.1
2.[ LXIV] Domitianus 3. et Sabinus. Titus Musionium Rufum philosophum de exilio revocat. Titus ampitheatrum Romae aedificat, et in dedicatione ejus quinque milia ferarum occidit. Rome plurimae aedes incendio concremantur. Titus ob insignem mansuetudinem delicias humani generis appellatus est. Titus obiit in villa, qua et pater, anno aetatis 42, imperii autem anno 2, mense 8, die 20, secundum historiam Romanam. Cui successit frater ejus junior Domitianus,[ predictis consulibus, Cassiodoro teste].
4.91.2
Romanorum 12. Domitianus regnavit annis 15, mensibus 5, secundum[ omnes], hoc est usque ad Kal. Novembris, in anno 68. post passionem. Sub quo hi consules.
4.92
1.[ LXV] Domitianus 4, et Rufus. Domitiani uxor augusta appellatur.[ Cletus his consulibus passus est 6. Kal. Maii, secundum gesta pontificum.]
4.93
2.[ LXVI] Domitianus et Dolabella. Decreto senatus Titus inter deos refertur.
4.94
3.[ LXVII] Domitianus 6. et Rufus 4. Domitianus iunuchos prohibuit. Tres virgines Vestae ob stuprum damnatae.[ Linus papa ann. 11.]
4.95
4.[ LXVIII] Flavius et Trajanus. Plurimos senatorum Domitianus in exilium mittit.
4.96
5.[ LXIX] Domitianus 7. et Nerva. Secundus Alexandrinae aecclesiae episcopus constitutus Abilius, qui prefuit annis 13.
4.97
6.[ LXX] Trajanus 2. et Gabrio. Domitianus templum sine lignorum admixtione construxit. Primus Domitianus dominum et deum appellari se jussit. Nassamones et Daci dimicantes adversus Romanos victi. Cujus anno 6. Clemens papa in exilium missus, ut videtur, cum annis 9 et mensibus 2 et diebus 10 post Cletum cathedram teneret.
4.98.1
7.[ LXXI] Domitianus 8. et Saturninus. Duo menses aliter appellati, Septimber Germanicus et October Domitianus.
4.98.2
Ancletus papa post Petrum 2. Clementi successit, annis 10, ipso ita teste: Decretalis epistola Ancleti papae.« Ancletus, servus Christi Jesu, in sede apostolica,» et reliqua. Et infra:« Nullus, ut ait beatus Clemens, antecessor noster,» et reliqua. Alia:« Ancletus papa universis episcopis in Italia constitutis. Quoniam apostolicae sedis debitam reverentiam erga me caritas vestra distribuit,» et reliqua. Et post:« Et ut a beato Petro principe sumus instructi, a quo et prespiter sum ordinatus,» et reliqua.« Provinciae autem multo ante adventum Christi tempore divisserunt maxima ex parte; et postea ab apostolis et beato Clemente precessore[ nostro] ipsa divisio est renovata,» et reliqua. Alia:« Ancletus, servus Jesu Christi, in apostolica sede a Domino constitutus, et a sancto Petro apostolorum principe prespiter ordinatus. Quoniam actenus de his a beato Petro apostolo et reliquis apostolis et beato Clemente nostro precessore et martire novimus statutum, denegare vobis minime possimus. Illi autem, qui in metrapoli a beato Petro, ordinante Domino, et precessore nostro, predicto sancto Clemente, sive a nobis constituti sunt, non omnes primates esse possunt,» et reliqua. Et post:« Aliae autem primates civitates, quas vobis conscriptas in quodam tomo mittimus, a sanctis apostolis et a beato Clemente sive a nobis primates predicatores acceperunt. Haec vero sacrosancta Romana et apostolica ecclesia non ab apostolis, sed ab ipso Domino Salvatore nostro primatum obtinuit, dicens beato Petro apostolo:« Tu es Petrus,» et reliqua usque« Erunt soluta et in coelo.» Adhibita est etiam societas in eadem Romana urbe beatissimi Pauli apostoli, vassis electionis, qui uno die unoque tempore glorioso morte cum Petro, sub principe Nerone agonizans, coronatus est.» Et post:« Ait ergo apostolorum princeps beatus Petrus de sancto precessore nostro Clemente, plebibus predicando, docens eas qualiter ei obedire debirent eumque observare:« Si inimicus est alicui Clemens pro actibus suis, vos nolite expectare, ut ipse vobis dicat:« Cum illo vos nolite amici esse;» sed prudenter observare debetis et voluntati ejus absque communione obsecundare, et are vos separate ab eo cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his quibus ipse non loquatur, ut unusquisque, qui in hac culpa est, dum cupit omnium vestrum amicitias ferre, festinet citius reconciliari ei qui omnibus preest; et per hoc redeat ad salutem, cum obedire ceperit monitis presidentis. Si vero quis amicus fuerit his quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis qui exterminare Dei aeclesiam volunt,» et reliqua. Hec Ancletus papa ait. Ancletum vero omnino Eusebius pretermissit, quoniam Linus et Cletus, qui non fuerunt papae, et Clemens atque Anacletus a passione Petri in ultimo anno Neronis usque ad Trajanum non possunt simul sub regibus stare. In loco annorum enim Clementis, quibus post Petrum cum Lino et Cleto, si simul post Petrum vivi fuerunt, vel cum Cleto tantum Clemens cathedram tenuit, Linus et Cletus sunt possiti; et in loco Ancleti papae, qui post Clementem decem annis successit, Clemens possitus.
4.99
8.[ LXXII] Silvanus et Priscus. Quintillianus, ex Hispania Calagurritanus, primus Rome publicam scolam et salarium e fisco accepit et claruit.
4.100
9.[ LXXIII] Asprenas et Clemens. Domitianus plurimos nobilium in exilium mittit atque occidit; mathematicos et philosofhos Romana urbe pepulit.
4.101
10.[ LXXIV] Domitianus 9. et Clemens 2. Multa opera in Roma facta, in quibus Capitolium, forum transitorium, divorum porticus, Isium ac Serapium, stadium, horrea piperaza, Vespasiani templum, Minerva Calchidica, odium, forum Trajani, thermae Trajanae et Ticianae, senatus, ludus matutinus, mica aurea.[ His consulibus Ancletus papa obiit, secundum gesta pontificum.]
4.102
11.[ LXXV] Nerva 2 et Rufus. Domitianus de Dacis et Germanis triumphavit. Domitianus tantae superbiae fuit, ut aureas et argenteas statuas sibi in Capitolio poni jussit.
4.103
12.[ LXXVI] Fulvius et Vetus. Maxima virginum Vestualium Cornelia convicta stupri, juxta legem viva defossa est. Domitianus prohibuit vites in urbibus seri.
4.104.1
13.[ LXXVII] Sabinus et Antoninus. Fl Joseppus vicessimum librum antiquitatum hujus temporis scribit. Domitianus multos nobilium perdidit et quosdam in exilium missit.
4.104.2
[ Cod. in marg., Persecutio secunda.]
4.105
14.[ LXXVIII] Nerva 3. et Trajanus 3. Secundus post Neronem Domitianus Christianos persequitur; et sub eo apostolus Johannes in ferventis olei dolium ante portam Latinam Rome missus, sed nihil lessus tamen, quia a corruptione carnis erat immunis; deinde in Pathmum insulam religatus apocalipsin vidit, quam Hirenius interpretatus est.[ His consulibus Clemens papa passus est, secundum gesta pontificum.]
4.106.1
15.[ LXXIX] Senecio et Palma. Domitianus rursum philosofos et mathematicos Romae per edictum extrudit. Apollonius Tianius et Eufrates insignes philosophi habentur. Romae 6 Kal. Mai natalis Ancleti papae et martyris, sub Domitiano passi, qui memoriam beati Petri construxit et compossuit, ubi episcopi reconderentur.
4.106.2
Evaristus papa 3. annis 10, mensibus 2.
4.107.1
16.[ LXXX] Trajanus 4. et Fronto. Domitianus eos qui de genere David erant interfici jussit, ut nullus Judeorum regni reliquus foret. Scribit Bruttius, plurimos Christianorum sub Domitiano fecisse martirium, inter quos et Flaviam Domicillam, Flavi Clementis consulis ex sorore neptem, in insulam Pontianam relegatam, quia se Christianam esse testata est. Multa signa atque portenta Romae et toto orbe facta. Domitianus suorum conjuratione occissus est in palatio, anno aetatis 35, et per vispiliones ignobiliter portatus,[ et Nerva successit, his consulibus, Cassiodoro teste].
4.107.2
Romanorum 13. Nerva, Josebio et Beda teste, regnavit anno 1, mensibus 4, diebus 8, hoc est usque ad Kal. Martii, in anno 70. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.108
1.[ LXXXI] Trajanus 5. et Ofitus. Alaxandriae 3. episcopus Cerdo annis 11. Senatus decrevit ut omnia quae Domitianus statuerat in irritum deduceretur. Itaque multi quos injuste jecerat de exilio reversi, nonnulla bona propria reciperunt.
4.109.1
2.[ LXXXII] Senecio 2. et Sura. Aiunt et apostolum Johannem inter reversos de exilio solutum, Effhesum revertisse; in qua urbe et hospitiolum et amicos amantissimos sui habebat. Evangelium quoque contra hereticos conscribit. Justus a Tiberiade Judeorum scriptor agnoscitur. Rome passus Eutices, Victorinus et Mauro; apud Amiterninam urbem Victorinus episcopus, frater Severini. Nerva obiit in ortis Salustianis, 72. aetatis anno, cum jam Trajanum adoptasset in filium,[ his consulibus, teste Cassiodoro]. Trajanus, Agrippine filius, in Gallis imperator factus, natus Italice in Hispania.
4.109.2
Romanorum 14. regnavit Trajanus annis 19, mensibus 6, diebus 15, teste omne historico, hoc est usque Kalendas Septembris, in anno 89. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.110.1
1.[ LXXXIII] Trajanus 6. et Maximus. Decreto senatus Nerva in deos relatus.
4.110.2
[ cod. in margine. Ciclus sol. incipit.]
4.111
2.[ LXXXIV] Senecio 3 et Sura. Hoc anno, id est 84º incarnationis secundum Dionissium, in fine diei Dominici subsequente, 6 Kal. Januarii, posset Johannes dormire.
4.112
3.[ LXXXV] Urbanus et Marcellus. Hirenus enim episcopus scribit Johannem apostolum usque ad Trajani tempora permansisse. Post quem discipuli ejus insignes fuerunt Papias Hieropolitanus episcopus et Polycarpus Zmirneus et Ignatius Antiochenus episcopus.
4.113
4.[ LXXXVI] Condidus et Quadratus. Trajanus de Dacis Scithis triumpavit.
4.114
5.[ LXXXVII] Commodus et Cerealis. Trajanus, victo rege Decibalo, Daciam facit provinciam.
4.115
6.[ LXXXVIII] Senecio 4. et Sura 3. Hiberius, Sarmatas Orozoenos, Arabas, Bosporanos, Colcos in fidem accepit, Seleuciam et Tesifontem, Babilonem occupavit et tenuit. In mare Rubro classem instituit, ut per eam Indiae fines vastaret.
4.116
7.[ LXXXIX] Gallus et Bradua. Romae aurea Domus incenditur. Hoc anno dominicus dies 6 Kal. Jan. contigit, quo forte sanctus Johannes obiit.[ Decretalis epistola Evaristi papae data est Gallo et Bradua viris clarissimis consulibus sub quibus passus secundum gesta pontificum.]
4.117
8.[ XC] Affricanus et Crispinus. Terre motu quatuor urbes Asiae subversae, Elea, Mirina, Pitanae, Cimae, et Greciae duae Opitiorum et Oritorum.
4.118
9.[ XCI] Crispinus 2 et Solenus. Alexandrinae ecclesiae 4 episcopus ordinatus nomine Primus annis 11 Evaristus papa obiit 10 Kal. Jan.
4.119.1
10.[ XCII] Pisso et Rusticus.
4.119.2
Alexander papa 4 post Petrum annis 10, mensibus 5.
4.119.3
[ cod. ad marg. Persecutio tertia.]
4.119.4
Trajano Christianos persequente, Simon, qui et Simon, filius Cleopae, qui post Jacobum Hierosolimis tenebat episcopatum, crucifigitur, omnibus mirantibus, et ipso judice, ut 120 annorum senex crucis suplicium pertulisset.
4.120
11.[ XCIII] Trajanus et Africanus 2. Ignatius quoque Antiocenae[ aecclesiae] episcopus Romam perductus, bestiis traditus; post quem tertius constituitur episcopus Oron. Plinius Secundus, cum quandam provinciam, et in magistratu suo plurimos Christianorum interficisset, multitudine eorum perterritus, quaesivit de Trajano, quid facto opus, et nuncians, et preter obstinationem non sacrificandi et antelucanos coeptus ad canendum cuidam Christo ut Deo, nihil apud eos reperiri; preterea ad confederandam disciplinam vetari ab his homicidia, furta, adulteria, latrocinia et his similia. Ad quem commotus Trajanus rescripsit, hoc genus quidem inquirendos non esse, oblatos vero puniendos. Tertulianus reffert in Apollogetico.[ Alexander papa constituit aquam sparsionis cum sale benedicto in habitaculis hominum spargi.]
4.121
12.[ XCIV] Celsus et Crispinus. Plinius Secundus Novocomensis orator et historicus insignis habetur; cujus plurima ingenia opera exstant.
4.122
13.[ XCV] Asta et Piso. Tres Galatiae civitates terrae motu erutae. Pantheon Romae fulmine concrematum.
4.123
14.[ XCVI] Messala et Pedon. Post Justum aecclesiae Hierosolimitanae episcopatum 4 suscepit Zaceus.
4.124
15.[ XCVII] Aemilius et Vetus. Post quem 5 Tobias; cui succedit 6 Benjamin, ac deinde 7 Johannes, 8 Mathathias; in cujus locum 9 constituitur Philippus.
4.125
16.[ XCVIII] Niger et Apronianus. Trajanus, Armeniam, Assiriam et Messopothamiam fecit provincias.
4.126
17.[ XCIX] Clarus et Alexander. Judai qui Lybie erant adversus cohabitatores alienigenas dimicant; similiter in Aegypto et in Alexandria; apud Cirinen quoque et Thebaiden magna seditione contendunt; verum gentilium pars superat in Alexandria.
4.127
18.[ C] Adrianus et Salinator. Judeis Messopotamiae rebellantibus, precepit imperator Trajanus Lissiae Quieto, ut provinciam exterminaret; et adversus quos Quietus aciem instruens infinita milia eorum interfecit. Ob hoc procurator Judeae ab imperatore decernitur. Salaminam urbem Cipri, interfectis in ea gentibus, subvertere Judaei.
4.128.1
19.[ CI] Adrianus 2 et Rusticus. Alexandri pape passio 5 Non. Mai., Rome via Numentana, ab Urbe miliario 7, cum Eventio et Theodolo presbeteris, sub Trajano imperatore, judice autem Auriliano decollatus; siquidem Adrianus non adhuc imperabat, sicut in martirologio legitur.
4.128.2
Sixtus papa quintus, annis 10, mensibus 11. Qui constituit in decretis ut sacra misteria non tractentur nisi a sacris ministris, et ut intra actionem missarum« Sanctus, sanctus, sanctus» cantaretur et reliqua usque« Osanna in excelsis.»
4.128.3
Rome passi sunt Clemens et Alexander pape, Quirinus cum filio, Balbina, Sulpicius et Servilianus, Domitilla et Seraphia virgines, Nereus, Achilleus, Ignatius, Antiochenus episcopus, discipulus Johannis.
4.129.1
20.[ CII] Servilius et Fulvius. His consulibus, Cassiodoro teste, Trajanus apud Seleuciam Hesauria profluvio ventris obiit, anno aetatis 63. mense 9, die 4. Mensis autem 9 anni est secundum Latinos Septimber. Ossa autem Trajani in urnam auream conlata, et in foro sub columna possita, solusque omnium intra urbem sepultus.
4.129.2
Romanorum 15. Adrianus secundum Romanam historiam regnavit annis 21, mensibus 10, diebus 20, hoc est usque ad Kal. Augusti, in anno 111 post passionem Domini. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.130
1.[ CIII] Verus et Auger. Adrianus Italice in Hispania natus, consobrinae Trajani filius fuit. Hadrianus Alexandriam a Romanis subversam publicis instauravit expensis. Hadrianus Trajani invidens gloriae, de Assiria, Mesopotamia, Armenia, quas ille provincias fecerat, revocavit exercitum.
4.131
2.[ CIV] Aviola et Pansa. Hadrianus Judeos capit, secundo contra Romanos rebellantes. Senatus Trajanum in deos reffert. Hadrianus cruditissimus in utraque linga, sed puerorum parum continens fuit.
4.132
3.[ CV] Paternus et Torquatus. Adrianus reliqua tributa urbibus relaxavit, cartis pupilice incensis; plurimos etiam tributis liberos prestitit. Plutarchus Cheroneus et Sextus et Agathobolus et OE. omaus philosophi insignes habentur.
4.133
4.[ CVI] Gabrio et Apronianus. Bellum contra Sauromatas gestum. Terrae motu facto, Nicomedia ruit, et Nicenae urbis plurimae eversae sunt, ad quarum instaurationem Hadrianus de puplico est largitus impensas.
4.134
5.[ CVII] Assiaticus et Quintus. Eufrates Stoicus philosophus moritur. Hadrianus in Libiam, quae a Judaeis vastata fuerat, colonias deducit.
4.135
6.[ CVIII] Verus et Ambiguus. Hadrianus Atheniensibus leges petentibus ex Draconis et Solonis reliquorumque libris jura compossuit.
4.136
7.[ CIX] Gallicanus et Titianus. Cefissus fluvius Eleusinam inundavit, quem Adrianus ponto conjungens Athenis hiemem exegit.
4.137
8.[ CX] Torquatus et Libo. Hierosolimis 10 post Philippum constituitur episcopus Seneca. Post quem 11 Justus, cui succedit 12 Levi, post quem 13 Efres, 14 Jesses, 15 Judas. Hi omnes usque ad eversionem, quam ab Adriano perpessa est Hierusalem, ex circumcisione hi episcopi prefuerunt.
4.138.1
9.[ CXI] Cellsus et Marcellinus. Hadrianus sacris Eleusine initiatus, multa Atheniensibus dona largitur. Quadratus, discipulus apostolorum, et Aristides Atheniensis, noster philosophus, libros pro Christiana religione Hadriano dedere compossitos.
4.138.2
[ Cod. in marg. Ciclus solis inc.]
4.139
10.[ CXII] Pontianus et Rufus. Et Serenus Granius legatus, vir adprimae nobilitatis, litteras ad imperatorem missit, iniquum esse dicens clamoribus vulgi innocentium hominum sanginem concedi et sine ullo crimine nominis tantum et secte reos fieri.
4.140
11.[ CXIII] Augurinus et Sergianus Quibus commotus Adraanus, Minutio Fundanae proconsuli Asiae scripsit, sine objectu criminum Christianos non condempnandos; cujus epistolae usque ad nostram memoriam clarat exemplum. Imperator Adrianus pater patriae appellatur.
4.141.1
12.[ CXIV] Teberius et Silanus. Sixtus papa passus 8 Idus April.
4.141.2
Thelesphorus papa 6 post Petrum, annis 11. Hic constituit ut 7 ebdomadas plenas ante pascha omnes clerici a carne jejunant et in nocte natalis Domini missae celebrarentur et ut apud missam« Gloria in excelsis» cantaretur.
4.141.3
Antiochiae constituitur 4 episcopus Cornelius. Nicapolis et Cessarea terrae motu conciderunt.
4.142
13.[ CXV] Sergius et Verus. Antinous puer regis eximiae pulcritudinis in Egipto moritur, quem Adrianus vehementer deplorans-- nam in diliciis habuerat-- in deos refertur; ex cujus nomine etiam urbs appellata est. Alexandrinae aecclesiae 6 episcopus prefuit Heumines annis 13.
4.143
14.[ CXVI] Pompeianus et Atilianus. Templum Rome et Veniris sub Adriano in Urbe factum est. Salvius Julianus perpetuum compossuit edictum.
4.144
15.[ CXVII] Pompeianus 2 et Commodus. Hadrianus Athenis hiemem exigens, Eleusinam invissit. Hadrianus cum insignes et plurimas aedes Athenis fecisset, agonem edidit bibliothecamque extruxit.
4.145
16.[ CXVIII] Laelius et Albinus. Judei in arma versi, Palestinam depopulati sunt, tenente provinciam Tinio Rufo cui ad obprimendos rebelles Hadrianus missit exercitum. Favorinus et Polemo rethores insignes habentur.
4.146
17.[ CXIX] Camerinus et Niger. Basilides heresiarches in Alexandria commoratur, a quo Gnostici. Chochebas dux Judaicae factionis, nolentes sibi Christianos adversus militem Romanum ferre subsidium omnimodis cruciatibus necat.
4.147
18.[ CXX] Antonius et Presens. Bellum Judaicum, quod in Palestina gerebatur, finem accepit, rebus Judeorum penitus oppressis; ex quo tempore etiam introeundi eis Hierosolimam licentia ablata est.
4.148
19.[ CXXI] Antonius 2 et Presens 2. Primum Dei nutu, sicut profhetae vaticinati sunt, deinde Romanis interdictionibus. Hierosolimae primus ex gentibus constituitur Marcus, cessantibus episcopis his qui fuerunt ex Judeis, numero 15, a passione Domini per annos 107[ sicut Eusebius et Beda perhibent. Da igitur annos 34 Domini usque in passionem, fiunt 34 et 107, 141 anni, usque ad annum quo omnes Judei ex Hierusalem sunt projecti.]
4.149
20.[ CXXII] Severus et Sylvanus. Aelia ab Aelio Adriano condita est, in fronte ejus portae qua Bethelem egredimur sus scalptus in marmore significans Romanae potestati subjacere Judaeos. Nonnulli a Tito Aeliano, filio Vespasiani, exstructum arbitrantur.[ Hieronimus:« Ab Adriani temporibus usque ad imperium Constantini per annos circiter 180, in loco resurrectionis Domini simulacrum Jovis, in crucis rupe statua ex more Veneris a gentilibus possita colebatur, estimantibus persecutionis auctoribus quod tollerent fidem nobis resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent.»]
4.150.1
21.[ CXXIII] Rufinus et Torquatus. Hoc tempore erat Aquila Ponticus secundus interpres post septuaginta interpretes,[ qui Scripturam de Hebreo transtulit]. Thelesforus papa passus Nonas Januar..
4.150.2
Hyginus papa 7 post Petrum annis 4. Hic constituit clerum et distribuit aecclesiasticos gradus.
4.150.3
Rome passi sunt Sixtus et Thelesforus papae, Getulius Sabina et Serafhia virgines; apud Messeanam civitatem Apuliae Eleutherius episcopus cum Anthia matre, Dionisius episcopus Ariopagita; apud Tiburnam urbem Italiae Simmphorossa cum septem filiis suis; apud Athenas Quadratus et et Aristides clarescunt.
4.150.4
His consulibus Adrianus intercutis aquae morbo apud Baias in Campania anno aetatis 61º[ obiit], imperii autem anno 21, mense 10, die 20, sicut in Romana historia habetur. Cui successit Antonius Pius. Sub quo sequentes consules fuerunt, teste Cassiodoro. Orossius sic:
4.150.5
Romanorum Titus Antoninus cognomento Pius 13 imperator a Julio Caesare, segregatis a numero principum Galba Othone et Vitellio, regnavit cum liberis suis Aurelio et Lucio viginti et non plenis tribus annis. Haec Orossius( VII, 14). Mensibus item tribus, secundum Eusebium et Bedam, hoc est usque Kal. Novembr., in anno 134 post passionem Domini. Quia autem mos erat historicorum, ut imperatori deputarent annum in quo moriretur vel regno difficeret, ideo potest dici quod non plenis viginti tribus annis Antonius Pius regnavit, cum non usque in finem anni vixit.
4.151
1.[ CXXIV] Torquatus 2 et Herodes.[ Iste Pius dictus, quia in omni regno Romano hominibus debita relaxavit.]
4.152
2.[ CXXV] Aviola et Maximus.[ Inde] Antoninus pater patriae appellatus.
4.153
3.[ CXXVI] Antoninus 3 et Aurelius. Sub Higino Romanae urbis episcopo Valentinus heresiarches et Cerdo, magister Margionis, Romam venerunt.
4.154.1
4.[ CXXVII] Gratus et Seleucus Justinus filosophus librum pro nostra religione conscriptum Antonio tradidit. Yginus papa obiit 4 Idus Januarii.
4.154.2
Pius papa octabus post Petrum annis 15
4.155
5.[ CXXVIII] Antonius 4. et Aurelius. Sub pio papa Hermes scribit librum qui dicitur Pastoris, in quo preceptum angeli continetur ut pascha die Dominico celebraretur.
4.156
6.[ CXXIX] Largus et Messalianus. Antiochiae 5. constituitur episcopus Eros.
4.157
7.[ CXXX] Torquatus 3. et Julianus. Alexandriae 7. episcopatum suscepit Marcus annis decem.
4.158
8.[ CXXXI] Orfiscus et Priscus. Valentinus hereticus agnoscitur et permanet usque ad Anicetum papam.
4.159.1
9.[ CXXXII] Gabrio et Vetus. Mesomedes Cretenensis chitaricorum carminum musicus poeta cognoscitur.
4.159.2
[ Cod. in marg., Ciclus 8 decen. inc. ind. 1.]
4.160
10.[ CXXXIII] Gordianus et Maximus. Marcheon heresiarches agnoscitur.
4.161
11.[ CXXXIV] Gabrio 2. et Romulus. Taurus Beriticus Platonicae sectae philosophus clarus habetur.
4.162
12.[ CXXXV] Presens et Rufus. Arrianus philosophus Nicomidenasis agnoscitur.
4.163
13.[ CXXXVI] Commodus et Lateranus. Et Mamimus Tirius. Apollonius Stoicus, natione Chalcidicus.
4.164
14.[ CXXXVII] Verus et Sabinus. Et Basilides Scitopolitanus philosophi illustres habentur
4.165
15.[ CXXXVIII] Sylvanus et Augurinus. Qui Verissimi quoque caesaris preceptores fuerunt.
4.166.1
16.[ CXXXIX] Barbarus et Regulus. Alexandriae aeclesiae 8. episcopus prefuit Celadion annis 14.
4.166.2
[ Cod. in marg., Ciclus solaris inc., et infra, Quarta persecutio.]
4.167
17.[ CXL] Tertullus et Sacerdos. Cresens Cinicus agnoscitur, qui Justino, nostri dogmatis philosophi, quia se gulosum et prevaricatorem coarguebat, persecutionem suscitavit, in qua ille gloriose pro Christo sanginem fudit.
4.168
18.[ CXLI] Quintillius et Priscus. Gallianus medicus Pergamo genitus.
4.169.1
19.[ CXLII] Verus et Bradua. Pius papa obiit[ 5. Idus Julii.]
4.169.2
Anicetus papa 9. post Petrum, annis 11, mensibus
4.170
Hic constituit ne clericus comam nutriret, juxta preceptum apostoli.
4.171
20.[ CXLIII] Antoninus 5. et Aurelius 3. Sub Anniceto papa Policarpus Romam veniens, multos ab heretica labe castigavit, qui Valentini et Cerdonis fuerant nuper doctrina corrupti.
4.172
21.[ CXLIV]( BEDA). Antoninus 6. et Aurelius 4. Hierosolimarum episcopatum post Marcum 17. suscepit Cassianus, post quem 18. Publius, cui successit 19. Maximus, 20 Julianus, 21. Gaianus, 22. Simmachus, 23. Gaius, 24. Julianus, 25 Capito.
4.173
22.[ CXLV] Antoninus 7. et Aurelius 5.
4.174.1
23.[ CXLVI] Proconsul. Antoninus et Aurelius. Antonius Pius apud Lorum villam suam 12. ab Urbe miliaro moritur, his consulibus teste Cassiodoro. Cui successerunt filii sui, id est Marcus Antoninus Verus et Lucius Annius et Antoninus Severus. Sub quibus hi consules fuerunt sequentes.
4.174.2
Romanorum 17. Marcus Antoninus Verus cum fratre Lucio Commodo post patrem regnavit annis 19. mense 1, hoc est usque Kal. Decembris in anno 153. post passionem.
4.175
1.[ CXLVII] Duo augusti consules. Hi primum aequo jure imperium administraverunt, cum usque ad hoc tempus singuli augusti fuerunt.
4.176
2.[ CXLVIII] Rusticus et Aquilinus. Lucio cesari Athenis sacrificanti ignis in coelo ab occidente in orientem ferri vissus est.
4.177
3.[ CLXIX] Lalejanus et Pastor. Vologessus rex Parthorum vicinas sibi Romanas provincias depopulatus est.
4.178
4.[ CL] Marcinus et Celsus. Fronto orator insignis habetur, qui Antoninum Verum Latinis litteris erudivit. Seleucia Assiriae urbs cum trecentis milibus hominum a Romanis capta.
4.179
5.[ CLI] Orsitus et Pudens. Apud Pissas Peregrinus philosophus, rogo ex lignis compossuerat incensis, semetipsum projecit. Lucius cessar de Parthis cum fratre triumpavit.
4.180
6.[ CLII] Pudens 2. et Pollio. Alexandriae aeclesiae 9. episcopus prefuit Agrippinus annis 12. Persecutione orta in Assia, Policarpus et Pionius facere martirium, quorum scriptae quoque passiones feruntur. Plurimi in Gallia gloriosse ob nomen Christi interfecti; quorum usque presentem diem condita libris certamina perseverant.
4.181
7.[ CLIII] Verus et Quadratus. Lues multas provincias occupavit, Roma ex parte occupata. Romani contra Germanos, Marcomanos, Quados, Sarmatas, Dacos dimicant.
4.182.1
8.[ CLIV] Apronianus et Paulus. Annicetus papa passus 16. Kal. Maii.
4.182.2
Soter papa 10. post Petrum annis 9; qui constituit ut nulla monacha pallam sacratam in aeclesiae contingeret, neque incensum poneret.
4.182.3
Antiochiae 7. episcopus ordinatur Theofilos cujus plurima ingenii operat exstant. L. imperator anno regni 9. sive, ut quidam putant, 11. inter Concordiam et Altimum apoplexi extinctus est, sedens cum fratre in vehiculo.
4.183
9.[ CLV] Priscus et Appollinaris. Antonino imperatori inclito Asianus Sardens appollogeticum Christianis tradidit. Appollinaris Asianus Hieropolitanus episcopus insignis habetur.
4.184
10.[ CLVI] Cethecus et Clarus.[ Decretalis epistola Soteri pape data est Cetheco et Claro viris clarissimis consulibus.] Dionissius episcopus Corinthiorum clarus habetur, et Pinnitus Cretensis vir eloquentissimus.
4.185
11.[ CLVII] Severus et Herennianus. Pseudoprofhetia quae Catafrigas nominatur accepit exordium, auctore Montano et Priscilla Maximillaque insanis vatibus. Tatianus hereticus agnoscitur, a quo Engraticae.
4.186
12.[ CLVIII] Orfitus et Pluton. Bardesanes alterius hereseos princeps notus efficitur. Oppianus Cilex poeta cognoscitur; qui aeliutica miro splendore conscripsit. Tanta per totum orbem pestilentia fuit, ut pene usque ad internicionem Romanus exercitus deletus sit.
4.187
13.[ CLIX] Severus et Pompeianus. Imperator Antonius multis adversum se nascentibus bellis sepe ipse intererat, sepe duces nobilissimos destinabat.
4.188
14.[ CLX] Gallus et Flaccus. In quibus semel Pertinaci et exercitui, qui cum eo in Quadorum regione pugnabat, siti oppressis, pluvia divinitus missa est; cum e contrario Germanos et Sarmatas flumina persequeretur et plurimos eorum interficerent.
4.189
15.[ CLXI] Pisso et Julianus. Extant litterae M. Aurelii gravissimi imperatoris, quibus illam Germanicam sitim Christianorum forte militum precationibus impetrato imbrii discussam contestatur.
4.190.1
16.[ CLXII] Pollio et Aper. Atticus Platonicae sectae philosophus agnoscitur. Sotter papa obiit 11. Kal. Maii.
4.190.2
Eleuterius papa 11. annis 10, mense uno.
4.190.3
Lucius Britaniae rex ab Eleuterio papa per epistolam Christianum se fieri impetrat. Antiochiae 7. constituitur episcopus Maximus.
4.191
17.[ CLXIII] Commodus et Quintillius. Antonius Commodum filium suum consortem regni facit. Antonius cum filio de hostibus triumpavit, quos, per triennium apud Carnuntum habens stativa castra, vastaverat.
4.192
18.[ CLXIV] Orfitus et Rufus. Imperatores multis multa largiti sunt, et peccuniam, quae fisco debebatur, provinciis concedentes, tabulas debitorum in medio Romanae urbis foro igne incendi precipiunt, ac ne quid bonitati deesset, seniores quasque leges novis constitutionibus temperaverunt. Romae passus Annicetus papa, Simmetrius presbiter, Felicitas cum septem filiis, Julius, Antonius, Eusebius, Potentianus, Peregrinus, Vincentius; apud Sebastem Armeniae minoris multi martires sub Agriculo judice; apud Spoleatum Concordius; apud Smirnam Policarpus episcopus, discipulus Johannis, item Germanicus et Pionius; apud Apamiam Alexander et Gaius; apud Cretam urben Cortinae Philippus episcopus; apud Pergamum urbem Assiae Carpus episcopus, Papyrius diaconus, Justinus philosophus; apud Lugdunum Galliae Hireneus episcopus cum multis, Fotinus episcopus ejusdem urbis, et Blandina cum aliis 68, Epipodius et Alexander; in Siria Corona et Victor; Mediolanis Faustus; Gabillone Marcellus; item in territorio Cabillonensi castro Trenorcio Valerianus; in Alexandria Tholomeus et Lucius.
4.193.1
19.[ CLXV] Commodus 2. et Verus. Antoninus post victoriam adeo in editione munerum magnificus fuit, ut centum simul leones exhibuerit. Commodus a senatu augustus appellatur. Zmirna urbs Assiae terre motu ruit; ad cujus instaurationem decennalis tributorum immunitas data est. Alexandriae aeclesiae episcopatum sortitus est Julianus 10. annis 10. His consulibus, teste Casiodoro, Antoninus in Pannonia morbo periit, anno aetatis 61; cui successit Commodus, filius suus. Sub quo sequentes consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.193.2
Romanorum 18. Commodus secundum omnes regnavit annis 13, mensibus item 8, juxta historiam Romanam, hoc est Kal. Augusti, in anno 167. post passionem.
4.194
1.[ CLXVI] Presens et Gordianus Commodus de Germanis triumpavit.
4.195.1
2.[ CLXVII] Commodus 3. et Rufus. Templum Sarapidis Alexandrinae incensum.
4.195.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis inc.]
4.196
3.[ CLXVIII] Mammertinus et Rufus. Hirenus episcopus Lugdunensis insignis habetur.
4.197
4.[ CLXIX] Commodus 4. et Victorinus. Thermae Commodiane Romae factae.
4.198.1
5.[ CLXX] Marullus et Helianus. Commodus Septembrem mensem nomine suo appellavit.
4.198.2
[ Cod. in marg., Ciclus decimus decennov. cicli magni inc. ind. nona.]
4.199
6.[ CLXXI] Maternus et Bradua. Hierosolimis 26. ordinatus episcopus Maximus; post quem 27. Antoninus, 28. Valens, 29. Dulcianus, 30. Narcissus, 31. Dius, 32. Germanio, 33. Gordius, 34 rursum Narcissus. Tantis apud Hierosoliman episcopis, non potuimus discernere tempora, eo quod usque in presentem diem episcopatus eorum anni minime salvarentur. In Capitolium fulmen ruit, et magna inflammatione facta, bibliotheca et vicina quaque aedes concrematae.[ Decretalis epistola Eleuterii papae data est Materno et Bradua VV., id est viris venerabilibus, CC., id est clarissimis consulibus.]
4.200
7.[ CLXXII] Commodus 5. et Gabrio. Commodus multos nobilium interfecit.
4.201
8.[ CLXXIII] Crispinus et Helianus. Commodus et spectacula populo Romano prebet insignia.
4.202
9.[ CLXXIV] Fuscianus et Silanus. Theodotio Effessius interpres tertius habetur.
4.203
10.[ CLXXV] Duo et Sillani. Alexandrie 11. constituitur episcopus Demetrius annis 43. Commodus imperator, colossi capite sublato, suae imaginis caput jussit imponi.
4.204
11.[ CLXXVI] Commodus 6. et Septimianus. Serapio 9. Antiochiae episcopus ordinatus.
4.205.1
12.[ CLXXVII] Apronianus et Bradua. Incendio Romae facto, palatium et edes Vestae plurimaque Urbis pars solo coequatur. Eleuterius papa obiit 8. Kal. Junii.
4.205.2
Victor 12. papa annis 10, mens. 16.
4.206
13.[ CLXXVIII] Commodus 7. et Gravius. Decretalis epistola Victoris papae:« Victor Romane ac universalis aeclesiae archiepiscopus Theophlio episcopo et cunctis fratribus Alexandriae Cristo famulantibus, salutem in Domino,» et reliqua. Haec epistola data est 13 Kalendas Augusti, Commodo et Gravio viris venerabilibus clarissimis consulibus. Multi in tempore hujus passi sunt ex his quos supra diximus. Sed propter similitudinem nominum imperatorum minime passiones discernuntur. Dicunt tamen quod Hirenius Lugdunensis episcopus sub isto passus.
4.207.1
14.[ CLXXIX.] Commodus 8. et Pertinax. His consulibus, Casiodoro teste, Commodus strangulatur in domo Vestiliani; cui successit Pertinax. Sub quo hi consules fuerunt.
4.207.2
Romanorum 19. Helius Pertinax secundum omnes regnavit mensibus sex, hoc est usque Kal. Februarii, in anno 168. post passionem.
4.208.1
1.[ CLXXX] Flaccus et Clarus. Pertinax sexagenario major, cum prefecturam Urbis ageret, ex senatus consultu imperare jussus est. Pertinax, obsecrante senatu ut uxorem augustam et filium cessarem appellaret, contradixit; sufficere sibi testatur quod ipse regnaret invitus. Victor papa, datis late libellis, constituit ut pasca die Dominico, sicut et precessor ejus Eleterius, a 14. luna primi mensis usque in 21. celebraretur. Cujus decretis Theophilus, Cesareae Palaestinae episcopus adjuvavit. His consulibus, teste Cassiodoro, Pertinax occiditur in palatio, scelere Juliani jurisperiti.
4.208.2
Romanorum 20. Salvius Julianus secundum historiam Romanam post Pertinacem invassit rem publicam, vir nobilis et jure peritissimus, nepos Salvi Juliani, qui sub D. Adriano perpetuum compossuit edictum. Orosius sic( VII, 16):« Julianus, interfecto Pertinace, invassit imperium, sed mox a Severo apud pontem Mulvium bello civili victus, interfectus est, mense 7 postquam imperare ceperat; et ita inter Pertinacem et Julianum unus annus asumptus.» Haec Orosius. Et hoc est usque Kalendas Septembris, in eodem anno 169 post passionem.
4.208.3
Romanorum 21. Severus, provincia Tripolitanus, natus oppido Lepti, regnavit annis 18, teste Cassiodoro, mensibus etiam 3 secundum historiam Romanam, hoc est usque Kalendas Decembris, in anno 186 post passionem. Sub quo hi consules fuerunt.
4.208.4
203, 1.[ CLXXXI] Severus et Albinus. Severus, provincia Tripolitana oppido Lepti, solus ex Africa usque in presentem diem Romanus imperator fuit, et in honorem Pertinacis, quem Julianus occiderat, Pertinacem se cognominari jussit,[ eo quod super 18 annos suos 6 mensibus regnavit. Clemens Alexandrinae aeclesiae presbiter et Pantheus Stoicus philosophus in disputatione dogmatis nostri disertissimi habentur.
4.209
2.[ CLXXXII] Tertullus et Clemens. Simmachus interpres quartus habetur.[ Samarites quidam Simmachus Judeorum factus proselitus, divinas Scripturas ex Hebreo sermone in Grecam linguam transfudit, suamque condidit editionem.]
4.210
3.[ CLXXXIII] Dexter et Priscus. Narcissus episcopus Hierosolimarum et Theophilus Cessariensis, Policarpus quoque et Bacchilus Assianae provinciae episcopus insignes habentur.
4.211
4.[ CLXXXIV] Lateranus et Rufinus. Quaestione orta in Asia inter episcopos, an secundum legem Moisi 14. mensis pascha observandum est, Victor Romanae urbis episcopus, et Narcissus Hierosolimorum, Policrates quoque et Hirenus et Bacchilus plurimique aecclesiarum pastores, quid probabile visum fuerit, litteris ediderunt; quarum memoria ad nos usque perdurat. Decretalis epistola Victoris papae data Laterano et Rufino W. CC.
4.212
5.[ CLXXXV] Scoturninus et Gallus. Judaicum et Samaraticum bellum motum.
4.213
6.[ CLXXXVI] Anulinus et Fronto. Severus Parthos et Adiabenos superavit, Arabasque interiores ita cecidit, ut regionem eorum Romanam provinciam fecerit.
4.214
7.[ CLXXXVII] Severus 2 et Victorinus. Ob quae Parthicus, Arabicus, Diabenicus, cognominatus est.
4.215.1
8. Fabianus et Mutianus. Victor papa obiit[ Kal. Ag.]. Severo imperante thermae Severianae Antiochiae et Romae Septizonium exstructum.
4.215.2
Zepherinus 13. papa annis 9, qui constituit ut presentibus omnibus clericis et laicis fidelibus sive diaconus vel sacerdos ordinaretur, et a stantibus sacerdotibus missae celebrarentur.
4.215.3
[ Cod. in margine, Persecutio quinta Ciclus 11. ind. 14.]
4.216
9.[ CLXXXIX] Severus 3. et Antonius. Quinta persecutione Severus persequitur Christianos.
4.217
10.[ CXC] Geta et Plautianus. Leonides, Origenis pater, gloriosa martiri morte transfertur.
4.218
11.[ CXCI] Chito et libo. Alexander ob confessionem Dominici nominis insignis habetur.
4.219
12.[ CXCII] Antonius 2. et Getha 2. Clemens multa et varia conscribit.
4.220
13.[ CXCIII] Albinus et Aelianus. Musanus nostrae philosophiae scriptor agnoscitur.
4.221
14.[ CXCIV] Aper et Maximus. Clodio Albino, qui se in Gallia cessarem fecerat, apud Lugdunum interfecto,
4.222
15.[ CXCV] Antonius 3. et Getha. Severus in Brittanos bellum transfert, ubi ut receptas provincias ab incursione barbarica faceret securiores, vallum per 132 passuum milia a mare, ad mare duxit.
4.223
16. Pompeianus et Avitus. Tertullianus Afer, centurionis proconsularis filius, omnium[ Ciclus solis inc] aecclesiarum sermone celebratur.
4.224
17.[ CXCVII] Faustinus et Rufus. Origenis Alexandriae studiis eruditur.
4.225
18.[ CXCVIII] Gentianus et Bassus. Severus moritur Eburaici in Britannia; cui sucessit filius suus Caracalla. Romanorum 22: Bassianus Antoninus, qui et Caracalla, regnavit secundum omnes annis 7, mensibus item 2, juxta historiam Romanam, hoc est Kal. Februarii, in anno 194. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.226
1.[ CXCIX] Duo et Aspri. Antiochiae 9. episcopus constituitur Asclepiades.
4.227
2.[ CC] Antoninus et Balbinus. Alexander 35. Hierosolimarum episcopus ordinatur, adhuc vivente Narcisso, et cum eo pariter aecclesiam regit.
4.228
3.[ CCI] Messala et Sabinus. Antoninus Carcalla cognominatus propter genus vestis, quod Romae erogaverat; et e contrario Carcallae ex ejus nomine Antoniane dictae
4.229
4.[ CCII] Laetus et Cerealis. In Hiericho quinta editio divinarum Scripturarum[ inventa est in dolio], cujus auctor non apparet.
4.230
5.[ CCIII] Sabinus 2. et Venustus. Antonius Romae thermas sui nominis aedificat. Perpetua et Felicitas apud Kartaginem Africae in castris bestiae deputatae pro Christo Nonas Martii.
4.231
6.[ CCIV] Presens et Extricatus. Antoninus tantae libidinis fuit, ut novercam suam Juliam uxorem duxit.
4.232
7.[ CCV] Antoninus V. C. conss. Antoninus adversus Parthos expeditionem molitus est.
4.233.1
8.[ CCVI] Adventus V. C. conss. His consulibus Casiodoro teste Antoninus in Ordroena inter Edessam et Carras interficitur anno aetatis 43;[ cui Macrinus successit.]
4.233.2
Romanorum 23. Ophilus Macer, qui prefectus pretorio erat, cum filio Diadumeno imperator factus est, sed nihil memorabile ex temporis brevitate egit. Nam imperium unius anni et duorum mensium habuit, teste historia Romana; hoc est usque Kalendas Aprilis, in anno 195. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Casiodoro.
4.233.3
Antiochiae 10. episcopus constituitur Philetus. Circensibus Vulcanaliorum Rome amphiteatrum incensum. Abgarus vir sanctus regnavit Edesse, ut vult Affricanus. Zeferinus papa obiit.
4.233.4
Calixtus papa 14. post Petrum annis 5. Hic constituit quatuor temporum jejunium in anno fieri, propter habundantiam vini, frumenti et olei, juxta profhetiam.
4.234.1
1.[ CCVII] Antoninus et Sacerdos. His consulibus Macrinus cum filio apud Archilaidem militare tumultu occiditur, quasi mense Februario; cui Marcus successit.
4.234.2
Romanorum 24. Marcus Aurelius Antonius Caracellae filius regnavit annis 4, mensibus quoque 8 juxta historiam Romanam; hoc est usque Kal. Decembris, in anno 199. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Casiodoro.
4.235
1.[ CCVIII] Antoninus 3. et Comazon. M. Aurelius, sacerdos Eliogabali templi, adeo impudice in imperio suo vixit, ut nullum genus obscenitatis omisserit.
4.236.1
2.[ CCIX] Gratus et Seleucus V. C. Sexta editio inventa est Necapoli.
4.236.2
[ Cod. in marg. Ciclus 12. decennov. inc. ind. 2.]
4.237
3.[ CCX] Alexander et Antoninus aug.« Calizus papa archipresbiteris,» et reliqua, data Antonino et Alexandro viris clarissimis consulibus, 11. Kal. Decembris, in qua epistola predictum constituit jejunium. Eliogabulum templum Romae edificatum. In Palestina Nicapolis, quae prius Emmaus vocabatur, urbs condita est, legationis industria pro ea suscipiente Julio Affricano scriptore temporum.
4.238.1
4.[ CCXI] Maximus et Helianus. His consulibus Cassiodoro teste Antoninus Romae occiditur tumultu militari, cum matre Simiasira.
4.238.2
Romanorum 25. Alexander, Mammae filius, secundum omnes regnavit annis 13 et aliquibus diebus; hoc est usque Kalendas Januarii, in anno 212. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.239.1
1.[ CCXII] Julianus et Crispinus V. C. Alaxander Xerxem regem Persarum gloriosissime vicit. Calistus papa passus pridie Idus Octobris, sub Alexandro imperatore.
4.239.2
Urbanus 15. papa annis 9.
4.240
2.[ CCXIII] Fuscus et Dexter V. C. Alexander disciplinae tam severus corrector fuit, ut quasdam tumultantes legiones integras exsauctoraverit.
4.241
3.[ CCXIV] Alexander 2. et Marcellus.« Urbanus papa,» et reliqua, data Nonas Septembres, Alexandro viro clarissimo consule.
4.242
4.[ CCXV]( HIER) Annianus et Maximus. Ulpianus jurisconsultus adsessor Alexandri insignissimus habetur.
4.243
5.[ CCXVI] Albinus et Maximus. V. C. Thermae Alexandrinae Romae aedificatae.
4.244
6.[ CCXVII] Modestus et Probus V. C. Geminus prespiter Antiochenus et Hipolitus et Berillus episcopus Arabiae Postrenus clari scriptores habentur.
4.245
7.[ CCXVIII] Alexander 3. et Dion V. C. Antiochiae 11. constituitur episcopus Zebennius.
4.246
8.[ CCXIX] Gratus et Seleucus V. C. Alexandriae aecclesiae 12. episcopus ordinatur Heraclas annis 16.
4.247.1
9.[ CCXX] Pompeianus et Felicianus. Alaxander in matrem Mamea quia pius fuit, et ob id omnibus amabilis. Urbanus papa, postquam multos nobilium ad fidem Christi perduxit, passus est sub Alexandro, 8. Kal. Junii, et sepultus est in cimiterio Pretextati.
4.247.2
Pontianus 16. papa annis 5.
4.248
10.[ CCXXI] Lupus et Maximus V. C. Origines de Alexandria ad Cesaream Palestinae transit.
4.249
11.[ CCXXII] Maximus et Paternus. Origenis Alexandriae et in toto orbi clarus.
4.250.1
12.[ CCXXIII] Maximus et Urbanus. Mamea, mater Alexandri, cum Origenem vellet audire, Antiochiam accitum, summo honore habuit. Romae passi Calistus et Urbanus papa, Cicilia virgo, Tiburcius, Valerianus, Galepodius presbiter, Austerius presbiter, Palmatius consul cum uxore et filiis, Simplicius senator.
4.250.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.251.1
13[ CCXXIV] Severus et Quintianus. His consulibus Alexander in Gallia, id est Mogontia, tumultu militari interficitur.[ Decretalis epistola Pontiani papae data 10. Kal. Februarii, Severo et Quintiano VV. CC. SS.; et alia*, data in Kal. Maii hisdem consulibus.]
4.251.2
Romanorum 26. Maximinus regnavit annis 3, mense uno et paucis diebus, hoc est usque Kal. Februarii, in anno 216. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.252.1
1.[ CCXXV] Maximus et Affricanus. Maximinus, primus ex corpore militari, sine senatus auctoritate, ab exercitu imperator electus est. Pontianus papa cum Ipolito prespetero in Sardiniam insulam a Maximino deportatus est, ibique fustibus 12. Kal. Decembres mactatus; cujus corpus beatus Favianus papa reduxit et in cimiterio Calisti sepelivit.
4.252.2
Antherus 17. papa mense uno. Decretalis epistola Antheri papae*:« Karissimis atque dilectissimis fratribus Antherus papa,» et reliqua; data 13. Kalendas Aprilis Maximino et Africano consulibus.[ Et alia epistola data Kal. Julii hisdem consulibus.] Antherus papa passus 3. Nonarum Januarii, et in cimiterio Calisti, via Appia sepultus.
4.252.3
Fabianus papa 18. post Petrum annis 16. Decretalis epistola Fabiani papae:« Dilectissimis ubique catolicae aecclesiae comministris Fabianus papa salutem in Domino,» et reliqua. Et post:« Denique septem similiter diaconos ordinavimus, qui septem imminerent notaris et gesta martirum veraciter in intigro colligerent nobisque rimanda manifestarent. Quod etiam omnes vos agere monemus, ne in posterum aliqua ex his dubitatio fiat quaestioque oriatur,» et reliqua; data Kalendas Julii, Maximino et Affricano V. C. I.
4.252.4
[ Cod. in marg. Sexta persecutio.]
4.253
2.[ CCXXVI] Perpetuus V. C. cl. conss. Maximinus 6. persecutionem facit adversus sacerdotes aeclesiarum.
4.254.1
3.[ CCXXVII] Cornelius V. C.[ Maximinus persequitur ecclesiam, propter Christianam familiam Alexandri, cui successit, et Mameae matris ejus, vel precipue propter Origenem presbiterum.]
4.254.2
[ Cod. in marg. Ciclus decen. 13. inc. ind. 7.]
4.255.1
4.[ CCXXVIII] Pius et Proculus. His consulibus, Casiodoro teste, Maximinus Aquilegiae a Pupieno occiditur; cui successit Gordianus.
4.255.2
Romanorum 27. regnavit Gordianus annis 6; hoc est usque Kal. Februarii, in anno 222. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.256
1.[ CCXXIX] Gordianus et Aviola V. C. Gordiano Romam ingresso, Pupienus et Albinus, qui imperium arripuerant, in palatio occissi.
4.257
2.[ CCXXX] Sabinus et Venustus V. C. Origenes contra quendam Celsum Epicurum philosophum, qui contra nos libros conscripserat, octo voluminibus respondit.
4.258
3.[ CCXXXI] Gordianus 2. et Pompeianus[ Flavianus papa, testimonio Spiritus sancti, in specie columbae super caput ejus descendentis, Romae veniens, ordinatur episcopus; licet quidam hoc verius de Severino adfirment.]
4.259
4.[ CCXXXII] Atticus et Pretextatus. Origenes tam scribendi sedulus fuit, ut Hironimus dicit in quodam loco, 5000 librorum ejus se legisse meminiret.
4.260
5.[ CCXXXIII] Arrianus et Pappus. Gordianus admodum adolescens, Parthorum natione superata, cum victor reverteretur ad patriam, fraude Philipi prefecti pretorii haut longe a Romano solo interfectus est.
4.261.1
6.[ CCXXXIV] Peregrinus et Emilianus. His consulibus, teste Cassiodoro, Gordiano milites tumulum aedificant, qui Eufrati fluvio imminet, ossibus ejus Romam revectis.
4.261.2
Romanorum 28. Philippus cum Philippo filio secundum omnes regnavit annis 8; hoc est usque Kalendas Februarii, in anno 230. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.262
1.[ CCXXXV] Philippus et Titianus V. C. Philippus Philipum filium suum consortem regni facit, primusque omnium ex Romanis imperatoribus Christianus fuit.
4.263
2.[ CCXXXVI] Presens et Albinus V. C. Regnantibusque Philippis millessimus annus Romanae urbis expletur.
4.264
3.[ CCXXXVII] Philippus 2. et Philippus, filius ejus. Athlamos natali Romanae urbis cucurrit ejusque agon mille annorum actus.
4.265
4.[ CCXXXVIII] Philippus 3. et Philippus 2. Philippus urbem cognominis sui in Tracia construxit.
4.266
5.[ CCXXXIX] Aemilianus et Aquilinus. His consulibus, Casiodoro teste, millessimus annus Romae expletus est; ob quam solemnitatem innumerabiles bestias Philippus in circo magno occidit. ludosque in campo Martio theatrales tribus diebus ac noctibus, populo pervigilante, celebravit. Quadraginta etiam missos natali Romanae urbis cucurrerunt et agon mille annorum actus. Haec Cassiodorus. Cum autem secundum Ebreos Olimpias prima posita est in anno primo Joathan, et in primo anno Olimpiadis sextae condita fuit urbs Roma, atque, sicut Hieronimus et Beda tractant, a prima Olimpiade usque in passionem Domini sunt anni 794, sublatis 20 annis, id est annis 16 Jothan atque 4 Achaz, qui sunt quinque Olimpiades, fiunt a conditione Urbis usque in passionem Domini anni 774; a passione Domini usque in annum postremum Philiphi sunt anni 229; fiunt simul a conditione Urbis ad obitum Philippi 1003 anni.
4.267
6.[ CCXL] Decius et Gratus. Alexandriae 4 episcopus Dionisius annis 17.[ His consulibus Fabianus papa passus 14 Kal. Februarii, secundum gesta pontificum. Cornelius papa successit.]
4.268.1
7.[ CCXLI] Decius 2. et Rusticus. His consulibus Philippus senior Verone, Romae vero junior occiditur. Decius regnavit ann. octo. Decretalis epistola Fabiani papae:« Dilectissimo fratri Hilario episcopus Fabianus salutem,» et reliqua; data 17. Kal. Novembris, Africano et Decio viris vene. C. I. In martirologio sic:« Rome Fabiani pape natal. 13. Kal. Februarii, qui cum 14 annis, mense 11, diebus 12 aecclesiae preesset, passus est sub Decio[ in principio sui imperii] et in cimiterio Calixti sepultus.» Beda sic:« Decius, cum Pilippos patrem et filium interfecisset, ob odium eorum in Christianos persequtionem movet, in qua Fabianus in urbe Roma martirio coronatur. Sedem sui episcopatus Cornelio reliquit, sed et ipse passus.»
4.268.2
Cornelius papa annis 2, mensibus 8, minus 5, diebus.
4.268.3
Decretalis Cornelii:« Carissimis atque dilectis Cornelius salutem,» et reliqua; data 7. Idus Septembris, Decio et Maximo viris clarissimis consulibus.( alia):« Cornelius episcopus in Domino salutem,» et reliqua; data 11. Kal. Junii, Maximo et Decio viris clarissimis consulibus. In martyrologio ita: Romae via Apia in cimiterio Calisti, 18. Kal. Octobris natalis sancti Cornelii papae sub persecutione Decii cum prespeteris et diaconibus Centumcellis exilio deputati; ad quem confortandum multi Christianorum veniebant. Quo tempore beatus Ciprianus scripsit ei de Celerino lectore, quanta pro fide et Confessione Christi sustinuerit. Decius cessar audiens quia multi ei scribebant de beato Cipriano, rogavit eum sibi exhiberi. Exhibitus Decio interroganti, cur a Cipriano contra rem publicam literas accipisset, respondit:« Ego de corona Christi litteras accepi, non contra rem publicam.» Iratus Decius jussit, ut os ejus cum plumbatis cederetur, deinde ad templum Martis ut sacrificaret duceretur: quod si contempsisset, illic capite puniretur. Cumque duceretur, unus ex militibus nomine Cerealis rogare cepit beatum papam, ut visitaret uxorem ejus, quae annis quinque paralitica jacebat. Ingressus autem in domum ejus, tenuit manum Salustiae, et erexit eam dicens:« In nomine Jesu Christi Nazareni, surge et sta super pedes tuos.» Quae protinus erexit se, clamans et dicens:« Vere Christus est Dei Filius.» Et dixit beato Cornelio:« Babtiza me, nam per Christum te conjure.» Et currens implevit vas aqua et attulit ei. Tunc misserunt se omnes milites ad pedes ejus, orantes se baptizari. Quos ut babtizavit, obtulit pro eis sacrificum laudis, et participati sunt omnes corpore et sangine domini nostri Jesu Christi. Audiens hec Decius, mittens tenuit omnes, et jussit ut cum beato Cornelio ducerentur ad sacrificandum, et, si nollent parere, capite plecterentur. Ducti vero foras muros portae Appiae, expuentes in templum, decollati sunt una cum beato Cornelio, numero viginti unus. Sed et Cerealis cum uxore sua Sallustia 18. Kal. Octobris. Eadem vero nocte venit beata Lucina cum clericis et familia sua, et rapuit martirum corpora, et sepelivit ea in agro suo in cripta, in cimiterio Calisti. Cujus Lucinae Cornelius sic commemorat decretalis epistola Cornelii papae:« Carissimis atque dilectissimis fratribus, sanctae aecclesiae filiis, Cornelius episcopus. Decrevi vobis scribere quae nunc temporis necessaria sunt sciri,» et reliqua Et post:« Quapropter rogo vos nobis congratulari, quia rogatu cujusdam devotae feminae ac nubilissimae matronae Lucinae levata sunt corpora apostolorum Petri et Pauli de catatumbis; et primo quidem beati Pauli corpus levatum silentium ac positum est in predio predictae matronae, via Ostensi, ad latus ubi decollatus est. Postea vero beati apostolorum principis Petri accepimus corpus, et concedenter possuimus illud juxta locum ubi crucifixus est, inter corpora sanctorum episcoporum, in templo Apollinis, in monte Aureo, in Vaticano palatii Neroniani, tertia die Kalendarum Juliarum,» et reliqua. Haec epistola data est 7. Idus Septimbris, Decio et Maximo viris clarissimis consulibus.
4.268.4
Postquam vero passus sit Cornelius, Lucius papa in tertio anno Decii incipiens, sedit mensibus 5, usque 4. Nonas Martii, in initio anni quarti Decii, sub Valeriano prefecto. Inde Stephanus papa sedit annis 3, mensibus 5, usque 4. Nonas Augusti, quo passus est sub Valeriano prefecto, in anno sexto Decii. Decretalis epistola Zefani papae« Dilectissimo fratri atque familiario amico Hilario, Zefanus papa salutem,» et reliqua; data 5. Non. Maii, Valeriano et Galliano viris clarissimis consulibus. Alia:« Zefanus sanctae apostolicae et universalis Romanae aecclesiae episcopus,» et reliqua; data Non. Aprilis, Valeriano et Galliano viris clarissimis consulibus. In martirologio ita habetur: Rome in cimitirio Calisti natalis sancti Zefani papae et martiris sub Valeriano et Galliano imperatoribus. Qui, cum persecutio seva grasaretur, congregato universo clero suo, hortatus est eos ut pro Christo coronam martirii alacriter susciperent. Ordinaverat tres presbiteros et septem diaconos et clericos decem, cum quibus de regno Dei assidue docebat. Divina autem gratia procurante, occurebant multi ex gentilibus et honesti[ viri], ut babtizarentur ab eo. Inter quos Nemereus tribunus cum omni domo sua, filiaque ejus Lucilla, quae caeca per beatum Zephanum inluminata, et Olimpius alter tribunus cum uxore Exsuperia et filio Theodolo et ceteris qui crediderunt in sua domo, qui postea passi sunt. Celebrabat autem missas atque concilia per criptas martyrum. Factum est autem, ut Valerianus et Galleianus, persecutores nominis Christi, summo requirirent studio beatum Stefanum, ut eum vel clericos ejus diversis penis afficirent. Misserunt itaque multitudinem militum, et tenuerunt eum cum multitudine clericorum presbiterorum et diaconorum; qui veniens ad tribunal Valeriani, solus introvit; cui Valerianus ait:« Tu es Stepanus, qui rem puplicam conaris evertere et persuasionibus atque adhortationibus malis populum a deorum recedere cultura.» Beatus Zefanus:« Ego quidem non everto rem publicam, sed hortor, ut, derilictis demonis, qui adorantur in idolis, ad Deum vivum et redeant creatorem celi et terrae, et agnoscant Jesum Filium Dei vivi Deum esse, qui cum Patre et Spiritu sancto solus est sempiternus, ut non pereant cum diabulo in interitum sempiternum.» Valerianus tunc jussit eum duci ad templum Martis, et ibidem dictata sententia capite truncari, si non adoraret nefandi Martis simulacrum. Perductus beatus Zefanus a militibus foras muros Appiae portae ad templum, levatis occulis ad coelum dixit:« Domine Deus meus, pater domini nostri Jesu Christi, qui destruxisti turrem confussionis Babiloniae, destrue nunc et hunc locum, ubi diabolica superstitione per idolorum culturam animae pereunt populorum.» Et statim facto frangore tonitrui cum terroribus coruscationum, corruit maxima pars templi, et milites pavefacti fugierunt. Beatus vero Zephanus perrexit cum omnibus Christianis ad cimiterium sanctae Luciae, et multis eos consulatus sermonibus, obtulit pro eis sacrificium Deo offerentem. Quem intrepidum et constantem ante altaris sollemnia et cepta perficientem in eadem loco decollaverunt sede 4. Non. Augusti. Cujus corpus Christiani populi sepilierunt in eadem cripta, cum ipsa sede,[ ubi] astans sangis effussus est, in loco qui appellatur hodie cimitirium Calisti. Hic constituit ut sacerdotes et levitae vestes sacras in codidiano usu non haberent, nisi tantum in aecclesia.
4.268.5
Post Stefanum Sixtus papa successit annis 2. Decretalis epistola Sixti papae:« Sixtus episcopus Grato coepiscopo salutem,» et reliqua; data Kal. Septimbris, Valeriano et Decio viris venerabil. cl. consul. Item alia:« Dilectissimis fratribus per Hispaniarum provincias constitutis, Sixtus episcopus in Domino salutem,» et reliqua; data 17. Kalendarum Augusti, Valeriano et Decio viris clarissimis consulibus. In martirologio sic: Decius imperator et Valerianus prefectus tenuerunt beatissimum senem Sixtum episcopum Romanum cum omni clero suo, et recluserunt eos in custodia puplica, et fuerunt ibi clausi multis diebus. Factum est autem ibi, ut Decius cessar et Valerianus prefectus juberent sibi beatum Sixtum episcopum cum clero suo presentari noctu intra civitatem in Tellude. Cui Decius cesar dixit:« Scis cur tentus et conventione publica nobis presentatus es?» Respondit beatus Sixtus:« Scio et bene scio.» Decius dixit:« Ergo si scis, fac ut universi sciant, et tu vivas et clerus tuus augeatur.» Beatus Sixtus respondit:« Vere feci et facio, ut clerus meus augeatur.» Cui Decius:« Ergo sacrifica diis immortalibus, et esto princeps sacerdotum.» ad haec sanctus Sixtus.« Ego semper sacrificavi et sacrifico domino Deo Patri omnipotenti et domino nostro Jesu Christo Filio ejus et Spiritu sancto hostiam puram et immaculatam.» Tunc ex precepto Decii duxerunt milites eum ad templum Matris, ut sacrificaret; sed, contemnente sacrificare, recluserunt eum in custodia privata, cum duobus diaconibus Felecissimo et Agapito. Cumque duceretur, his verbis cepit eum beatus Laurentius, archidiaconus compellere:« Quo progrederis sine filio pater? Quo, sacerdos sancte,[ sine] diacono properas? Tu nunquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. Quid in me ergo displicuit tibi pater? Num degenerem probasti? Et experire certe utrum ministrum me elegeris. Cui commissisti Dominici sanginis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum, hic sanginis tui consortium negas. Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri. Quid, quod inlustrius prestantes viri discipulorum certaminibus qui supervincunt? Denique Abraham filium obtulit, Petrus Stephanum premisit, et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam. Offer quem erudisti, ut judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam.» Tunc beatus Sixtus ait:« Non ego te derelinquo, filii, nec desero, sed majora tibi debent certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum suscipimus, te quasi juvenem gloriosior manet de tiranno triumfus. Mox venies, flere desiste, post triduum me sequeris. Inter sacerdotem et levitam hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem quereres. Quid consortium passionis meae expetis? Totam tibi heriditatem dimitto. Quid presentiam meam requiris Helias Helesium reliquit et virtutem non abstulit Et dixit beatus Sixtus ad beatum Laurentium:« Accipe facultates vel tesauros aecclesiae, et divide quibus tibi videtur.» Accepta potestate, Laurentius cepit per regiones curiose querere, ubicunque sancti clerici vel pauperes essent abssconsi, et portans tesauros prout unicuique opus erat distribuit. Ergo post haec beatus Sixtus reducebatur in Telludem ut audiretur, et cum eo diaconi Felicissimus et Agapitus; et sedente Decio et Valeriano, presentatus est beatus Sixtus. Ad quem Decius iracundia plenus ait:« Nos quidem consulimus senectuti tuae, audi precepta nostra et sacrifica.» Respondit beatus Sixtus:« Miser, tu tibi consule, et noli blasfemare, sed age penitentiam de sangine sanctorum quem tu effudisti.» Tunc monente Valeriano jussit Decius, ut ducerentur ad templum Martis; et si nollent sacrificare, in eodem loco capite truncarentur. Educti vero foras murum portae Apiae, dixit beatus Sixtus ad templum Martis:« Destruet te Christus, filius Dei vivi.» Cum respondissent omnes christiani« Amen,» subito cecidit aliqua pars templi. Tunc beatus Laurentius cepit clamare:« Non me derilinquas, pater sancte, qui tesauros jam expendi quos tradidisti mihi.» Milites autem audientes de tesauris, tenuerunt beatum Laurentium archidiaconum, sanctum vero Sixtum et Felicissimum et Agapitum duxerunt in clivum Martis ante templum: et ibi decollati sunt 8 Idus Augusti. Noctu venerunt clerici et maxima pars christianorum, et collegerunt corpora sanctorum, et sepilierunt Sixtum in cripta in cimiterio Calisti in eadem via. Sanctos vero Felicissimum et Agapitum martyres sepilierunt in cimiterio Pretextati. Decollati sunt cum eis et alii quatuor, ut in gestis pontificialibus legitur, Januarius, Magnus, Vincentius et Stephanus subdiaconi. Passus est cum eis et beatus Quartus, ut scribit beatus[ Cyprianus]. Hic beatus Sixtus apud Athenas natus et doctus quidem prius philosophus, postea Christi discipulus fuit. Sedit autem anno uno, mensibus 10, diebus 23. Et si ergo sanctus Ciprianus, qui tunc presens erat, haec scripsit, quis ea negat? Tentus itaque beatus Laurentius a militibus, et traditus Parthenio tribuno. Qui nunciavit Decio, quod Laurentius, qui haberet thesauros reconditos, archidiaconus Christi, in custodia teneretur; qui gavissus fecit eum presentari sibi, et auditum tradidit eum Valeriano prefecto, qui et ipse dedit eum in custodia cuidam Ipolito, et Ipolitus reclusit eum cum multis. Erat ibi homo, Lucillus nomine, cecus, ad quem sanctus Laurentius:« Crede in filium Dei dominum Jesum Christum, et babtizare, et illuminavit te.» Respondit Lucillus:« Ego ipse desideravi babtizari in nomine domini nostri Jesu Christi.» Tunc beatus Laurentius catacizavit eum, et accepta aqua babtizavit et inluminati sunt oculi ejus. Hoc factum audientes multi ceci veniebant ad beatum Laurentium, et ponebat manum super eorum oculos et illuminabantur. Videns hoc Ipolitus[ credidit], atque baptizatus est. Ex mandato ductus est beatus Laurentius ante conspectum Valeriani. Qui dixit beato Laurentio:« Jam depone pertinaciam, et da tesauros, quos apud te cognovimus esse reconditos.» Cui sanctus Laurentius:« Da mihi indutias biduo vel triduo, et prefero tibi thesauros.» Ab eadem die collegit cecos, claudos et debiles pauperes, et abscondit in domu Hipoliti eos. Valerianus autem nuntiavit Decio, quod promissit datis sibi indutiis Laurentius thesauros. Completis ergo tribus diebus, presentavit se ipsum in palatio Salustiano; et dixit ei Decius:« Ubi sunt thesauri, quos pollicitus es presentari?» Beatus Laurentius, collecta multitudine pauperum, introduxit in palatium, et voce magna dixit.« Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam minuuntur nec decrescunt, qui in singulis asperguntur et in omnibus inveniuntur.» Valerianus prefectus dixit:« Quid varias per multas? Sacrifica diis et obliviscere artes magicas, in quibus confidis.» Cui cum dixisset beatus Laurentius:« Quare vos choortat diabulus, ut christianis dicatis sacrificare demonis,?» Decius iratus jussit eum expoliari et cedi cum scorpionibus. Qui dum cederetur, dicebat:« Ego quidem gratias ago Deo meo, qui me dignatus est conjungere inter servos suos. Tu autem, miser, torqueberis insania tua et in furore tuo.» Tunc Decius:« Levate eum et date omne genus tormentorum,» et allatae sunt lamminae ferreae ante conspectum ejus et lecti et plumbati et cardi. Post vinctus catenis ductus est beatus Laurentius in palatium Tiberii, ut ibi gestis audiretur. Et sedit pro tribunali in basilica Jovis. Et presentato Laurentio, cum ei dixisset:« Sacrifica diis et noli confidere in thesauris quos habes absconditos,» beatus Laurentius libere respondit:« Vere confido et securus sum in thesauris meis.» Iracundia plenus Decius jussit eum nudum sentibus cedi. Qui dum cederetur, clamabat ad cessarem:« Ecce, misser, vel modo cognosce, quia triumpho de thesauris Christi et non sentio tormenta tua.» Ad haec Decius fustes augeri et dare ad latera ejus lamminas ferreas ardentes jussit. Beatus Laurentius dixit:« Domine Jesu Christe, Deus de Deo, miserere mihi servo tuo, qui accusatus non te negavi, interrogatus te dominum Christum confessus sum.» Et dum diutissime cum plumbatis cederetur, dixit:« Domine Jesu Christe, qui pro nostra salute dignatus es formam servi accipere, ut nos a servitio demonum liberares, accipe spiritum meum.» Et audita est vox:« Adhuc multa certamina tibi debentur.» Extentus in catasta et scorpionibus gravissime cessus, subridens et gratias agens dicebat:« Benedictus pater domini nostri Jesu Christi, qui nobis donasti misericordiam, quam meriti non sumus, sed tu, Domine, propter tuam pietatem da nobis gratiam, ut cognoscant omnes circum circumastantes, quia tu consolaris servos tuos.» Tunc unus de militibus, nomine Romanus, credidit domino nostro Jesu Christo, et dixit beato Laurentio:« Video ante te hominem pulcerrimum stantem cum lintheo et extergentem membra tua. Adjuro te per Christum, qui te missit angelum suum, ne me derelinquas.» Levatus ergo beatus martir et solutus de catasta, redditus est Hipolito tum in palatio. Veniens autem Romanus offerens aquam, misit se ad pedes beati Laurentii ut babtizaretur. Qui benedicta aqua babtizavit eum. Quod factum audiens Decius, jussit eum sibi exhiberi cum fustibus. Non interrogatus clamare cepit:« Christianus sum,» et jubente Decio eductus foras muros portae Salariae decollatus est 5. Id. August. Cujus corpus noctu collegit Justinus prespiter et sepelivit in cripta, in agro Verano. Decius autem cesar pergit noctu ad termas juxta palatium Salustii, et exibitus est ei iterum sanctus Laurentius, et allata sunt omnia genera tormentorum, plumbati, fustes, lamminae, ungues, lectuli, batuli. Et dixit beato martiri:« Jam depone perfidiam artis magicae et dic nobis generossitatem tuam.» Cui beatus Laurentius:« Quoniam genus Hispanus sum, eruditus et nutritus Romanus, et a cunabulis christianus, sum eruditus omnem legem sanctam et divinam.» Et Decius:« Sacrifica diis, nam nox ista in te expendetur cum supliciis.»« Mea, inquit, nox obscurum non habet, sed omnia in luce clarescit.» Et cum cederetur lapidibus, os ejus ridebat, et confortabatur et dicebat:« Gratias tibi ago, qui tu es[ Deus] omnium.» Allatus autem est lectus cum tribus costis, et expoliatus beatus Laurentius vestimentis suis, extentus est in cratem ferream, et allati sunt batuli cum prunis. Et misserunt sub cratem ferream. Et cum furcis ferreis coartatus desuper, dixit Decio:« Ecce me obtuli sacrificium Deo in odorem suavitatis, quia sacrificium Deo est spiritus contribulatus.» Carnifices tamen urgentes ministrabant carbones mittentes sub cratem, et desuper comprimentes eum cum furcis ferreis. Sanctus Laurentius dixit:« Disce, misser, quanta est virtus domini Dei mei; nam carbones tui mihi refrigirium prestant; tibi enim aeternum supplicium, quia ipse Dominus novit, quia accusatus non negavi, interrogatus Christum confessus sum, assatus gratias ago.» Et vultu pulcerrimo dicebat:« Gratias ago tibi, domine Jesu Christe, quia merui januas tuas ingredi.» Et emissit spiritum. Mane autem prima adhuc crepusculo rapuit corpus ejus Ipolitus, et condivit cum linthiaminibus et aromatibus; et hoc factum mandavit Justino prespitero. Tunc beatus Justinus et Ipolitus plorantes et multum tristes tullerunt corpus beati martiris, et venerunt in via Tiburtina in predium matronae viduae Ciriacae, in agro Verano; ad quam ipse beatus martir fuerat noctu, cui et linthium dedit, unde pedes sanctorum extersit. Et ibi jam hora vespertina sepilierunt eum 4. Id. August., et jejunaverunt agentes vigilias noctis triduo cum multitudine christianorum. Beatus autem Justinus prespiter obtulit sacrificium laudis, et participati sunt omnes ex eo. Eodem die Romae militum sexaginta quinque tunc passi sunt, Claudius, Severus, Crescentios et Romanus, ipso die quo beatus, post tertium diem sancti Sixti.-- Rome Idus Aug. natalis sancti Ipoliti martiris sub Decio imperatore et Valeriano prefecto. Hunc beatum Ipolitum vicarium sanctus Laurentius, cum apud eum esset in custodia, babtizavit. Qui de sanctis exsequis martiris post ad domum suam rediens, dedit pacem etiam omnibus servis suis et ancillis, et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martiris. Et possita mensa priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt eum et perduxerunt ad Decium. Quae videns Decius subridens dixit ei:« Numquid et tu magus efectus es, qui corpus Laurentii abstulisse diceris?» Sanctus Ipolitus respondit:« Hoc feci, non quasi magus sum, quasi christianus.» Decius furore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei:« Sacrifica diis, et vives, sin aliter, peries per tormenta sicut Laurentius.» Sanctus Ipolitus dixit:« Exemplum merear beati Laurentii martiris fieri, quem tu, misser, ausus fuisti ore polluto nominare.» Extensus igitur fustibus et cardis diu cessus est, donec cedentes defecerunt. Inde levatus a terra, jussit eum Decius vestiri militare veste, qua gentilis utebatur, et dixit ei:« Recole militiam tuam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti.» Cum beatus martir dixisset:« Militia mea hec est, christianum firmum militare, unde cupio ad celerem palmam cum fructu venire,» iracundia plenus Decius dixit Valeriano:« Accipe omnes facultates[ ejus], et interfice eum crudeli examinatione.» Valerianus porro, exquesita omne facultate ejus, invenit in domu Ipoliti omnem familiam christianam, quam conspectu suo presentari fecit. Et jussit beatum Ipolitum foras muros portae Tiburtinae cum familia duci. Beatus Ipolitus confortabat omnes dicens:« Fratres, nolite metuere; quia ego et vos unum Dominum habemus.» Et decollati sunt promiscui sexus, numero 19. Beatus vero Ipolitus, ligatis pedibus ad colla indomitorum equorum, sic per carduetum et tribulos tractus, emissit beatum spiritum. Nocte venit beatus Justinus presbiter et collegit corpora et sepelivit in campo eodem, juxta nimpham, ad latus agri Verani, Id. Augusti.
4.268.6
A Decio imperatore hucusque papae per annos octo cathedram tenuerunt juxta cronicam Eusebii; quamdiu vero secundum martirologium sederunt, dicendum est. Decius regnavit annis 16. Fabianus papa passus 13. Kal. Februarii, in anno primo Decii. Inde Cornelius papa annis duobus, mensibus octo, passus 18. Kal. Octobris, in anno tertio Decii. Inde Lucius papa annis tribus, mensibus quinque, passus sub Valeriano prefecto, in anno septimo Decii, 4. Non. Martii. Zefanus papa annis septem, mensibus quinque, passus sub Valeriano prefecto, 4. Non. Augusti, in anno decimo quarto Decii. Sixtus papa duobus annis, passus 8. Idus Augusti, in anno 16. Decii. Laurentius quoque et Agapitus, Felicissimus atque Ipolitus, passi sub Decio, si ecclesia non fallitur. Damnum ergo annorum 18. in cronicis Eusebii et Bedae, ab anno 15. Tiberii, in anno 10. magni cicli, juxta historiam sacri evangelii ad cyclum Dionissii, implent isti anni 16 Decii et 2 anni Galerii, teste Isidoro episcopo, quod duobus annis regnavit. Quodsi autem aliquid his rationibus obsistit, ecce aliter resurrectionem Domini juxta historiam inquirimus.
4.268.7
Romanorum 29. Decius secundum Orosium regnavit annis 3, mensibus 3, juxta Eusebium et Bedam atque Cassiodorum anno ab Urbe condita 1004. incipiens, et hoc est usque Kal. Maii, in anno 232. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Casiodoro.
4.268.8
[ Cod. in marg.: 7. persecutio.]
4.269.1
1.[ CCXLII] Gallus et Volusianus. Decius Pannonia inferiore Budaliae natus fuit. Decius, ob odium Philipporum, quos occidit, persecutionem christianorum movet. Fabianus papa passus 14. Kal. Februarii.
4.269.2
Cornelius 19. papa annis 3, mensibus 5.[ Antonius monachus Egipto docetur exortus.]
4.270
2.[ CCXLIII] Africanus et Decius. Antonius monachus in Aegipto nascitur. Paulus Tebius. His consulibus Decius lavacra publica aedificavit, quae suo nomine appellari jussit.
4.271.1
3.[ CCXLIV] Maximus et Decius. Romae amphiteatrum incensum. Alexandro Hierosolimorum apud Cessaream Palestinae ob martirium interfecto, et Antiochiae Babila, Mazabanus et Fabius episcopi constituntur. Cornelius papa passus 18. Kal. Octobris. Romae passi Fabianus et Cornelius papa, Victoria virgo, Miniates; Antiochia Babillas episcopus; Apollonia civitate Leatus, Tirsus et Gallinicus; Hierosolima episcopus Alexander; Nazanzo Tripho; in Aegypti civitate quae dicitur Tinius Phileas episcopus, Philoronus tribunus cum multis; in Sicilia civitate Catinensium Agatha virgo; in Perside Polocronius Babyloniae Tesifontis episcopus; Pergen Pamphyliae Nestor episcopus; in Corduba civitate Parmenius presbiter cum sociis; apud Circensem coloniam Marianus et Jacobus; in Thiro Anatolia et Audax; apud Affricam Nemosianus et Felix, Rogatianus presbiter et Felicissimus et Dioscorus cum sociis. Decius cum filio occiditur[ in Abruto Thraciae loco, a Gothis in bello].
4.271.2
Romanorum 30. Gallus cum filio Volusiano regnavit annis 2, mensibusque 4, hoc est usque Kal. Septimbris, in anno 234. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.272.1
1.[ CCXLV] Volusenus et Maximus. Pestilens morbus multas totius orbis provincias occupavit, maximeque Alexandriam et Aegiptum, ut scribit Dionissius et Ciprianus de mortalitate testis est liber. Novatus, presbiter Cipriani, Romam veniens, Novatianum et ceteros confessores sibi sociat, eo quod Cornelius penitentes apostatas recepisset. Antiochae 14. constituitur episcopus Demetrius.
4.272.2
Lucius 20. papa[ annis 3] mensibus 5. Decretalis epistola Lucii papae:« Dilectissimis omnibus fratribus Lucius episcopus salutem in Domino,» et reliqua; et post:« In hac sancta sede apostolica constituimus, ut duo presbiteri et tres diaconi in omni loco episcopum non desserant, propter testimonium aecclesiasticum,» et reliqua; data Kal. Aprilis, Gallo et Volusiano viris clarissimis ven. consulibus.[ Lucius passus 8. Kal. Sept. secundum gesta.]
4.273.1
2.[ CCXLVI] Valerianus et Gallienus.[ His consulibus Stephanus papa successit secundum gesta pontificum.] His consulibus Cassiodoro teste, Gallus et Volusianus, cum adversum Aemilianum, qui in Mosia res novas moliebatur, ex Urbe profecti essent, in Foro Flammini, sive ut alii putant Interamniae, interfecti sunt. Aemilianus tertio mense invasse tirannidis extinctus.
4.273.2
Romanorum 31. Emylianus, cum Gallum et Volutianum occidisset, imperavit mensibus 3. Origenes anno 70º aetatis suae obiit, et in urbe Tiri sepultus. Emilianus autem obscurissime natus erat atque etiam obscurius imperavit; siquidem Maurus erat, atque tertio mense sui imperii extinctus est; hoc est quasi mense Novimbre, in eodem anno quo occidit Gallum et Volusianum.
4.273.3
Romanorum 32. Valerianus cum filio Galleiano regnavit annis 15, hoc est usque Kal. Decembris, in anno 249. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.273.4
[ Cod. in marg.: Ciclus 14. decenn. inc. ind. 10.]
4.274.1
1.[ CCXLVII] Valerianus 2. et Gallienus 2. Valerianus in Retia augustus, Gallienus Rome a senatu cessar appellatus.[ His consulibus Stephanus papa passus 4. Non. Aug. secundum gesta p. R..]
4.274.2
[ Cod. in marg.: 8. persecutio.]
4.275.1
2.[ CCXLVIII] Maximus 2. et Gabrio. In martirologio sic:« Nativitas sancti Lucii papae et martyris 4. Nonas Martii; qui persecutione Valeriani et Galliani ob fidem Christi exilio religatus, et postmodum divino nutu ad aecclesiam suam redire permissus, martirium capitis obtruncatione complevit, possitus via Apia ad sanctum Sixtum. Sedit in episcopatu annis 3. mensibus 5.
4.275.2
Stefhanus papa 21. post Petrum annis 3, mensibus
4.276
[ His conss. Sixtus papa successit.]
4.277
3.[ CCXLIX] Valerianus 3. et Gallienus. Ciprianus primum rethor, deinde presbiter, ad extremum Cartaginensis episcopus, martirio coronatur.
4.278
4.[ CCL] Tuscus et Bassus V. C. Valerianus persecutionem in christianos mittens, statim a Sapore Persarum rege capitur et cecatur, ibique servitute misserabile consenescit.[ His conss. Sixtus papa passus secundum gesta pont.]
4.279.1
5.[ CCLI] Emilianus et Bassus. Sapor rex Persarum Siriam, Ciliciam, Capadociam depopulatur. Stephanus papa passus 4. Non. Augusti.
4.279.2
Sixtus 22. papa annis 2.[ His cons. Dionisius papa successit 11. Idus Aug. usque 7. Kal. Jan. Claudio et Paterno cons.][ Decretalis epistola Dionisii papae data est 4. Non. Febr. Aemeliano et Basso VV. CC. SS.]
4.280
6.[ CCLII] Secularis et Donatus. Valeriano in Persas ducto, Gallienus nostris pacem reddidit. Theodorus, qui et Gregorius, Neocesareae Ponti episcopus, inter cetera virtutum gloria, ut aecclesiae faciendae locus sufficeret[ precibus], montem movit.
4.281.1
7.[ CCLIII] Gallienus 4. et Gentienus. Antiochiae 15. constituitur episcopus Paulus Samosatenus. Sixtus papa passus 8. Idus Augusti.
4.281.2
Dionisius 23. papa annis 6, mensibus 5. Hic aeclesias prespeteris et parrocias diocessis dedit et constituit.
4.282
8.[ CCLIV] Gallienus 5. et Victorinus. Gallieno in omnem lasciviam desoluto, Germani Ravennam usque venerunt. Alamanni vastatis Gallis in Italiam transiere.
4.283.1
9.[ CCLV] Albinus et Maximus. Grecia, Macedonia, Pontus, Assia depopulata per Gothos. Quade et Sarmatae Pannonias occupaverunt.
4.283.2
[ Cod. in marg.: Cyclus.]
4.284
10.[ CCLVI] Gallienus 6. et Saturninus, Germanis Hispanis optinentibus terrae expugnata. Parthi Misopotamiam tenentes, Siriam incursaverunt.
4.285
11.[ CCLVII] Valerius et Lucillus. Alexandrinae aeclesiae 14. episcopus ordinatur Maximus annis 9.
4.286
12.[ CCLVIII] Gallienus 7. et Sabinillus. Ordinatus decurio Palmirenus, ut ad Tessifontem castra poneret.
4.287.1
13.[ CCLIX] Paternus et Archisilaus. Hierosolimarum episcopatum tenet Himeneus. Dionissius papa obiit 6. Kal. Januarii.
4.287.2
Felix 24. papa annis 4.-- Romae passi Stefanus et Sixtus papae, Felicissimus et Agapitus et beatus Laurentius diaconi, Ipolitus, Eugenia virgo, Jovinus et Bassilius, Bassilla, Rufina et Secunda virgines, Tertullianus, Protus, Jacintus, Valerianus, Nemesius, Simpronius, et Olympius in Hispania urbe Tarracona; Verona Zenon episcopus et confessor, Fructuosus episcopus, Augorius et Eulogius diaconi; Cesarea Palestina Marinus; apud Affricam civitatem Turbuno; Lucernariae Maxima, Donatilla et Secunda virgo; in territorio Cavillitano vico Mitanensi Privatus episcopus.
4.288
14.[ CCLX] Paternus 2. et Marinus. Galliae Postumum et Victorinum et Tetricum civitates receptae.
4.289.1
15.[ CCLXI] Claudius et Paternus. His consulibus, Cassiodoro teste, Gallienus Aureoli ducis sui post 15 annos sui imperii, rem puplicam deserens et libidinibus serviens, occiditur.[ Decretalis epistola Dionisii papae, data est 5. Idus Sept. Claudio et Paterno VV. CC. SS.][ His consulibus Dionisius papa obiit 6. Kal. Jan. secundum gesta pontificum. Cui successit Felix papa.]
4.289.2
Romanorum 33. Claudius regnavit anno uno, mensibus 9, hoc est usque Kal. Septembris, in anno 251. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.290
1.[ CCLXII] Antiochienus et Orbitus. In Alaxandria Brachium, quod per multos annos fuerat obsessum, tandem destruitur. Claudius Gothos Iliricum et Macedoniam vastantes superat, ob quae in curia clippeus ei aureus et in Capitolio statua aurea conlocata est.
4.291.1
2.[ CCLXIII] Valerianus et Bassus. Felix papa passus 3. Kal. Junii, teste Beda. Iste decrevit missas celebrari supra memorias martirum. Rome passi Felix papa, Marius cum Martha sua conjuge et filiis, 47 milites babtizati a papa Dionisio, Cirillia virgo; in Tarracina Campania civitate Felix presbiter et Eusebius. Valerianus et Bassus. His consulibus Claudius Sirmii obiit, Casiodoro teste.
4.291.2
Romanorum 34. Quintillius frater Claudii, ex consensu militum imperator factus est; qui consensu etiam senatus appellatus est augustus. Hic erat vir unice moderationis et civilitatis, equandus vel preferendus fratri.
4.291.3
Eutichianus 25. papa annis 6. Hic constituit, ut fruges super altare tantum favae et uvae benedicerentur, et ut nullus martyrem sine dalmatica aut colovio purpurato ulla ratione sepeliret. Quintillius 17. die sui imperii, teste Cassiodoro, Aquileiae occiditur, hoc est usque Kal. Octobris, in eodem anno quo Claudius obiit.
4.291.4
Romanorum 35. Aurelianus regnavit annis 5, mensibus 6, hoc est usque Kal. Aprilis in anno 256. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.292
1.[ CCLXIV] Quietus et Voldumianus. Antiochiae aecclesiae 17. ordinatur episcopus Timaeus. Aurelianus, Tetrico apud Catalaunos prodente exercitum suum, Gallias recepit.
4.293.1
2.[ CCLXV] Tacitus et Placidianus. Zenobia apud Himmas haut longe ab Antiochia vincitur; quae, occisso Ordinato marito, Orientis tenebat imperium; in qua pugna strenuissime adversum eam dimicavit Pompeianus dux cognomento Francus; cujus familia hodie quoque apud Antiochiam perseverat; ex cujus Euagrius, presbiter carissimus nobis, stirpe discendit.
4.293.2
[ Cod. in marg: Ciclus 15. decenn. inc. ind. 14.]
4.294
3.[ CCLXVI] Aurelianus et Capitolinus. Eusebius Laodicenus episcopus insignis habetur. Aurelianum Romae triumphantem Tetricus et Zenobia precesserunt equitibus. Tetricus corrector postea Lucaniae fuit, et Zenobia in Urbe summo honore consenuit; a qua hodieque Romae Zenobiae familiae nuncupantur.[ His consulibus Felix papa passus secundum gesta pontificum 3. Kal. Jan.]
4.295.1
4.[ CCLXVII] Aurelianus 2. et Marcellus.[ His consulibus successit Euticianus papa secundum gesta pontificum.] Aurelianus templum Soli aedificat, et Romam firmioribus muris vallat. Primus a consulis ab Auriliano institutus. Decretum Eutychiani papae:« Karissimis fratribus Johanni et omnibus per Beticam provinciam constitutis episcopis, Eutichianus episcopus in Domino salutem,» et reliqua; data 2. Idus Aprilis, Aureliano et Marcello viris clarissimis consulibus.
4.295.2
[ Cod. in marg.: Nona persecutio.]
4.296
5.[ CCLXVIII] Probus et Paulimus V. C. Aurelianus cum adversum nos persecutionem movisset, fulmen juxta eum comitesque ejus ruit. Euticianus papa passus 6. Idus Decimbris, et sepultus in cimiterio Calisti. Rome passi Eutichianus papa, Theodora, Bassilides, Tripos, Mandalia; Linguinis passi sunt sancti Gemini; Leonio civitate Conon; Cessarea Capidociae Mammes; apud Prenistinam urbem Agapitus; in civitate Salona Anastasius; apud Augustidunum Simfronianus; in territorio Vivariense loco qui dicitur Gentibus Andeolus subdiaconus, Andochius presbiter, Tirsus diaconus et Felix; in castro Duvone Benignus presbiter.
4.297.1
6.[ CCLXIX.] Probus 2. et Paternus 2.[ Eutichianus papa passus.][ Ab Eutichiano papa usque ad hos consules in anno 6. scribendum.] His consulibus, Casiodoro teste. Aurelianus in itineris medio inter Constantinapolim et Heracliam, in Cenofrurio viae veteris occiditur.
4.297.2
Romanorum 36. Tacitus post Aurilianum adeptus est imperium mensibus sex. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.297.3
Probus 3. et Paternus 3. Anitolius natione Alexandrinus, Laodiceae Siriae episcopus, filosobhorum disciplinis eruditus, plurimo sermone celebratur. Cujus ingenii magnitudo de libro quem supra pasca compossuit et de decem libris arithmethicae institutionis apertissime potest cognosci. Insania Manchiorum herissis exoritur.
4.297.4
Gaius 26. papa post Petrum.
4.297.5
His consulibus, Cassiodoro teste, Taccitus mense sexto sui imperii apud Pontum occissus est, hoc est quassi mense Septimbre.
4.297.6
Romanorum 37. Florianus, omne teste historico, post Taccitum obtinuit imperium, qui tertio demum mense sui imperii apud Tarsum interfectus est; hoc est usque ad Kalendas Januarii in eodem anno quo Aurilianus occissus est. Hic nec quicquam memoriae dignum egit, tantum temporis brevitate sui imperii.
4.297.7
Romanorum 38. Probus regnavit annis 6. mensibus 4, hoc est usque Kalendas Maii, in anno 264. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.298
1.[ CCLXX] Messala et Gratus V. C. Probus Gallias ab Arbaris occupatas ingente virtute restituit.
4.299.1
2.[ CCLXXI] Probus 4. et Tiberianus. Secundo anno Probi juxta Antiochenos 325. annus fuit, juxta Tirius 400, juxta Laodicenos 324, juxta Edessenos 589, juxta Ascolonitas 380.[ Initium 86. jobelei secundum Ebreos; jobel autem apud Ebreos quinquagenarius annus nominatur. Itaque secundum supputationem Ebreorum, sicut dicit Eusebius in cronicis suis, ab Adam usque presentem, id est secundum annum Probi, fiunt 4200 anni, id est 4 jobelei, et 50 anni id est unus jobeleus. 40 jobelei ab Adam ad annum 50. Abrahae; et ab Adam usque ad annum 16. Tiberii 80 jobelei.]
4.299.2
Gaius 26. papa annis 15, mensibus 4.
4.300
3.[ CCLXXII] Probus 5. et Victorinus. Probus Gallos et Pannonios vineas habere permissit, Almamque et Ameum montem militari manu consitos provincialibus colendos dedit.
4.301
4.[ CCLXXIII] Carus et Carinus. Antiochiae 18. constituitur episcopus Quirillus. Saturninus magister exercitus novam civitatem Antiochiae orsus condere; qui postea imperium molitus invadere, Apamiae occiditur. Decretalis epistola Euticiani papae:« Dilectissimis fratribus episcopis per Siciliam constitutis Euticianus episcopus salutem,» et reliqua. Data 13. Kal. Oct. Caro 2, et Carino viris cl. c. teste Cassiodoro.[ His cons. Euticianus papa passus 8. Kal. Ag. secundum gesta pontificum. His cons. Gaius papa successit 16. Kal. Januarii.]
4.302
5.[ CCLXXIV] Carus 2. et Numerianus. Archilaus Mesopotamiae episcopus librum disputationis suae quam habuit contra Manchium exeuntem de Perside, Siro sermone compossuit; qui translatus a Grecis habetur a multis.
4.303
6.[ CCLXXV] Diocletianus V. C. consul. Alexandriae 15. episcopus prefuit Theonas annis 19.
4.304.1
7.[ CCLXXVI] Aristobolus V. C. cons. His consulibus Probus tumultu militari apud Sirmium in turri quae vocatur Ferrata occiditur.
4.304.2
Romanorum 39. Carus cum filiis suis Carino et Numeriano regnavit annis duobus, mensibus item duobus juxta historiam Romanam, hoc est usque Kal. Julii, in anno 266. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Casiodoro.
4.305
1.[ CCLXXVII] Maximus et Aquilinus. Carus Narbonensis cum, omni Parthorum regione vastata, Cochem et Thesifontem, nobilissimas hostium urbes, coepisset, super Tigridem castra ponens, fulminis ictu interiit.
4.306.1
2.[ CCLXXVIII] Diocletianus 2. et Maximianus. Numerianus cum ob oculorum dolorem lecticula veheretur, insidiis Apri soceris sui occissus est, vix fethore cadaveris post aliquot dies scelere comperto. Rome passi Crisantus et Daria, Claudius cum uxore Hilaria et filiis Jasone et Mauro, et 70 milites et reliqua. His consulibus Carinus prelio victus, apud Margum occiditur,[ Decretalis epistola Gaii papae( l. l., p. 209] data Kal. Martii Diocletiano 2. et Maximiano VV. CC. SS]
4.306.2
Romanorum 40, Diocletianus regnavit annis 20, hoc est usque Kalendas Julii, in anno 287, post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.307.1
1.[ CCLXXIX] Maximianus 2. et Januarius. Diocletianus, Dalmatae scribae filius, imperator electus, statim Aprum in militum contione percussit, jurans sine suo scelere Numerianum interfectum.
4.307.2
[ Cod. in marg.: Ciclus solis incipit.]
4.308
2.[ CCLXXX] Bassus et Quintianus. Diocletianus in consortium regni Herculium Maximianum adsumpsit, qui multitudine rusticorum oppressa, quae factione suae Bacaudarum nomine indiderat, pacem Gallis reddidit.
4.309
3.[ CCLXXXI] Diocletianus 3. et Maximianus 3. Carus sumpta purpura Brittanias occupavit.
4.310
4.[ CCLXXXII] Tiberianus et Dio. Narseus orienti bellum intulit. Quinquegentiani Affricam infestaverunt.
4.311
5.[ CCLXXXIII] Anniballianus et Asclepiodatus. Aegiptum Achilleus optinuit; ob quae Constantius Galerius et Maximianus cessares adsumuntur in regnum. Quorum Constantius Claudi ex filia nepos fuit,[ Maximianus] Galerius in Dacia haut longe a Serdica natus est.
4.312.1
6.[ CCLXXXIV] Diocletianus 4. et Maximianus 4. Diocletianus etiam[ ut] adfinitate[ eos] conjungeret, Constantius privignam Herculi Theodoram accepit; ex qua etiam[ postea] sex liberos, Constantini fratres, habuit.
4.312.2
[ Cod. in marg.: Ciclus 17. ind. 3.]
4.313
7.[ CCLXXXV] Constantius et Maximus. Galerius filiam Diocletiani Valeriam. Ambo uxores quas habuerant repudiare compulsi sunt.
4.314
8.[ CCLXXXVI] Tuscus et Anulinus. Busiris et Coptus contra Romanos rebellantes, ad solum usque reversae sunt.
4.315.1
9.[ CCLXXXVII] Diocletianus 5. et Constantius 2. Carporum et Basternorum gentes in Romanum solum translatae. Decretalis epistola Gaii papae:« Dilectissimo fratri Felice episcopo Gaius salutem,» et reliqua; data Kal. Martii, Diocletiano 5. et Constantio 2. V. Cl. consulibus. Gaius in hac epistola constituit, ut per omnes gradus aeclesiasticos, id est acholitus, hostiarius, lector, exorcista, subdiaconus, diaconus, presbiter, primum ascenderet, si quis episcopus fieret. Gaius papa passus 10. Kal. Maii, et sepultus in cimiterio Calisti[ prescriptis consulibus, id est Diocletiano 5. et Constantio 2.].
4.315.2
Marcellinus 27. papa annis 8.
4.316
10.[ CCLXXXVIII] Faustus et Gallus. Primus Diocletianus adorari se ut Deum jussit, et gemmas vestibus calceamentisque inseri.
4.317
11.[ CCLXXXIX] Diocletianus 6. et Maximianus 6. Cum ante eum omnes imperatores in modum judicum salutarentur, et clamidem tantum purpuream a privato habitu plus haberent.[ His consulibus Marcellinus papa successit 3. Kal. Julii.]
4.318
12.[ CCXC] Constantius 3. et Maximus 3.[ His persecutoribus intra 30 dies 7000 passi sunt.]
4.319
13.[ CCXCI] Titianus et Nepotianus. Alexandria cum omni Aegipto per Achilleum ducem a Romana potestate discedens, 8. obsidionis mense a Diocletiano capta est.
4.320
14.[ CCXCII] Constantius 4. et Maximus 4. Itaque plurimi per totam Aegyptum gravibus proscriptionibus exilisque vexati, interfectis qui auctores perduellionis extiterant.
4.321.1
15.[ CCXCIII] Diocletianus 7. et Maximianus 7. Aeclesiae Hierosolimarum 37. ordinatur episcopus Zabdas. Post 10 annos per Asclepiotum prefectum pretorio Brittaniae receptae. Juxta Lingonas a Constantino cesare Alamannorum cesa.
4.321.2
[ Cod. in marg.: Decima persecutio.]
4.322.1
16.[ CCXCIV] Diocletianus 8. et Maximianus 8. Galerius Maximianus, victus a Narseo, ante carpentum Diocletiani purpuratus cucurrit. Veturius magister militiae christianos milites persequitur, paulatim ex illo jam tempore persecutione adversum nos incipiente,[ his consulibus] Marcellinus papa ad sacrificandum ductus sacrificavit; sed postea poenitentia ductus, capite truncatus est 6. Kal. Maii cum Claudio et Quirino atque Antonino, et sepultus est post dies 35 in cubiculo, via Salaria, a Marcello prespetero et diaconibus cum imnis.
4.322.2
Marcellus papa 28. post Petrum annis 5.
4.323
17.[ CCXCV] Constantius 5. et Maximus 5. Galerius Maximianus, superato Narseo, et uxoribus ac liberis sororibusque ejus captis, a Diocletiano ingenti honore suscipitur. Thermae Romae Diocletianae factae et Maximianae Cartagini.
4.324.1
18.[ CCXCVI] Constantius 6. et Maximus 6. Aeclisiae Hierosolimarum 38. constituitur Thermon. Antiochiae 19. prefuit episcopus Tirannus. Alexandrinae aecclesiae 16. post Theonam episcopus ordinatur Petrus, qui postea nono persecutionis anno gloriosissime martirium perpetravit.
4.324.2
[ Cod. in marg.: Aperta persecutio per edictum( Primus annus persecutionis Diocletiani tyranni).]
4.325
19.[ CCXCVII] Diocletianus 9. et Constantius. Diocletianus et Maximianus augusti insigni pompa Romae triumfarunt, antecedentibus currum eorum Narsei conjuge, sororibus, liberis, et omni preda qua Parthos spoliaverunt. Terre motu horribili apud Tirum et Sidonem multa opera corruerunt et populus innumerabilis oppressus. 19 anno Diocletiani, mense Martio, in diebus paschae, aeclesiae subversae sunt; quarto autem anno persecutionis Constantinus regnare orsus.
4.326.1
20.[ CCXCVIII] Diocletianus 10. et Maximus 7. His consulibus, Cassiodoro teste, secundo persecutionis anno Diocletianus Nicomediae, Maximianus Mediolani, purpuram depossuerunt.
4.326.2
Romanorum 41. Galerius Maximinus anno uno, hoc est usque Kal. Julii, in anno 288, post passionem.
4.326.3
Decretalis epistola:« Marcellus papa dilectissimis fratribus universis episcopis per Antiochiam constitutis salutem,» et reliqua; data Kal. Aprilis Maxentio et Maximiano V. C. consulibus. Alia decretalis:« Marcellus episcopus sanctae catholicae et apostolicae aeclesiae urbis Romae Maxientio,» et reliqua; et post:« Tu ergo, qui suades cultum dimittere divinum et a recta fide recedere diisque immolare,» et reliqua; data 16. Kal. Februarii Maxentio et Maximino V. Cl. consulibus. Marcellus, jubente Maximino imperatore, primo fustibus cessus et a facie ejus expulsus. Deinde audiens quod domum sanctae Lucinae, quam ipse proscriptione damnaverat, aeclesiam faceret et in ea missas celebraret, in media civitate jussit in eadem eclesia planias sterni ad animalia catabuli, et ejusdem stabuli episcopum ad servitium deputavit cum custodia puplica, ubi etiam post multos serviendo indutus cilicio, obiit 17. Kal. Februarii, et conditus aromatibus a Johanne presbitero et beata Lucina, sepultus est via Salaria in cimiterio Priscillae.
4.326.4
Eusebius 28. papa post Petrum ordinatur, qui sedit mensibus 8[ obiit 6. Non. Octobr.].
4.326.5
Sub hujus tempore inventa est crux Domini sub Constantio, patre Constantini Magni, ut in gestis pontificum Romanorum ita habetur:« Sub his temporibus inventa est crux Domini 5. Non Maii, et babtizatus est Judas qui et Ciriacus dicitur.»
4.326.6
Maelciades papa 30. post Petrum ordinatur qui sedit annis 4. Iste decrevit ut die dominico vel feria 2. nullus fidelis jejunet, quoniam hos dies pagani quasi jejunio sacro celebrant.
4.327.1
1.[ CCXCIX] Maximinus et Severus V. C. Tertio persequtionis anno, quo et Constantius Eburaci obiit, Maximinus et Severus a Galerio Maximiano imperatore cessares facti sunt; ex quibus Maximinus maleficia et stupra sua christianorum persequtionibus accumulat. Passus est ea tempestate Petrus Alexandriae episcopus cum pluribus Aegypti episcopis, Lucianus quoque vir nobilis et continentiae et eruditione moribus precipuus, Antiochenus presbiter et Timotheus Rome 10. Kalend. Jul. Interea Diocletianus in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente vastari aeclesias, affligi interficique christianos, decimo post Neronem loco, preceperunt. Quae persecutio omnibus fere actis diuturnior et immanior fuit; nam per 10 annos incendiis aeclesiarum, proscriptionibus innocentium, cedibus martirum incessabiliter acta est. Secundo persecutionis anno Diocletianus ab invito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent, ac junioribus in rem puplicam substitutis, ipsi in privato otio consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus Nicomedia, Maximianus Mediolani potestatem imperii simulque cultum depossuerunt. Secundo persecutionis anno Diocletianus Nicomedia, Maximianus Mediolani purpuram depossuerunt. Beda. Attamen cepta semel persecutio usque ad septimum Constantini annum fervere non cessat. Orosius: Galerius et Constantius augusti primum Romanorum imperium inter se divisserunt: Galerius Maximianus Iliricum, Assiam et Orientem. Constantius Italiam, Affricam et Gallias obtinuit. Sed Constantius vir tranquillissimus Gallia tantum Hispaniaque contentus, Galerio caeteris partibus cessit. Galerius duos cessares elegit, Maximum quem in Oriente constituit, et Severum, cui permisit Italiam; ipse in Illirico constitutus. Beda: Tertio anno persecutionis, quo et Constantius 16. sui anno Eboraci in Brittania obiit, Maximus et Severus a Galerio Maximiano cesares facti sunt. Orosius: Constantius in Brittania obiit, et Constantinum filium, ex concubina Helina creatum, imperatorem Galliarum reliquit( VII, 28). Constantino vero in Gallis strennuissime rem puplicam procurante, pretoriani milites Romae Maxentium, filium Maximiani Herculei, qui privatus in Lucania morabatur, augustum nominant. Galerius augustus Severum cessarem adversum Maxentium Romam cum exercitu missit. Severus cum urbem obsideret, militum suorum scelere desertus et proditus et ex eo fugiens, Ravenne occissus sit. Herculius Maximianus persecutor, ex augusto tirannus, confirmatum jam imperio filium veste ac potestate regia spoliare conatus, conviciis autem ac tumultibus militum palam conterritus, in Galliam profectus est, ut Constantino genero suo eque dolis junctus, auferret imperium; sed per Faustam filiam detectus et proditus, quod dolum Constantino viro suo pararet, Massiliae fugiens occiditur. Porro Galerius, occisso Severo, Licinium imperatorem creavit. Cumque persecutionem a Deocletiano et Maximiano missam ipse atrocibus edictis accumulavisset ac postquam per annos 10 omni genere hominum exhausit provincias, putrifacto introrsum pectore et vitalibus disolutis, cum ultra horrorem humanae misseriae etiam vermes eructaverat, neque medici ultra jam fetorem ferentes crebro jusu ejus occiderentur, et a quodam medico ei dicitur iram Dei esse penam suam et ideo incuratus: edictis latissimis christianos de exilis revocavit; ipse vero obiit. Constantinus pacem ecclesiis post decem annos quam a persecutoribus vexabantur indulsit. Deinde orto bello civille inter Constantinum et Maxentium, apud pontem Mulvium victus Maxentius occiditur. Haec Orosius. Anni autem persecutionis sunt secundum cronicam Eusebii et Bedam usque ad annum 7. Constantini: hoc est annus 19. et 20. Diocletiani, annus Galeri et 6. Constantini; tertium enim annum persecutionis, quo et Constantius pater Constantini Eboraci obiit, Beda computat inter Diocletianum et Constantinum, quartum vero annum persecutionis sub Galerio et Severo et Maxentio in Roma, Constantino interim in Gallia imperante, cum precedente tertio anno persecutionis Issidorus episcopus Galerio computavit. Rome passi Gaius et Marcellus papa, Ciriacus diaconus, Largus, Smaragdus, Apronianus, Papias et Maurus, Claudius et Propedigna cum filiis, Gabinius presbiter, Castulus, Pancratius, Arthemius cum uxore et filia, Sebastianus, Marcus et Marcellianus, Marcellinus presbiter, Petrus exorciza, Tranquillinus, Nicostratus cum uxore Zoe, Primus et Felicianus, Claudius, Castorius, Victorinus, Simpronianus, Basiliscus, Faustinus et Beatrix, Tiburtius filius Chromatii, Simplicius, Susanna virgo, Johannes, Crispus, Geneseus, Felix et Audactus Lucia, Geminianus, Sergius et Bachus, Chrisogonus, Saturninus et Sisinius, quatuor Coronati, Theodorus, Pontianus, Pretextatus et Tharso; apud Spoletum Gregorius presbiter, Sabinus episcopus, Exuperantivus et Marcellus diaconi; apud insulas Parmarias Anastasia, Pamphilius presbiter, Eusebii Cesariensis episcopi necessarius, cujus vitam ipse tribus libris comprehendit; Antiochia Julianus et Basilissa; in Hispanis civitatibus Cesaraugusta Vincentius diaconus, in Barchibonia Eulalia virgo, Cucufas, apud Gerundiam Felix; in Cumis Juliana virgo; apud Tirum Tirannio, Silvanus, Plenus atque Linus episcopi cum innumera multitudine; apud Sirmium Sirenus; Nicomedia Petrus et Lucianus presbiter Antiocenus, Antimus episcopus, Pantaleon, Johannes Adrianus, Dortheus et Gorgonius, Eleuterius; Smirne civitate Hireneus episcopus; in Palestina civitate Gaza Silvanus; Mediolanis Victor; apud Iliricum civitatem Siscia Quirinus episcopus; apud Tharsum Bonifatius, apud Aquileiam Felix et Fortunatus; apud Ciliciam Vitus et Modestus cum Crescentia, Lucia virgo; in Britania Albanus; apud Massiliam Victor; apud Augustam Afra in Retia provincia; Nicea Bithiniae Theodota cum filiis; in Hispanis civitate Compluto Justinus et Pastor fratres; in Sicilia civitate Caten Epulus diaconus; apud urbem Italiae Pergamis Alexander; in civitate Calcedoniae Eufemia; in Neapolim Campaniae Januarius Beneventanae episcopus, Sosius diaconus; in Mesentana civitate Faustus et Desiderius; in Palestina Peleus et Nilus episcopus; in Cizico Fausta et Evilassius; Agauno Mauricius cum sociis suis; Antiochia Ciprianus episcopus cum Justina; apud Egeam civitatem Cosmus et Damianus; in Gallis castro Solodoro, quod est super Arolam fluvium, Victor et Urso; apud Coloniam Agripinam Gereon cum sociis; apud Tharsum Tracuus, Probus et Andronicus; in Venusia civitate Apuliae Felix episcopus, Audax et Januarius presbiter; Suessionis civitas Crispinus et Crispinianus; apud Sidonem Zenobius presbiter; in territorio Aganensi Tiberius, Modestus et Florentia; in Scithia metrapoli Frigia Salaria Mennas; Antiochia Romanus; Alexandria Petrus episcopus; in Africa civitate Colonia Crispina virgo; in Tuscia Barbara virgo; in Hispanis Leocadia et Merita civitate Eulalia et Julia virgines. Tunc intra unum mensem 17 milia martyrum pro Christo passi sunt.
4.327.2
Romanorum 42. Constantinus Magnus, Constantii filius ex concubina Helina, ab anno 4. persecutionis incipiens, indictione 2, regnavit annis 30, mensibus 10, hoc est in anno 318. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Casiodoro.
4.328
1.[ CCC] Pro consul. Diocletiani 11 et Maximi 9. Maxentius, Herculii Maximiani filius, a pretorianis militibus Romae augustus appellatur. Severus cessar a Galerio Maximiano contra Maxentium missus, Ravennae interficitur.[ His cons. Mellciades papa successit Non. Jul.]
4.329
2.[ CCCI] Pro consul. Diocletiani 12. et Maximi 10. Licinius a Galerio Carnuti imperator factus. Herculius Maximianus a filia Fausta detectus, quod dolum viro suo pararet, Massiliae fugiens occiditur. Quirinus episcopus Siscianus gloriosse pro Christo interficitur. Nam manuali mola ad collum ejus ligata, et ponte precipitatus in flumen, diutissime supernatavit; et conspectantibus[ collocutus], ne sui terrerentur exemplo, vix orans ut mergeretur obtinuit.
4.330
3.[ CCCII] Maximus 8. et Licinius Galerius Maximianus persecutor aeclesiae vermibus moritur.
4.331.1
4.[ CCCIII] Constantinus 2. Licinius 2. Maximianus, persecutione in christianos facta, cum jam a Licinio puniendus esset apud Tharsum moritur. Maeltiades papa obiit 4. Idus Januarii.
4.331.2
Silvester 31. papa annis 20.
4.331.3
[ Cod. in marg.: Ciclus decen. inc. ind. 7.]
4.332
5.[ CCCIV] Constantinus 3. et Licinius 3.[ Petrus Alexandrinae aeclesiae episcopus passus.] Alexandrinae aeclesiae 17. ordinatur episcopus Achillus.
4.333
6.[ CCCV] Volusianus et Annianus. Maxentius juxta pontem Molvium a Constantino superatus occiditur.
4.334
7.[ CCCVI] Constantinus 4. et Licinius 4. Bellum Cibalense adversum Licinium. Pax nostra a Constantino reddita post decem annos persecutionis.[ Constantino a papa Silvestro baptizato, scripsit de Britania sibi sua mater Elena, ut negando Christum Judeos sequeretur. Tunc Constantino 4. et Licinio 4. consulibus, die Idus Agusti, congregati sunt cum Elena in Roma 120 sapientiores Judeorum, cum augusto Constantino et Silvestro papa 24 episcopi, et superati sunt Judei in omni scriptura divina.
4.335.1
8.[ CCCVII] Sabinus et Rufinus. Hierusolimorum 39. constituitur Macharius episcopus.
4.335.2
[ Cod. in marg.: Ciclus solis incipit.]
4.336
9.[ CCCVIII] Gallicanus et Bassus. Diocletianus haut procul a Solonis in villa sua palatio moritur, et solus omnium inter deos privatus refertur.
4.337
10.[ CCCIX] Licinius 5. et Crispus. Crispus et Constantinus, filii Constantini.
4.338
11.[ CCCX] Constantinus 5. et Licinius. et Licinius adulescens, Licini augusti filius, Constantini ex sorore nepos, cesares appellantur;
4.339
12.[ CCCXI] Constantinus 6. et Constantius quorum Crispum filium Lactantius Latinis litteris erudivit, vir omnium suo tempore eloquentissimus.
4.340
13.[ CCCXII] Crispus 2. et Constantius 2. sed adeo in hac vita pauper, ut plerumque etiam necessaris indiguerit.
4.341
14.[ CCCXIII] Probinus et Julianus. Licinius christianos de palatio suo pellit. Bassileus Amasiae Ponti episcopus sub Licinio martirio coronatur.
4.342
15.[ CCCXIV] Severus et Rufinus. Alexandrinae aeclesiae 18. ordinatur episcopus Alexander, a quo Arrius presbiter de aeclesia ejectus multos suae impietati sociat, ad quorum perfidiam coarguendam sinodus 318 episcoporum in Necea urbe Bithiniae congregata, omnes hereticorum machinas omousii opossitione delevit.
4.343
16.[ CCCXV] Crispus 3. et Constantius 3. Constantinus prohibuit christianos occidi, paganorumque templa jussit claudi.[ Sanctus Martinus natus.][ Sanctus Martinus nascitur Sabariae Pannoniarum oppido, sed intra Italiam Ticini altus est.]
4.344
17.[ CCCXVI] Paulinus et Julianus. Fides chatolica tractatur in sinodo 318 episcoporum in Nechea urbe Bithiniae congregata contra Arrienos die mensis secundum Grecos Desii 19º, hoc est 17. Kalendarum Juliarum, consulatu Paulini et Juliani, teste Beda. Decretalis epistola sancti Silvestri papae. Temporibus Silvestri papae et Constantini piissimi augusti factum est magnum concilium in urbe Nicea Bithiniae, et congregati sunt regulari ejusdem Silvestri papae vocatione in id ipsum 318 episcopi chatholici, qui expossuerunt fidem integram, catholicam, immaculatam, et damnaverunt Arrium et Photinum Sabelliumque et sequaces eorum. Eodem quoque tempore, 13. Kalendarum Juliarum die, quando memoratum magnum concilium in Nicea congregatum est canonica jam vocatione in urbe Roma congregavit et ipse Silvester cum consilio Constantini 277 episcopos, et damnavit predictos hereticos; et constituerunt, ut presbiter Arrianus resipiscens non susciperetur, nisi episcopus ejusdem loci eum reconciliaret, et sacrosancto crismate per episcopalis manus impossitionem sancti Spiritus gratia, quae ab hereticis dari non potest, confirmaretur; in qua etiam consensu et subscriptione omnium constitutum est, ut nullus laicus crimen clerico nec clericus inferioris gradus ad superiorem id est presbetero episcopo inferret; et ut in puro lino corpus Christi offeratur, et crisma ab episcopo confici, et ut baptizatum liniat presbiter, et dalmaticis in aeclesia uti, et ut pallio linostimo leva subdiaconorum tegeretur et reliqua multa.
4.345
18.[ CCCXVII] Constantinus 7 et Constantius 4. Constantinus, filius Constantini, cesar factus. Licinius Thessalonicae contra jus sacramenti privatus occiditur.
4.346
19.[ CCCXVIII] Constantius 5 et Maximus. Nazarius rethor insignis habetur. Crispus, filius Constantini, Licinius junior, Constantiae Constantini sororis et Licini filius, crudelissime interficiuntur.
4.347
20.[ CCCXIX] Januarius et Justus. Vicennalia Constantini Nicomedia acta et sequenti anno Romae edita. Hucusque historiam scribit Eusebius, Pamphili martyris contubernalis; cui nos ista subjecimus[ id. est Hieronimus].-- In qua historia quae Tripertita dicitur ita habetur: Helena crucem invenit duasque ejus partes suo filio missit. Quarum una in statua in foro Constantini super columnam pirphireticam possuit Constantinus, alteram vero argentea theca clausam in civitate custodivit Arrius vero fictam fidem scribens, de exilio vocavit eum Constantinus, qui revertens sic Constantino juravit:« Si non credimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, sicut ecclesia catholica credidit, judex noster sit Deus hic et in futuro.» Constantinus autem etsi inde gavissus sit, tamen eum aliosque hereticos commonicare in aeclesia non permissit, donec episcoporum de ipsis judicium fieret. Constantinus autem intirim malens Arrium probare, duxit eum ad palatium, jurejurando interrogans de Neceni concilii decretis. At ipse ficte suam sectam sub ala habens et sic juravit. Quoniam vero ipse dies sabbatum erat, precepit Constantinus crastino die dominico Arrium ad commonionem accipere. Tunc in aula a militibus Eusebii episcopi etiam Arriani honoratus, et per mediam civitatem honorabiliter et perspicuus conductus; cum vero venit ad forum Constantini, ubi pars illa crucis erat, tremefactus et confussus est Arrius. Et cum necessarium quessiset meatum, cum stercoribus et visceribus effudens, cito obiit.
4.348
21.[ CCCXX] Constantinus 8 et Constantius 6. Arbonius rethor in Affrica clarus habetur; qui cum Siccae ad declamandum juvenes erudiret, et adhuc ethnicus ad credulitatem somniis compelleretur, neque ab episcopo impetraret fidem, quam semper impugnaverat, elucubravit adversum pristinam religionem luculentissimos libros, et tandem veluti quibusdam obsidibus pietatis foedum impetravit. Drepanam Bithiniae civitatem in honorem martiris Luciani ibi condidit Constantinus instaurans, ex vocabulo matris suae Helenopolim nuncupavit. In Antiochia dominicum quod vocatur Aureum aedificare coeptum.
4.349
22.[ CCCXXI] Constantius 7 et Simmachus. Constantinus uxorem suam Pausiam interficit. Donatus agnoscitur, a quo per Affricam Donatiani. Antiochiae post Thirannum 20. ordinatur episcopus Vitalis; post quem 21. Filogonius; cui successit 22. Paulinus; post quem 23. Eusthathius. Quo in exilium ob fidem truso, usque in presentem diem.
4.350.1
23.[ CCCXXII] Bassus et Ablabius. Arriani aeclesiam optinuerunt, id est Eulalius, Eusebius, Eufronius, Placillus, Stefanus, Lentius, Eudoxius, Melitius, Euzotus, Dorotheus, rursus Melitius; quorum idcirco tempora non digessi quod eos hostes potius Christi quam episcopos judicem.
4.350.2
[ Cod. in marg.: Ciclus decenn. incipit ind. 11.]
4.351
24.[ CCCXXIII] Pacatianus et Hilarianus. Juvencus presbiter, natione Hispanus, evangelia heroicis versibus explicat. Porphirius, misso ad Constantinum insigni volumine, exilio liberatur.[ His consulibus civitas quae prius Byzantium dicta est, mutato nomine, a Constantino Constantinopolis nominatur.]
4.352
25.[ CCCXXIV] Dalmatius et Zenophilus. Alexandriae 19. ordinatur episcopus Athanasius. Dedicatur Constantinopolis omnium pene urbium nuditate. Metrorus philosophus agnoscitur.
4.353
26.[ CCCXXV] Optatus et Palinus. Edicto Constantini gentilium templa[ subversa sunt].[ Sanctus Martinus cum esset decem annorum, invitis parentibus, utpote gentilibus, ad eclesiam confugit seque catecuminum fieri postulavit.]
4.354
27.[ CCCXXVI] Constantius et Albinus. Constans, filius Constantini, provehitur ad regnum. Pestilentia et fame innumerabilis multitudo in Siria Ciliciaque periit.
4.355.1
28.[ CCCXXVII] Nepotianus et Fecundus. In martirologio: Pridie Kalendas Januarii natalis Silvestri papae, qui sedit 23 annis, mensibus 10, diebus 11. Sedit autem ex die Kal. Februarii usque 2. Kal Januarii; et sepultus est in cimiterio Priscillae, via Salaria, miliario 3. ab urbe Roma, 2. Kal. Januarii,[ Constantio et Volusiano consilibus], et cessavit episcopatus diebus 15. Nota duos menses vacationis episcopatus a 4. Idus Decembris, quo Miliciades papa obiit, usque Kal. Februarii, quo Silvester sedit, et 15 dies postea, quod tempus pontificibus non imputatur. Si ergo ita temporis pontificum aliquid difecit, quorum natale annuatim celebratur, nonne multo magis tempus imperatorum?
4.355.2
Marcus 32 papa post Petrum ordinatur, qui sedit mensibus 8,[ predictis consulibus sedit, id est Nepotiano et Fecundo, successit Kal. Febr.]. In decret.:« Domino sancto et apostolici culminis dignitate venerando Marco sanctae Romanae et apostolicae sedis universalis eclesiae papae, Athanasius et universi Egiptiorum episcopi. Ad vos pervenisse non dubitamus, quanta et qualia ab hereticis et maxime ab Arrianis cotidie patimur, ut etiam vivere jam nos tedet. In tantum etiam nostra vastaverunt, ut nec ulla ustensilia nobis dimisserunt, libros nostros usque ad minimum incenderunt. Quapropter precamur, pater beatissime, quia non dubitamus apud vos plenaria esse Niceni concili exemplaria, ut illa nobis, quae sanctae recordationis predecessoris vestri Silvestri fuerunt, sub tuta mittatis stipulatione. Nam quando predictae sinodo cum beatae memoriae Alexandro, digno Deo pontifice nostro, id est Alexandrinae civitatis episcopo, in diaconatus interfuimus officio, sub nostrae presentiae testimonio, per beatos viros Victorem et Vincentium presbiteros, apostolicae apocrisiarios, missa sunt predicto papae Silvestro, cum astipulatione subnixa, capitula 70. Sane presentibus nobis 80 in memorata capitula tractata sunt sinodo, scilicet 40 a Grecis, Greca edita linga, et 40 a Latinis, edita Latine. Sed Visum est 318 patribus in predicto Spiritu sancto repletis concilio congregatis, et maxime jam dicto Alexandro et apostolicae apocrisiaris, ut decem capitulae adunarentur aliis atque congruis in locis insererentur, et ad formam 70 discipulorum vel 70 lingarum tanti et tam excellentis concilii fierent capitula, quae omnem christianorum informarent orbem et omnes sub sacerdotali et christiano nomine degentes una fides et una sacerdotalis atque clericalis regeret norma, nec quicquam a suo discordaret capite. Nunc ergo, qui, ut predictum est, inimici sanctae Dei ecclesiae, maxime Arrianis, a quibus codidie terimur et expugnamur et opprimimur, prefata 70 Niceni concilii capitula, quae de prefata sinodo, jubente jam fato domino meo Alexandro, decreto omnium episcoporum attuli, quae etiam coram omnibus recitavi atque transcripsi, sunt igne combusta: obtamus, ut a vestrae sanctae sedis aeclesiae auctoritate percipere per presentes ligatos mereamur,» et reliqua.--« Omnibus venerabilibus fratribus Athanasio et universis Aegiptiorum episcopis, Marcus sanctae Romanae apostolicae sedis et universalis aeclesiae episcopus salutem. Doleo, fratres, et nimium contristor super afflictionem vestram» et reliqua.« De capitulorum vestrorum Niceni concilii, quibus vos interfuisse litteris vestrae fraternitatis significastis, a nostris, qui una vobiscum interfuerunt, diligentioribus requissivimus collucationibus, qui ita, ut vestrae testatae sunt litterae, omnem nobis ordinem exposuerunt et vestram epistolam per omnia veram esse testificati sunt; non ut nos aliquid sinistrum vestra ex parte arbitraremur, sed nos et vos illosque absque ulla in posterum titubatione unum sentire obtaremus, et sancta Romana ecclesia, quae semper immacculata mansit et Domino jubente et beato Petro opem ferente in futuro manebit, sine ulla hereticorum insultatione firma et immobilis omni tempore persistet. His ita peractis diligenter requirentes, in sancto nostrae et apostolicae scrinio eadem quae sanctae recordationis predecessorii meo Silvestro sunt directa, septuaginta, sicut significastis, capitula inlesa invenimus. Ipsa enim vobis propter auctoritatem et scriptionem tantorum patrum et ejus magni concilii minime missimus; sed per eadem coram apocrisiaris vestris alia similia, eundem numerum eademque et ipsam subscriptionem continentia, vobis scribere et sub certa stipulatione mittere curavimus» et reliqua. Data est 9. Kal. Novembris, Nepotiano et Fecundo viris venerabilibus clarissimis consulibus.-- Marcus obiit Non. Octimbris, et sepultus in cimiterio Balbinae, via Adriatica, quod ipse insistens fecit.
4.355.3
Julius papa 33. post Petrum ordinatur, qui sedit annis 16, mensibus 9[ Feliciano consule].
4.356
29.[ CCCXXVIII] Felicianus et Titianus. Callocerus in Cypro res novas molitus, opprimitur. Constantinus cum liberis suis honorificas ad Antonium litteras mittit.
4.357
30.[ CCCXXIX] Ursus et Polemius. Tricennalibus Constantini Dalmatius cesar appellatur. Pater rethor Rome gloriosisime docet. Nazari rethoris filia in eloquentia patri coaequatur. Tiberianus, vir disertus, prefectus pretorio, Gallias regit. Eustathius Constantinopolitanus agnoscitur; cujus industria Hierusolimis martirium constructum est.
4.358.1
31.[ CCCXXX] Constantius 2 et Constans.[ Sanctus Martinus cum esset annorum 15, raptus et catenatus, sacramentis militaribus implicatus est, uno tantum servo comite. Cum enim esset edictum a regibus, ut veteranorum filii ad militiam describerentur, prodidit Martinum pater suus, qui felicibus filii actibus invidebat. Triennium fere ante baptismum in armis fuit, sed innocens a vitiis. Intra quos tres annos dimedio clamide induit Christum. Ipse armatam militiam ab adolescentia inter scolares alas sub rege Constantio, dein sub Juliano cesare militavit.] Constantinus, extremo vitae suae tempore ab Eusebio Nicomidensi episcopo baptistatus, in Arrianum dogma declinat. Quoque usque in presens tempus aeclesiarum rapinae et totius orbis est secuta discordia. Constantinus cum bellum pareret in Persas, in Acirone, villa publica juxta Nicomediam, moritur. Theodorus episcopus in tripertita historia sic*: Constantinus Nicomediam, in Achirone villa, postquam babtizatus sit ab Eusebio Nicomedense episcopo Arriano, etiam obiit. Obit autem anno 66. aetatis, imperii 31, die 25. mensis Maii, his consulibus.
4.358.2
[ OROSIUS sic.] Romanorum 43. Constantius imperator anno ab Urbe 1091. cum Constantino et Constante fratribus suis adeptus est imperium, quod 27 annis tenuit, hoc est usque in mensem Novembrem, in anno 345. post passionem, his consulibus, Cassiodoro teste.
4.359
1.[ CCCXXXI] Acyndinus et Proculus. Ablabius prefectus pretorio et multi nobilium occissi. Sapor rex Persarum, Mesopotamia vastata, duobus ferme mensibus Nisibin obsedit. Dalmatius cessar, quem patruus Constantinus consortem regni filis dereliquerat, factione Constantii patruelis et tumultu militari interimitur. Jacobus Nisibenus episcopus agnoscitur; ad cujus preces sepe urbs discrimine liberata est.
4.360
2.[ CCCXXXII] Marcellinus et Probinus. Ex hoc loco impietas Arriani, Constantii regis fulta presidio, exiliis, carceribus et variis afflictionum modiis primum Athanasium, deinde omnes non suae partis episcopos persecuta est.[ Juliusque papa fuit in exilio menses decem; sed post mortem Constantii ad sedem cum gloria revertitur].
4.361
3.[ CCCXXXIII] Constantius 3 et Constans 2. Constantinus bellum fratri inferens, juxta Aquilegiam occiditur. Vario eventu adversum Francos a Constante pugnantur. Multae orientis urbes terre motu horribili conciderunt.[ Sanctus Martinus, cum esset annorum duodeviginti, baptizatus est, et transacto tribunatus sui tempore, renuntiaturum se seculo promisit; et pene biennium baptizatus nomine tantum militavit] In decretali epistola beati Julii papae ita habetur:« In nomine domini Dei salvatoris nostris Jesu Christi, imperantibus quoque Constantino et Constante augustis anno 4, sub die 8. Kalendarum Octobrium, indictione sexta, presidente sancto ac beatissimo Julio papa sedis apostolicae urbis Romae, propossitis sacrosanctis et venerabilibus evangeliis, in aeclesia domini Dei salvatoris nostri Jesu Christi quae vocatur Constantina, resedentibus etiam viris venerabilibus pariterque cum eo audientibus, Benedicto Aquiliensi episcopo, Rufo sanctisimo Fartaniano episcopo, Agapito Ravennatis aeclesiae episcopo, Julio Medolanensis aeclesiae episcopo, Luciano Maurianense episcopo et reliquis cum eis centum ac decem et sex episcopis, Julius predictus sanctissimus urbis Romae episcopus dixit,» et reliqua. Annus itaque quartus Constantini imperatoris sexta erat indictione, qui est annus 28. Magni Constantini, juxta cronicam Eusebii vel Bedae, incarnationis autem secundum Dionissium 333.
4.362
4.[ CCCXXXIV] Placidus et Romulus. Audeus in Syria coele clarus habetur; a quo heresis Audiena.
4.363.1
5.[ CCCXXXV] Leontius et Salustius. Franci a Constante sunt perdomiti, et pax cum eis facta. Hermogenes magister militiae Constantinopoli tractus a populo, ob episcopum Paulum, quem regis imperio et Arrianorum factione pellebat. Antiochiae dominicum Aureum dedicatur.
4.363.2
[ Cod. in marg.: Ciclus solis incipit.]
4.364
6.[ CCCXXXVI] Constantius 4 et Constans 3. Macedonius artis plurimae in locum Pauli ab Arrianis episcopus subrogatur; a quo heressis Macedoniana. Paulus crudelitate prefecti Philippi nam fautor Macedonii partium erat-- et Arrianorum insidiis strangulatur.
4.365
7.[ CCCXXXVII] Amantius et Albinus. Maximinus episcopus Triverorum clarus habetur; a quo Athanasius Alexandriae episcopus, cum a Constantio quereretur ad penam, honorifice susceptus est. Sapor Persarum rex christianos persequitur. Necessaria in Ponto subversa, excepta aeclesia et episcopo ceterisque qui ibidem reperti sunt.
4.366
8.[ CCCXXXVIII] Post consul. Amantii et Albini. Titianus vir eloquens prefecturam pretorio apud Gallias administrat. Athanasius ad Constantis literas Alexandriam redigitur.
4.367
9.[ CCCXXXIX] Rufinus et Eusebius. Dirrachium terre motu corruit, et tribus diebus ac noctibus Roma nutavit. Plurimaeque Campaniae urbes vexatae.
4.368
10.[ CCCLX] Philippus et Sallia. Magnis rei puplicae expensis in Seleucia Siriae portus efficitur. Rursus Sapor tribus mensibus obsidet Nisibin. Eusebius Emissenus, Arrianae signifer factionis, multa conscribit.
4.369.1
11.[ CCCXLI] Limenius et Catulinus. Solis facta est defectio. Bellum Persicum nocturnum apud Singaram, in quo haut dubiam victoriam militum stoliditate perdidimus. Neque vero illum Constantio ex novem gravis proelis contra Persas bellum fuit. Nam ut alia obmittam, Nisibis obsessa, Bizabde et Amida captae sunt. 40. Maxaminus post Macharium Hierosolimarum episcopus moritur. Post quem aeclesiam Arriani invadunt, id est Cirillus Eutichius, rursus Cirillus Hireneus, tertio Cirillus Hilarius, quarto Cirillus; quorum Cirillus, cum a Maximo fuisset presbiter ordinatus, et post mortem ejus ei ab Acacio episcopo Cesariensi et ceteris Arrianis episcopatus promitteretur, si ordinationem Maximi repudiaret, diaconus in aeclesia ministravit; ob quam impietatem sacerdotii mercede pensatus, Heraclium, quem moriens Maximus in suum locum substituerat, varia fraude sollicitans, de episcopo in presbiterum regradavit.
4.369.2
[ Cod. in marg.: Ciclus decenn. 19. inc. ind. 15.]
4.370
12.[ CCCXLII] Sergius et Nigridianus. Magnentio apud Augustodurium aripiente imperium, Constans haut longe ab Hispania, in castro cui Helenae nomen est, interficitur, anno aetatis 30. Quamobrem turbata re puplica, Vetranio Mursae, Nepotianus Romae imperatores facti. Romae populus adversus Magnentiacos rebellans, ab Heracliada senatore proditur. Nepotiani caput philo per urbem circumlatum, multaeque proscriptiones nobilium et cedes factae.
4.371
13.[ CCCXLIII] Post consul. Sergi et Nigridiani. Vetranioni apud Naussum a Constantio regum insigne decretum. Magnentius Mursae victus; in quo prelio Romanae vires conciderunt. Gallus, Constantii patruelis, cesar factus.
4.372.1
14.[ CCCXLIV] Constantius 5. et Constans caes. Julius papa obiit pridie Idus Aprilis, et sepultus est via Aurelia, miliario ab Urbe 3. in cimiterio Calepodii. Qui sub Constantino Arriano, filio Costantini, mensibus 10 projectus sit, sed post ejus mortem ad suam sedem reversus.
4.372.2
Liberius 34. papa post Petrum ordinatur, qui sedit annis 18.
4.373
15.[ CCCXLV] Constantius 6. et Constans 2. Gallus Judaeos, qui interfectis per noctem militibus arma ad bellandum invasserant, opressit, caesis multis hominum milibus usque ad innoxiam aetatem, et civitates eorum Diocesariam, Tiberiadem et Diospolim et plurima oppida igni tradidit. Nonnulli nobilium Antiochiae a Gallo interfecti.
4.374
16.[ CCCXLVI] Constantius 7. et Constans 3. Magnentius Lugdoni in palatio propria se manu interficit, et Decentius, frater ejus, quem ad tuendas Gallias cesarem misserat, apud Senonas laqueo vitam explet. Gennadius forensis orator insignis habetur. Minervius Burdigallensis rethor florentissime docet.
4.375
17.[ CCCXLVII] Arbitrio et Lollianus. Gallus cesar, sollicitatus a Constantino patrueli, cui in suspicionem ob egregiam indolem venerat, Histriae occiditur. Silvanus Gallias res novas molitus, 28 die extinctus est. Victorinus rethor et Donatus grammaticus, preceptor meus[ i. e. Hieronimi], Romae insignes habentur; e quibus Victorinus etiam in foro Trajano meruit. Paulinus et Rodanus Galliarum episcopi in exilium ob fidem trusi.
4.376
18.[ CCCXLVIII] Constantius 8. et Julianus. Alchimius et Delfidius rethores in Aquitanica florentissime docent. Donatus, a quo supra Donatianos in Affrica dici memoravimus, Cartagine pellitur. Quidam sectatores ejus Montenses vocantur, eo quod aeclesiam Romae primam in monte habere coeperint. Eusebius Vercellensis episcopus et Lucifer ac Dionisius Caralitanae et Mediolanensis aeclesiae episcopi, Pancratius quoque Romanus presbiter et Hilarius diaconus, distantibus in[ ter] se ab Arrianis et Constantio damnantur exiliis.-- Julianus, frater Galli, Mediolani cesar appellatur.
4.377.1
19.[ CCCXLIX] Constantius 9. et Julianus 2. Antonius monachus 105. aetatis anno in herimo moritur, solitus multis ad se venientibus de Paulo quodam Thebeo, mirae beatitudinis viro, referre; cujus nos exitum brevi libello explicavimus. Hilarius episcopus Pectavensis factione Saturnini Arelatensis episcopi reliquorumque qui cum eo erant Arrianorum ante triennium in Frigiam pulsus, libros de nostra religione componit. Reliquiae apostoli Timothei Constantinopolin invectae. Sarmata, Armato et Macharius, discipuli Antoni, insignes habentur.
4.377.2
Liberius papa Romanae ecclesiae in exilium mittitur.[ Quo in exilium ob fidem truso, omnes clerici juraverunt, ut nullum alium susciperent. Verum cum Felix ab Arrianis fuisset in sacerdotium substitutus, plurimi perjuraverunt, et post annum cum Felice ejecti sunt; quia Liberius tedio victus exilii et in heretica pravitate subscribens, Romam quasi victor intraverat. Felix autem depositus de episcopatu suo, habitavit in prediolo suo, via Portuensi, ubi obiit 4. Kal. Agusti.] Magnae Alamannorum copiae apud Argentoratum oppidum Galliae a cessare Juliano oppressae.
4.378.1
20.[ CCCL] Titianus et Cerealis. Saraceni in monasterium beati Antoni irruentes, Sarmatam interficiunt. Constantio Romam ingressio, ossa Andreae apostoli et Lucae evangelizae a Constantinopolitanis miro favore suscepta.
4.378.2
Felix papa 35. post Petrum ordinatur, qui sedit anno uno.
4.379
21.[ CCCLI] Eusebius et Hipatius. Nicomedia terrae motu funditus eversa, vicinis urbibus ex parte vexatis. Paulinus Triverorum episcopus in Frigia exulans moritur. Evanthius eruditissimus grammaticorum Constantinopolin diem obiit, in cujus locum ex Africa Chrestus adducitur.-- Liberius papa de exilio revertitur.
4.380
22.[ CCCLII] Constantius 10. V. C. conss. Sinodus apud Ariminum et Seleuciam Isauria facta, in qua antiqua patrum fides decem primum legatorum,[ dehinc omnium proditio damnata est]. Honoratus ex prefecto pretorio Galliarum primus Constantinopoli prefectus urbi factus. Gratianus, qui nunc imperator, nascitur. Hilarius[ Pictaviensis episcopus] cum apud Constantinopolim librum pro se Constantio porrexisset, ad Gallias redit. Macedonius Constantinopoli pellitur. Omnes pene toto orbe aeclesiae sub nomine pacis et regis Arrianorum consortio polluntur.
4.381
23.[ CCCLIII] Julianus V. C. conss. Constantinopoli aeclesiarum maxima dedicatur. Meletius Sebastiae Armeniorum ab Acatio et Georgio episcopis Arrianis Antiochiam transfertur. Et post non grande temporis intervallum, cum presbiteros qui ab Eudoxio antecessore suo depossiti fuerant suscepisset, exilii justissimam causam subita fidei mutatione delusit.
4.382
24.[ CCCLIV] Faurus V. C. cons.[ Gallia per Hilarium Arminensis perfidiae dolos damnat.]
4.383
25.[ CCCLV] Florentius V. C. cons.[ Heresis Antropomorphitarum in Syria et Macedonia et Constantinopoli oritur.]
4.384
26.[ CCCLVI]. Mamertinus V. C.
4.385.1
27.[ CCCLVII]. Nevitta V. C.[ Theodorus episcopus in tripartita aeclesiastica historia( IV, 50) sic: Constantinus Mopscrenis inter Ciliciam Cappadociamque moritur, anno aetatis 45.] Constantinopolim veniens, tertia die mensis Novimbris obiit.
4.385.2
Romanorum 44. Julianus secundum omnes regnavit annis 2, mensibus 8, hoc est usque Kal. Julii, in anno 348. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.386
1.[ CCCLVIII] Julianus 4. V. C. conssul. Juliano ad idolorum cultu converso blanda persecutio fuit, illiciens magis quam implens ad sacrificandum; in qua multi ex nostris voluntate propria corruerunt. Georgio per seditionem populi incenso, qui in locum Athanassi ab Arrianis fuerat ordinatus, Athanasius Alexandriam revertitur. Eusebius et Lucifer de exilio regrediuntur. E quibus Lucifer, adscitis duobus aliis confessoribus, Paulinum, Eustachi episcopi presbiterum, qui se nunquam hereticorum communione polluerat, in parte chatolica Antiochiae episcopum facit.
4.387
2.[ CCCLIX] Salustius V. C. conss. Proheressius sofista Atheniensis, lege data ne christiani liberalium artium doctores essent, cum sibi specialiter Julianus concederet ut christianus doceret, scolam sponte deseruit. Aemilianus ob ararium subversionem Dorosthori a vicario incenditur. Aeclesiae Antiochiae clausae, et gravissima imminentis persecutionis procella Dei voluntate sopita est.
4.388.1
3.[ CCCLX] Julianus 5. V. C. conss. Julianus in odium Christi templum Hierosolimis Judeis reparare permissit, atque ex omnibus provincis Judei collecti nova templi fundamenta jecerent; sed subito nocte aborto terrimotu, saxa ab ima fundamentorum excussa, longe lateque sparsa sunt, igneusque globus ab interiore ede templi plurimos eorum suo prostravit incendio. Quo terrore reliqui pavefacti, Christum confitebantur inviti. Et ne hoc cassu crederent factum, sequenti nocte in vestimentis cunctorum apparuit crucis signum. Romae passi Piscus presbiter, Priscilianus, Benedicta femina, Pimenius presbiter, Gordianus, Demetria virgo, Johannes presbiter, item Johannes et Paulus, Faustus et Dafrosa; in Hostia Hilarianus Hierosolimorum episcopus, Quiriacus et Judas; Alexandriae Gallicanus; Vercellis Eusebius episcopus; Aretia civitate Donatus episcopus; Antiochia Theodericus presbiter. Julianus in Persas profectus, nostrum post victoriam diis sanginem voverat; ubi a quodam simulato perfuga ad deserta perductus, cum fame et siti apostatam perdidisset exercitum et inconsultius a suorum erraret agminibus, ab ovio forte hostium equite conto ilia perfossus interiit, anno aetatis 32. Et cum missiset manum in vulnere, et[ sanguinem] aspergeret in aerem, dixit:« Vicisti, Galilee,» id est Christe. Sic enim etiam christianos semper appellat[ Galileos]. Obiit autem die 6 Kal. Julii. Et sequenti die Jovianus ex primicerio domesticorum imperator factus est[ teste Theodoro episcopo( VII, 1) et Eutropio tunc vivente].[ Sanctus Elifius, postquam presente Juliano caesare decollatus est, quia deos adorare noluit, surrexit, et ambabus manibus per unum miliare portavit caput suum in montem excelsum; eique rupis albus gremium suum aperiens, concavum aptumque locum dedit super se sedenti. Mons autem dicitur mons sancti Elifii, in quo juxta predictum lapidem super sepulchrum ejus oratorium constructum est, inter Frumentosam et Grandim medius, ab utraque miliaribus senis, ab aquilone Tullensem urbem habens, ab austro vero Grandim tenens. Passus est autem in prato ameno in ripa fluminis nomine Vera 17. Kal. Nov.]
4.388.2
Romanorum 45. Jovinianus secundum omnes regnavit mensibus 8, hoc est usque ad Kal. Martii, in anno 349. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.388.3
[ Cod. in marg.: Ciclus 20. decenn. inc. ind. quarta.]
4.389.1
1.[ CCCLXI] Jovianus et Varronianus. Jovinianus rerum necessitate compulsus, Nisibin et magnam Mesopotamiae partem Sapori Persarum regi tradidit. Sinodus Antiochiae Melitus et suis facta, in qua homousion omoeoque rejectis, medium inter hoc omoeoeusion Macedonianum dogma vindicaverunt.[ Homousion Patri dicitur Christus ob unitatem substantiae divinae cum Patre et Spiritu sancto] Jovinianus crudelitate sive odore prunarum, quas nimias adoleri jusserat, et nitore parietum recenti textura, quod grave quiescentibus fuit, Dedaste obiit, anno aetatis 34. Obiit autem 14. Kal. Martii, ut in predicta aeclesiastica historia legitur( VII, 6). Post quem, cum exercitus venisset in Neceam Bithiniae, 25. die mensis Februarii, Valentianum, tribunum scutariorum, e Pannonia, Cibalensis, appellavit augustum, qui fratrem Valentem[ Constantinopolim] secum regere fecit.
4.389.2
Romanorum 46. Valenti[ ni] anus cum fratre Valente regnavit annis 11, mensibus 5, hoc est usque Kal. Octimbres, in anno 360. post passionem Domini. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.390
1.[ CCCLXII] Valentinianus et Valens. Valentinianus egregius alias imperator et Aureliano moribus similis, nisi quod severitatem ejus nimiam interpretantur. Apollinaris Laodicenus episcopus multimoda nostrae religionis scripta componit.
4.391.1
2.[ CCCLXIII] Gratianus et Dagalaifus. Terrae motu per totam orbem facto, mare litus egreditur. Et Siciliae multarumque insularum urbes innumerabiles oppressere. Procopius, qui apud Constantinopolim tirannidem invaserat, apud Frigiam Salutarem extinctus, et plurimi Procopianae partis cesi atque proscripti. Liberius papa obiit 8. Kalend. Maii.
4.391.2
Damasus 36. papa post Petrum ann. 19. Et post non multum tempus Ursinus a quibusdam episcopus constitutus,[ Sicinium cum suis invadit, quo Damasianae partis populo confluente, crudelissimae interfectiones diversi sexus perpetratae. Valens ab Eudoxio Arrianorum episcopo baptizatus, nostros persequitur].[ In gestis pontificum sic: Felix, natione Romanus, ex patre Anastasio, sedit anno 1, mensibus 3, et reliqua. Hic declaravit Constantinum, filium Constantini, hereticum, et secundo rebaptizatum ab Eusebio Nicomediense episcopo, juxta Nicomediam in Aquilone villa; et pro hoc declarato ab eodem Constantino agusto, filio Constantini agusti, capite truncatur 3. Idus Novembris, in civitate Corana; et exinde clerici eum rapientes, sepelierunt in basilica sua, quam fecit cum esset presbiter, 12. Kalend. Decembris, via Aurelia, in miliario secundo; et cesavit episcopatus diebus 38. Hic emit agrum circa eandem basilicam, et dedit eidem aeclesiae, quam fecit in via Aurelia. Fecit ordinationes in urbe Roma, per mensem Decembrem, presbiteros 21, diaconos 5, episcopos per diversa loca 19.]
4.391.3
[ Cod. in marg.: Ciclus solis incipit.]
4.392
3.[ CCCLXIV] Lubicinus et Jovinus. Gratianus, Valentiniani filius, Ambianis imperator factus,[ his consulibus, teste Cassiodoro]. Tanta Constantinopolim est orta tempestas, ut mirae magnitudinis decidens grando nonnullos hominum interfecerit. Apud Atrebatas lana e coelo pluviae mixta defluxit.
4.393
4.[ CCCLXV] Valentinianus 2. et Valens 2. Hilarius episcopus Pectavis moritur. Nicea, quae saepe antea corruerat, terrae motu funditus eversa. Libanius Antiochenus rethor insignis habetur.
4.394
5.[ CCCLXVI] Valentinianus N. P. et Victor. A Costantinopoli a Valente reditur. Haitanaricus rex Gothorum christianos, persecutione commota, plurimos interfecit, et de propriis sedibus in Romanum expellit solum. Eusebius Vercellensis episcopus moritur
4.395
6.[ CCCLXVII] Valentinianus 3. et Valens 3. Constantinopoli apostolorum martirium dedicatur. Magna fames in Frigia, Lucifer, Caralitanus episcopus moritur, qui cum Gregorio episcopo Hispaniarum et Philonae Libyae nunquam se Arrianae miscuit pravitati.
4.396
7.[ CCCLXVIII] Gratianus 2. et Probus. Maximinus prefectus annonae maleficos ab imperatore investigare jussus, plurimos Romae nobilium ocidit. Valentinus in Britannia, antequam[ tyrannidem] invaderet, oppressus. Presbiter iniquissime decollatur, quod Octavianum ex proconsule apud se latitantem perdere noluisset.
4.397
8.[ CCCLXIX] Modestus et Arintheus. Didimus Alexandrinus multa de nostro dogmate per notarios commentatur, qui post quintum nativitatis suae annum luminibus orbatur, elementorum quoque ignarus fuit. Illiricus Equitius comes iniquissimus tributorum exactionibus ante provincias, quas regebat, quam a barbaris vastarentur, erasit.
4.398
9.[ CCCLXX] Valentinianus 4. et Valens 4. Eunomius, discipulis Aetii, Constantinopoli agnoscitur, a quo heresis Eunomiana. Saxones cessi Dehusone in regione Francorum. Burgundiorum 80 ferme milia, quod nunquam antea, ad Renum descenderunt. Clearchus prefectus urbi Constantinopoli agnoscitur, a quo necesaria et diu exspectata votis aqua civitati inducitur. Alexandriae 20 ordinatus episcopus Petrus, qui post Valentis interitum tam facilis in recipiendis hereticis fuit, ut nonnulis suspicionem acceptae pecuniae intulerit[ Sanctus Martinus anno 56 suae aetatis, dominico die, quarto Nonas Julii, in archiepiscopatum Turonum Galliae civitatis consecratur, in quo 26 annis sanctissime vixit. Tempore quo primus episcopus datus est sanctus Martinus Valentinianus tum major rerum potiebatur. Noluit surgere ante Martinum, donec sellam regiam et nates regis ignis incendisset, et sic solio suo superbus rex excutitur, et Martino invitus assurgit.]
4.399
10.[ CCCLXXI] Gratianus 3. et Equitius. Melantius, nobilissima mulierum Romanorum et Marcellini quondam consulis filia, unito pretore tunc urbano filio derelicto, Hierosolimam navigavit; ubi tanto virtutum precipueque humilitatis miraculo fuit, ut Teclae nomen acceperit.
4.400
11.[ CCCLXXII] Pro c. Gratiani 4. et Equitii. Post Auxentii seram mortem Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam Italia convertitur. Aquilienses clerici quasi chorus beatorum habentur. Quia superiori anno Sarmatae Pannonias vastaverunt, idem consules permansere. Theodorus sic( VIII, 1): Pior monachus ambulando edebat, ne sua carni placeret. Pambus noluit plus uno versu, id est« dixi custodiam vias meas» discere, dum ipsum compleret. Qui interroganti se de eodem versu sic respondit:« Vix 49 annis ipsum implere possum.» Qui rogante episcopo Athanasio, ut ab herimo secum veniret ad Alexandriam, flevit[ de ornatu] mulieris. Macharius Aegiptius, Macharius[ que] Alexandrinus. Aemonius cum Athanasio veniret Romam, nullum ibi vidit, nisi basilicam Petri et Pauli; qui ad episcopatum tractus, ne episcopus esset, suam abscidit aurem. Johannes pater trium milium monachorum. Serapion pater 10 milium monachorum. Dioscoros pater 100 monachorum, qui ante communionem conscentias singulorum fratrum pendebat. Theona 35 annis tacuit. Hellin ignem in sinu portabat. Helias 110 monachus presbiter in herimo, solus annis 70. Apellis faber ferrum ex fornace crudem trahens manu, nocte faciem demonis, fingentis se in forma mulieris pulcre, percussit. Isidorus suum clausit monasterium, intus habens necessaria. Apollo annis 40 in solitudine exteriore. Dortheus, cujus cibus erat panis 6 unciarum et unus fasciculus holeris et aqua. Piamon presbiter, cui aliquando offerenti corpus sacrum angelus circa altare apparuit, nomina absentium delens fratrumque presentium scribens. Marcus, cui angelus hora communionis Christi corpus prebuit. Moises vassas fratrum nocte aqua implebat per 10 stadios vel 20 aut 30 trahens, qui quatuor latrones suum hospitium invastantes ligavit, crastino dorso eos in commune fratrum portaturus. Paulus pater 50 monachorum. Stephanus per annos 40 probatus et magno Antonio notissimus, deinde ita tribulatus, ut membra ejus absciderentur. Julianus Accepsemas per 70 annos in cella reclusus nec vissus nec locutus tandiu.[ Sanctus Patricius nascitur in Britania insula ex patre nomine Calpuirn, presbiter fuit ipse Calpuirn filius diaconi nomine Fotid. Mater autem erat Patricii Conchess, soror sancti Martini de Gallia. Sucat nomen in baptismate. Cothraege diambae icfogna docet hartreb. Magonius a Germano, Patricius, id est pater civium a papa Celestino.]
4.401.1
12.[ CCCLXXIII] Valens 5. et Valentinianus. His consulibus Valentinianus contra ligatos Sauromatarum vehementi commotus furore, eruptione venarum, quod Grece appoplexis vocatur, fluxu sanginis 17. die mensis Septembris, aetatis anno 54, imperii autem 11, mense 5, Brigitione obiit.
4.401.2
Romanorum 47. Valens cum Gratiano et Valentiano, filio fratris sui, secundum omnes annis 4, hoc est usque Kal. Octobris, in anno 364. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.402
1.[ CCCLXXIV] Gratianus 4. et Merobaudes. Valens, lege data ut monachi militarent, nolentes fustibus jussit interfici. Thedosius Theodossi postea imperatoris pater, et plurimi nobilium occissi. Fotinus in Galatia moritur, a quo Footinianorum dogma judaicum. Bassilius Cessariensis episcopus Capadociae clarus habetur, qui multa continentiae et ingenii bona uno superbiae malo perdidit.
4.403
2.[ CCCLXXV.] Valens 6. V. C. conss. Alamoinorum 30 circiter milia apud Argentarium oppidum Galliarum ab exercitu Gratiani strata, Florentinus, Bonosus et Rufinus insignes monachi habentur. E quibus Florentinus tam missericors in egentes fuit, ut vulgo pater pauperum nominatus sit. Gens Hunorum Gothos vastat; qui a Romanis sine armorum depossitione suscepti, per avaritiam Maximi ducis fame ad rebellandum coacti sunt. Superatis in congressione Romanis, Gothi funduntur in Tracia.
4.404.1
3.[ CCCLXXVI] Valentinianus 11. V. C. Valens de Antiochia exire compulsus, sera penitentia nostros de exilis revocat.
4.404.2
Lacrimabile bellum in Trachia, in quo, deserente equitum presidio, Romanae legiones a Gotis cinctae, usque ad internicionem cessae sunt. Ipse imperator Valens, cum sagitta saucius fugeret et ob dolorem sepe equo laberetur, ad cujusdam villulae cassam deportatus est; quo persequentibus eum barbaris, et incensa domo, sepultura quoque caruit. Hucusque Hieronimus.[ Cassiodorus sic: Cui successit in Oriente Theodosius, Theodosii filius, quem sibi in consortium regni Gratianus ascivit. Gratianus itaque cum quatuordecem regnaret annis, cum Theodosio regnat annis 6. Sub quo hi consules fuere. Anni ergo quatuordecem sunt, teste Cassiodoro, ab anno tertio Valentiniani, in quo Gratianus imperator factus est, Lubicinio et Jovino consulibus, usque in mortem Valentis et usque imperium secundum Gratiani.]
4.404.3
Romanorum 48. Gratianus cum fratre Valentiniano regnavit omne tempus annis sex, hoc est usque Kal. Octobris, in anno 370 post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.405
1.[ CCCLXXVII] Ausonius et Olibrius. Gratianus post mortem patrui Theothossium, Theodossi filium, in consortium adscripsit imperii; eique regnum tradit Orientis. Ea tempestate Priscillianus episcopus de Gallis ex Manicheorum et Gnosticorum dogmate heressim nominis sui condidit.
4.406
2.[ CCCLXXVIII] Gratianus 5. et Theodosius. Ambrosius episcopus pro chatolica fide multa sublimiter rescripsit.[ Ambrosius clarus his consulibus.]
4.407.1
3.[ CCCLXXIX] Siagrius et Eucherius. Martinus episcopus Turrinorum apud Constantinopolim quintadecima die qua fuerat susceptus occiditur.[ His consulibus, teste Cassiodoro, sanctus Martinus Turonicae civitatis episcopus in Gallia clarus habetur.]
4.407.2
[ cod. in marg., Ciclum 21. decenn. inc. ind. octava.]
4.408
4.[ CCCLXXX] Antoricus et Siagrius. Sanctus Teophilus Alexandriae episcopus computum centum annorum cursu Theodosio,[ filio] Gratiani, dedicavit,[ consulatu Antoni et Siagri incipiente]. Sinodus centum quinquaginta patrum in Augusta urbe contra Macedonum, sub Damasso papa et Gratiano. Roma natalis sancti Damassi papae 3. Idus Decembr., via Ardiatina, in basilica sua, qui sedit annis 18. Hic constituit psalmos die noctuque per omnes aeclesias decantari.
4.409
5.[ CCCLXXXI] Merobaudes 2. et Saturninus. Arcadius, Theodossii imperatoris filius, appellatur augustus. Sanctus Martinus episcopus Turonum Galliae civitatis clarus.
4.410.1
6.[ CCCLXXXII] Ricomer et Glearchus. Honorius, Theodossi filius, nascitur.
4.410.2
Ursinus, qui et Siricius, 37. papa annis 15.
4.410.3
His consulibus in Britania seditione militum Maximus imperator est factus; qui mox ad Gallias transfretante, Gratianus Parisis Merobaude magistro militum proditione superatus, fugiens Lugduni captus atque occissus est. Maximus Victorem filium suum consortem regni facit.
4.410.4
Romanorum 49. Theodosius, filius Gratiani, cum Valentiniano patruo suo regnavit annis 11, mensibus 4, hoc est usque[ ad] Kal. Februarii, in anno 382. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.411
1.[ CCCLXXXIII] Arcadius et Bauto V. C. Hieronimus presbiter hoc tempore in Betlehem toto jam mundo clarus habitavit, egregio ingenio et studio universae aeclesiae serviens.
4.412
2.[ CCCLXXXIV] Honorius et Euodius. Priscilianus in sinodo Burdigalensi damnandum se intelligens, ad imperatorem Maximum pervolavit, auditusque Triveris ab Ebodio prefecto pretorio, gladio addictus est, cum Eutrotia, Delfi rectoris conjuge, et Latretano aliisque erroris consortibus.
4.413
3.[ CCCLXXXV] Valentinianus 3. et Eutropius. Burdigalem quaedam Priscilliani discipula, nomine Urbita, ob impietatis pertinatiam per seditionem vulgi lapidibus extincta est.
4.414.1
4.[ CCCLXXXVI] Theodosius 2. et Cynegius. Maximus tirannus a Valentiniano et Theodosio imperatoribus, in tertio ab Aquileia lapide, spoliatus indumentis regiis, sistitur et capite damnatur; cujus filius Victor eodem anno ab Arbogaste est interfectus in Gallia*.
4.414.2
Alia manu in marg. add.: His temporibus sanctus Albanus martirizatur.
4.415
5.[ CCCLXXXVII] Timasius et Promotus. Itacius et Ursatius episcopi ob necem Priscilliani, cujus accusatores fuerunt, aeclesiae communione privantur.
4.416
6.[ CCCLXXXVIII] Valentinianus 4. et Neoterius. Hieronimus librum de illustribus viris aeclesiae ad annum octavum Theodosii conscripsit.[ Sanctus Patricius cum duabus sororibus suis, id est Lupuit et Tigris, venditur in Hiberniam. Sanctus quidem Patricius venditur ad regem nomine Miluc, filius nepotis Buain, in aquilone Hiberniae, cujus porcorum pastor erat Patricius, et Victor angelus loquebatur sepe cum eo. Duae vero sorores ejus venditae sunt in Conaelle Muirtemne.]
4.417
7.[ CCCLXXXIX] Titanus et Simmachus. Johannes monacus anchorita clara habetur.
4.418
8.[ CCCXC] Arcadius et Rufus. Valentianus ad vitae fastidium nimia Arbogastis magistri militum austeritate perductus, laqueo apud Vienne periit. Arbogastes magister exercitus, mortuo Valentiniano, cujus exitu gravabatur, Eugenium in Gallia facit imperatorem.
4.419.1
9.[ CCCXCI] Theodostus 3. et Abundantius 2.[ A circio et ab aquilone Scotti et Picti vastant insulam Britanniam.]
4.419.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis inc.]
4.420
10.[ CCCXCII] Arcadius 3. et Honorius 2. Johannes monacus, ornatus profhetiae gratia, Theodosio consulente de eventu belli, quod adversum Eugenium movebat, victorem futurum predixit.
4.421
11.[ CCCXCIII] Olibrius et Provinus. Theodossius Eugenium tirannum vincit et perimit. Agustinus, beati Ambrossi discipulus, multa facundia doctrinaque excellens, Ippone regione Affricae episcopus ordinatur. Claudianus poeta insignis habetur.
4.422.1
12.[ CCCXCIV] Theodosius imperator die 17. mensis Januarii, anno aetatis 60. Mediolani obiit, sicut in tripartita historia eclesiatica legitur.( X, 50).[ Cum sanctum Patricium noluit dominus suus dimittere, nisi pro massa aurea, servavit sanctus Patricius precepto Victoris angeli quidam porcorum, quorum custos fuit Patricius et pastor; qui fodit massam auream, quam sanctus Patricius domino suo pro se.]
4.422.2
Romanorum 50. Arcadius, filius Theodosii, cum fratre Honorio secundum omnes regnavit annis 14, mensibus 3, hoc est usque Kal. Maii, in anno 396. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt.
4.423
1.[ CCCXCV] Arcadius 4. et Honorius 3. Donatus Epiri episcopus draconem ingentem necavit, expuens in ore ejus, quem octo juga boum ad locum incendi vix trahere potuerunt. Ideo incensus est, ne putredo ejus aerem corrumperet.
4.424
2.[ CCCXCVI] Cesarius et Atticus. Concilium Cartaginis, ubi Ipponensis concilii statuta firmantur et inseruntur.[ Sanctus Martinus nocte dominica obiit, Cesario et Attico conss.]( Sanctus Martinus Turonum episcopus octoagesimo primo aetatis suae anno, episcopatus vero vigesimo sexto, obiit media nocte dominica, Cesario et Attico VV. conss.]
4.425
3.[ CCCXCVII] Honorius 4. et Eutichianus. Siricius papa obiit 9. Kal. Martii. Anastasius 38. papa post Petrum sedit annis 5. Hic constituit ut quottienscumque evangelia sacra recitantur, sacerdotes non sedeant, sed curvi stent.
4.426.1
4.[ CCCXCVIII] Manlius et Theodorus. Cum hoc consulatum inierat Eutropius eunuchus, qui mox et honore et vita dejectus est.[ Anno 4. Eugenius occiditur.]
4.426.2
[ Cod. in marg., Ciclus 22. ind. 12. incipit.]
4.427
5.[ CCCXCIX] Stillico et Aurelianus. Gothi Italiam, Alaricho et Radagaiso ducibus, ingressi.
4.428
6.[ CCCC] Vincentius et Fravitus. Johannes Constantinopolitanus et Theophilus Alexandrinus illustres episcopi habentur; et utrumque obscuravit discordia, quae eo usque processit, ut Johannes a Theophilo oppressus, Pontum in exilium perurgetur; cum tamen communionem ejus maxima parte episcoporum, Romanae pontificis exemplum secuta, servaverit.
4.429
7.[ CCCCI] Arcadius 5. et Honorius 5. Pollentiae adversus Gothos vehementer utriusque partis clade pugnatum est.
4.430.1
8.[ CCCCII] Theodosius augustus et Rumoridus. Anastasius papa obiit 5. Kal. Maii.
4.430.2
Innocentius 39. papa annis 13. cathedram tenuit.[ Innocentius papa constituit in sabbato jejunium celebrari, quia in eo in sepulcro erat Dominus, et discipuli jejunaverunt.][ Sanctus Patricius cum esset 30 annorum, veniens Turoniam, tonditur a sancto Martino tonsura monachica, quia servilem tonsuram antea hucusque habuit. Deinde trans Alpes ivit in occidentalem partem australem Italiae ad Germanum episcopum civitatis nomine Alsiodorus, et legit apud eum 30 annis divinam scripturam in insula nomine Alanensis.]
4.431
9.[ CCCCIII] Honorius 6. et Aristentus. Cartaginense concilium habitum de Donatistis[ Hir. Sancta et beata Paula obiit 7. Kal. Febr., tertia sabbati post solis occubitum, sepulta est 5. Kal. earundem, Honori augusto 6. et Aresthenio consulibus.]
4.432
10.[ CCCCIV] Stillicon et Antemius. Ragadaisus, in Tuscia multis Gothorum milibus cessis, ducente exercitum Stilicone, superatus et captus est.
4.433
11.[ CCCCV] Arcadius 6. et Probus. Vandali et Alani Gallias, trajecto Reno, 3. Kal. Januarii ingressi.
4.434
12.[ CCCCVI] Honorius 7. et Theodosius 2. Constantinus in Britania tirannus exoritur, et ad Gallias transit.
4.435
13.[ CCCCVII] Bassus vir V. conss. Corpora propfetarum Ambacuc et Michehae sanctorum revelat Deus.
4.436.1
14.[ CCCCVIII] Philippus V. V. con. Archadius imperator Constantinopoli obiit Kal. Maii, sicut in predicta historia aeclesiastica legitur.
4.436.2
Romanorum 51. Honorius cum Theodosio, fratris sui filio, secundum omnes regnavit annis 15, hoc est usque Kal. Maii, in anno 411. post passionem.
4.437
1.[ CCCCIX] Honorius 8. et Theodosius 3. Wandali Hispanias occupaverunt. Attalus Romae imperator factus, qui mox privatus regno Gothis cohesit.
4.438
2.[ CCCCX] Varan et Tertullus. Roma a Gothis Alarico duce capta, et ob hoc solus fuit orientalium partium consul, quod et sequenti anno observatum.
4.439
3.[ CCCCXI] Theodosius 4. conss. Constantinus apud Arelatense oppidum victus et captus; cujus filium Constantem, in Hispanis regnare orsum, Gerontius comes, in Maximum quendam tyrannidem transferens interemerat.
4.440
4.[ CCCCXII] Honorius 9. et Theodosius 5. Maximo in Ispania regno ablato vita concessa est, eo quod modestia humilitatisque minis affectati imperii invidiam non merebatur. Gothi a rege Thaulfo Gallias ingressi. Eodem tempore Heros, vir sanctus et beati Martini discipulus, cum Arelatensi oppido episcopus presideret, a populo ejusdem civitatis insons et nulli insimulationi obnoxius, pulsus est. In quo ejus locum Patroclus ordinatus, amicus et familiaris Constantii magistri militum; cujus per ipsum gratia querebatur. Inter episcopos regionis illius magnarum discordiarum materia fuit.
4.441
5.[ CCCCXIII] Lucius V. C. conss. Lucio clarissimo viro consul. Hujus collega in consulatu Herodianus fuit, qui novarum in Affrica rerum reus, et honorem et vita amissit. Burgundiones partem Galliae propinquam Reno optinuerunt. Jovinus et Sebastianus fratres, in Gallia regno arepto, perempti sunt. Hac tempestate Pelagius Bruto dogma nominis sui contra gratiam Christi, Celestio et Juliano adjutoribus, exerit, multosque in suum errorem trahit, predicans unumquemque ad justitiam voluntate propria regi, tantumque accipere gratiae, quantum meru[ er] it, quia peccatum[ Adae] ipsum solum leserit. Unde et volentibus possibile sit, ut etiam posteros ejus obstrinxerit, omni carere peccato; omnesque parvulos tam insontes nasci quam primus homo ante prevaricationem fuit; nec ideo baptizandos ut peccato ex[ sol] vantur, sed ut sacramento adoptionis honorentur.
4.442
6.[ CCCCXIV] Constantius et Constans. Atthalus a Gothorum consilio et presidio tyrannidem presumit in Gallias.
4.443
7.[ CCCCXV] Honorius 10. et Theodosius 6.[ Anno septimo imperii imperatoris Honorii] consulatu jam Honorii decies et Theodosii sexies, incarnationis autem juxta Dionissium anno quadringentissimo 15, indictione 13, sanctus Lucianus presbiter Hierosolimis, in epistola quam scripsit de inventione beatissimi corporis protomartiris Stephani sanctorumque Gamalielis Nicodimi et Abidon sicut sibi revelatum est a Domino, inter cetera etiam de ipso eodem anno manifeste demonstrarat ita:« Die parasceve, hoc est[ feria] sexta, quae est 3. Non. Decimbris, consulatu Honerii 10 et Theodosii 6. augustorum» et reliqua. Regularibus ergo septem mensis Decembris projectis, remanent concurrentes quatuor anni predicti, hoc est Kal. Decembris feria quarta, et 4. Non Dec. feria quinta, et 3. Non. Decembris feria sexta, anno[ 7.] Honorii, consulatu predicto, quo corpora sacra a Domino sunt revelata. Scribsit ipsam revelationem Greco sermone ad omnium[ aeclesiarum] personam; quam Avitus presbyter, Hispanus genere, in Latinum vertit eloquium, et adjecta epistola sua, per Orosium orientalibus dedit( BEDA). Qui Orosius ad loca sancta Hierusalem perveniens, quo eum Augustinus ad Hieronimum pro discenda animae ratione miserat, reliquias sancti Stephani accepit, et patriam reversus, primus intulit occidenti.[ Atthalus a Gothis ad Hispanias migrantibus neglectus et presidio carens capitur. Ataulfus, a quodam socru vulneratus, obiit, regnumque ejus Wanlia, peremtis qui idem cupere intellegebantur, invasit. Pelagianis a papa Innocentio predamnatis Afrorum vigore et maxime Augustini episcopi industria resistebatur.
4.444.1
8.[ CCCCXVI] Theodosius 7. et Pallidus. Placidam, Theodosii imperatoris filiam, quam Rome Gothi ceperant, quamque Ataulfus conjugem habuerat, Wanliam pacem Honori expetens, reddit, ejusque nuptias Constantius promeretur. Innocentius papa obiit 4. Kal. Augusti.
4.444.2
Zosimus papa quadragesimus post Petrum tenet cathedram annis 4.
4.445.1
9.[ CCCCXVII] Honorius 11. et Constantius 2. Honorius Romam triumpho ingreditur, preeunte currum ejus Attalo, quem libare vivere jussit exulem.-- Dimidia posterior pars epistolae Pascassini episcopi ad papam Leonem:« Non ergo nos dies una longius possita terreat, ne cum hoc vitamus incurramus errorem. Sicut tempore beatae recordationis domini mei predecessoris vestri Zosimi anno consulatus Honorii augusti 11. et Constantii 2., tunc enim cum declinaretur ne 10. Kal. Maii die pascha teneretur, celebratum est 8. die Kal. April., id est pro embolisimo communis est annus tentus, et error gravissimus est ortus, in tantum ut misterio certo, quia dono Spiritus sancti ministratur, haec veritas probaretur; quod propterea credidi exponendum, quia locus ipse etiam sancto atque a me venerando fratri meo diacono Libano notissimus est. Cujus misterii miraculum tale est. Quaedam vilissima possessio Meltinas appellatur in montibus arduis et silvis densissimis constituta; illic perparva atque vili opera constituta aeclesia est. In cujus babtizerio nocte sacrosancta paschali babtizandi hora cum nullus canalis, nulla sit fistula, nec aqua omnino vicina, fons ex sese repletur. Paucisque qui fuerunt consecratis, cum deductorium nullum[ habeat], ut aqua venerat, discendit. Tunc ergo, ut supradixi, sub sanctae memoriae domino quondam meo ac beatissimo papa Zosimo, cum apud occidentales error ortus fuisset, consuetis lectionibus nocte sacra discussis, cum presbiter secundum morem baptizandi horam requireret, usque ad lucem aqua non veniente, non consecrati, qui babtizandi fuerunt, recesserunt. Ut ergo breviter narrem, illa nocte, quae luciscebat in die dominica 10. die Kal. Maii, fons sacer hora competenti repletus est. Evidenti ergo miraculo claruit occidentalium partium fuisse errorem. Hec prout potui vel epistolaris brevitas passa est, jubente[ apostolatu vestro, rescripsi].»
4.445.2
[ Cod. in marg. Ciclus 23. decenn. inc. indict. prima.]
4.446
10.[ CCCCXVIII] Honorius 12 et Theodosius 8. Hoc tempore Constantius, servus Christi, ex vicario Romae habitans, et pro gratia Dei devotissime Pelagianis resistens, factione eorundem multa pertulit, quae illum sanctis confessoribus sociaverunt. Concilio apud Cartaginem habito 214 vel amplius episcoporum, ad papam Zosimum sinodi decreta perlata sunt; quibus probatis, per totum mundum heressis Pelagiana damnata est. Valentianus, Constanti et Placidiae filius, nascitur 5. Nonas Julias. Carthagis concilium contra Pelagianos. Zosimus papa obiit 7. Kal. Januarii.
4.447.1
11.[ CCCCXIX] Monaxius et Plinta. Constantius pacem firmat cum Wanlia, data eidem ad inhabitandum secunda Aquitania et quibusdam civitatibus confinium provinciarum.
4.447.2
Bonifatius papa 41. post Petrum ordinatur, qui sedit ann. 4.
4.447.3
[ Cod. in marg., Ciclus solus inc,]
4.448
12.[ CCCCXX] Theodosius 9. et Constantius 3. Constantius ab Honorio in consortium regni adsumitur. Hieronimus presbiter moritur, anno aetatis suae nonagesimo primo. 11. Kal. Octobris.
4.449
13.[ CCCCXXI] Agricola et Eustachius. Constantinus imperator obiit. Bonifatius papa decrevit servum clericum non fieri nec obnoxium curiae vel cujuslibet rei.
4.450
14.[ CCCCXXII] Honorius 13. et Theodosius 10. Hoc tempore exercitus ad Hispanias contra Wandalos missus est, cui Castinus dux fuit; qui Bonifacium, virum bellicis artibus preclarum, inepto et injurioso imperio ab expeditionis suae societate avertit. Nam ille periculosum sibi atque indignum ratus eum sequi quem discordem superbientemque expertus esset, celeriter se ad portum Urbis atque inde ad Affricam proripuit. Idque rei puplicae multorum[ laborum] initium fuit. Bonifatius papa obiit 8. Kal. Novimbris.
4.451.1
15.[ CCCCXXIII] Marinianus et Asclepiodatus. Placidia augusta, a fratre Honorio pulsa, ad Orientem cum Honorio et Valentiano proficiscitur
4.451.2
Celestinus 42. papa post Petrum annis 9.
4.451.3
Honorius Romam obiit, et regnum ejus Johannes accepit.
4.451.4
Romanorum 52. Theodosius minor, Archadii filius, annis 27, hoc est usque Kal. Maii, in anno 438. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt.
4.452
1.[ CCCCXXIV] Castinus et Victor. Theodosius Valentinianum, amitae suae filium, cessarem facit, et cum augusta matre ad recipiendum occidentalem mittit imperium. Quo tempore Johannes, dum Affricam, quam Bonifatius obtinebat, bello reposcit, ad defensionem sui infirmior factus est.
4.453
2.[ CCCCXXV] Theodosius 11. et Valentinianus. Placidia augusta et Valentianus cesar mira felicitate Johannem tirannum opprimunt, et regnum victores recipiunt, data venia Aetio, eo quod Uni, quos per ipsum Johannes acceperat, ejusdem studio ad propria reversi sunt. Castinus autem in exilium actus est, quia videbatur Johannes sine eonibentia ipsius regnum non potuisse presumere. Valentianus decreto Theodossi augustus appellatur. Archilar, nobile oppidum Galliarum, a Gothis multa vi oppugnatum est, donec imminente Aetio non impunito accederent.
4.454
3,[ CCCCXXVI] Theodosius 12. et Valentinianus 2. Patroclus Arelatensis episcopus a tribuno quodam barbaro multis vulneribus laniatus occiditur.. Quod facinus ad occultam jussionem Felicis magistri militum referebatur, cujus impulsu, creditur, etiam Titus diaconus vir sanctus, Romae peccunias pauperibus distribuens, iuteremptus est.
4.455
4.[ CCCCXXVII] Hierius et Ardabures. Bonifatius, cujus intra Affricam potentia gloriaque augebatur, bellum ad arbitrium Felicis, qui ad Italiam venire abnuebat, puplico nomine inlatum est, ducibus Maborno et Calvione et Saonece, cujus proditione Abortius et Galivio, dum Bonifatium obsident, interempti sunt; moxque ipse a Bonifatio dolo detentus est atque occissus. Exinde gentibus quae uti navibus nesciebant, dum a certantibus in auxilium vocantur, mare pervium factum est; bellique contra Bonifatium coepti in Signisvultum cura translata est. Gens Wandalorum ab Hispania ad Affricam transit.
4.456
5.[ CCCCXXVIII] Felix et Taurus. Nestoriusque Constantinopolitanus episcopus novum aeclissis molitur errorem inducere, predicans Christum ex Maria hominem tantum, non etiam[ Deum] natum, eique divinitatem collatam esse pro merito. Cui impietati precipue Quirilli Alexandrini episcopi industria et papae Celestini repugnavit auctoritas. Pars Galliarum propinqua Rheno, quam Franci possidendam occupaverunt, ab Aetio comite recepta.
4.457
6.[ CCCCXXIX] Florentius et Dionisius. Felice ad patriam dignitatem provecto, Aetius magister militum factus est. Agricola Pelagianus, Severiani episcopi Pelagiani filius, ecclesias Brittanniae dogmatis sui insinuatione corrupit; sed ad actionem Palladi diaconi papa Celestinus Germanum Autisidiorensem episcopum vice sua mittit, et desturbatis hereticis, Britannos ad catholicam fidem redigit. Celestinus papa constituit, ut psalmi David centesimi quinquagesimi ante sacrificium antiphonatim decantarentur; nam antea epistola et sanctum evangelium recitarentur.
4.458
7.[ CCCCXXX] Theodosius 13. et Valentinianus 3. Aetius cum Felicem cum uxore Paudussia et Grannitum diaconum... Sanctus Augustinus, aetatis anno 76. obiit 5. Kal. Septimbris, cum in clericatu vel episcopatu annos 40 compleret.
4.459
8.[ CCCCXXXI] Bassus et Antiochus. Sinodus apud Effessum ducentorum sacerdotum. Nestorius cum heressim nominis sui et cum multis Pelagianis, qui cognatum errori suo turbabant dogma, damnatur. Ad Scotos in Christum credentes ordinatus a papa Celestino Palladius, primus episcopus missus est.[ Post ipsum] sanctus Patricius, genere Brittus, a sancto Celestino papa consecratur,[ et] ad archiepiscopatum Hibernensem[ mittitur]; ubi[ per annos sexaginta] signis atque mirabilibus predicans, totam insolam Hiberniam convertit ad fidem.
4.460.1
9.[ CCCCXXXII] Aetius et Valerius. Bonifacius ab Africa ad Italiam per Urbem venit, accepit magistri militum dignitatem; qui cum resistentem sibi Aetium in prelio superasset, paucos post dies morbo extinctus est. Celestinus papa obiit 6. Idus Aprilis.
4.460.2
Sixtus 43. papa post Petrum annis 8.
4.460.3
Aetius vero, cum depossita potestate agro suo degeret, ibique eum quidam inimicus repentino incursu opprimere temptasset, perfugus ad Urbem, atque illinc ad Dalmatias, deinde per Pannonias ad Hunos pervenit, quorum amicitia auxilioque ussus, pacem principum atque interpolatae potestatis optinuit.
4.461
10.[ CCCCXXXIII] Theodosius 14. et Maximus. Eudoxia, uxor Theodosii imperatoris, ab Hierosolimis remeavit, beatissimi Stephani protomartiris reliquias, quae in bassilica sancti Laurentii possitae venerantur, secum defferens.
4.462
11.[ CCCCXXXIV] Aspar et Ariovindus. Sixtus papa fecit bassilicam matris Domini, quae ab antiquis Libere nominabatur.
4.463
12.[ CCCCXXXV] Theodosius 15. et Valentinianus 4. Pax facta cum Wandalis, data eis ad habitandum Affricae portio. Eodem tempore Gundicarium Burgundionum regem, intra Gallias habitantem, Aetius bello obtinuit, pacemque ejus supplicanti; qua non diu potitus est, siquidem illum Uni cum populo suo stirpe deleverunt.
4.464
13.[ CCCCXXXVI] Hisidorus et Senator. Gothi pacis placita pertubant, et plura municipia vicina sedibus suis occupant, Narbonensi oppido maxime infesti. Quod cum diu obsidione fame laboraret, per Latorium comitem ab utroque periculo liberatum est; siquidem per singulos equites binis tritici modis advectis, strenuissime hostes in fugam vertit, et civitatem annona adjuverit.
4.465
14.[ CCCCXXXVII] Aethius et Sigisvultus. Bellum adversus Gothos, Hunis auxiliantibus, geritur. In Affrica Gisiricus rex Wandalorum intra habitationis suae limites volens catholicam fidem in Arrianam impietatem subvertere, quosdam nostrorum episcopos eotenus persecutus est, ut eos privatos jure basilicarum suarum, etiam civitatibus pelleret, cum ipsorum constantiam nullis superbissimi regis terroribus cederent. Valentinianus augustus ad Theodosium principem Constantinopolim proficiscitur, filiamque ejus in matrimonium accepit. Eodem anno piraticam barbari exercuerunt. Per idem tempus quatuor Hispani viri, Archadius, Probus, Paschasius et Euticius, dudum apud Geisericum merito sapientiae et fidelis obsequii clarique habebantur; quos rex ut copulatiores sibi faceret, in Arrianam sectam transire precepit. At illi hoc facinus constantissime respuentes, excitato in rapidissimam iram barbaro, primum proscripti, deinde exilio acti, ac postremum diversis mortibus interempti, illustri martirio mirabiliter occubuerunt. Puer autem, Paulillus nomine, frater Paschassi et Euticii, pro elegantia formae atque ingeni admodum regi acceptus, cum a professione atque amore chatholicae fidei nullis minis pertubari possit, diu fustibus cessus et ad infimam servitutem damnatus est; ideo, ut apparet, non interfectus, ne de superata peritia impii etiam illa aetas gloriaretur. Sanctus Cirillus Alexandrinus episcopus ciclum nonaginta quinque annorum componit, incipiens ab anno 153. Diocletiani.
4.466
15.[ CCCCXXXVIII] Theodosius 16. et Faustus. Diabolus, in speciem Moisi Judeis in Creta apparens, per mare pede sic ato ad terram repromisionis eos perducere repromittit, sed plurimis mersis et necatis, reliqui salvi facti, ad Christi gratiam convertuntur.
4.467
16.[ CCCCXXXIX] Theodosius 17. et Festus. Hac tempestate Julianus Athelensis, jactantissimus Pelagiani erroris asertor, quem dudum amissi episcopatus intemperans cupido exagitabat, multimoda arte fallendi correctionis spem preferens, molitus est in communionem ecclesiae irrepens. His insidiis Xistus papa diaconi Leonis ortatu vigilanter[ occurens], nullum additum pestiferis conatibus patere permissit. Et ita omnes chatolicos de retectione fallacis bestiae gauderet, quasi tunc primum superbissimam heressin apostolicus gladius detruncavisset. Pax cum Gothis facta, cum eam post ancipitis pugnae lacrimabile experimentum humilius quam unquam antea proposcisent. Aetio rebus quae in Gallea componebantur intento, Geisericus, de cujus amicitia nihil metuebatur, Carthaginem dolo pacis invadit, omnesque opes ejus, excruciatis diverso tormentorum genere[ civibus, in ius suum] vertit. Nec ab aecclesiarum dispoliatione abstinens, quas et sacris vassis exinanitas et sacerdotum administratione privatas, non jam divini cultus loca, sed suorum jussit esse habitacula. In universum capti[ vi] populi ordinem sevus, sed precipue nobilitati et religioni infensus, ut non discerneretur, hominibus magis[ quam] Deo bellum intulisse.
4.468
17.[ CCCCXL] Valentinianus 5. et Anatolius. Defuncto Sixto episcopo, 40 amplius diebus Romana aeclesia sine antistite fuit, mirabile pace atque patientiae diaconi Leonis exspectans, qui tunc inter Aetium atque et Albinum amicitias integrandae Galliae detinebat. Leo igitur, legatione puplica accitus, et gaudenti patriae presentatus, 44. papa Romanae aeclesiae consecratur, sedens per annos 21. Geisericus Siciliam graviter affligens, accepto nuntio Sebastiani, ab Hispania ad Affricam transito, celeriter Carthaginem redit, ratus periculosum sibi ac suis fore, si vir bellandi peritus recipiendae Cartagini incubuisset( PROSP).
4.469
18.[ CCCCXLI] Cyrus vir clarissimus consul. Theodossius imperator bellum contra Wandalos movet, Ariobindo et Ansila atque Germano ducibus cum magna classe directis, qui, longis cunctationibus negotium differentes, Siciliae magis oneri quam Affricae presidio fuere.
4.470
19.[ CCCCXLII] Dioscorus et Eudoxius. Hunis Tracias et Illiricum seva depopulatione vastantibus, exercitus qui in Sicilia morabatur, ad defensionem orientalium provinciarum revertitur. Cum Giserico autem et Valentiniano augusto pax confirmata, et certis spatis Affrica inter utrumque divissa est.
4.471
20.[ CCCCXLIII] Maximus 2. et Paternus. Hoc tempore plurimos Manicheos intra Urbem latere diligentia papae Leonis innotuit, qui eos de secretis suis erutos et oculis totius aeclesiae puplicatos, omnes dogmatis sui turpitudines damnare fecit et prodere, incensis eorum codicibus.
4.472
21.[ CCCCXLIV] Theodosius 18. et Albinus. Hoc anno pascha[ dominicum] celebratum est 9. Kal. Maii, nec erratum erat, quia in die 11. Kalend. earundem dies passionis fuit; ob cujus reverentiam natalis urbis Romae sine Circensibus transit.-- Incipit epistola Pascassini episcopi ad papam Leonem, jubentem sibi rescribi questione orta[ de eodem anno]:« Domino viro sancto atque beatissimo»...« Non nos dies una longius possita terreat» et reliqua, quae in anno 11. Honorii de hac epistola prediximus. Annus itaque 417. incarnationis secundum Dionissium est annus 9. Honorii, et annus 444. incarnationis secundum Dionissium est annus[ 21. Theodosii].
4.473
22.[ CCCCXLV] Valentinianus 6. et Nonius. Leo constituit in missa dicere« Sanctum sacrificium immaculatam hostiam;» et monacham non accipere velamen capitis benedictum ab episcopo, nissi prius fuerit virginitas ejus probata.
4.474
23.[ CCCCXLVI] Ethius 3. et Simmachus. Brittani a Scotis et Pictis superantur. Quos subjectionem Romanis pro auxilio promittentes mis a legio liberans, Scotos a Brittania projecit; ac domum reversura precepit Brittanis, murum trans insulam inter duo maria statuere. Quo cispite magis quam lapide constructo, ut dicessere Romani, Scoti advecti in navibus, Brittanicos quasi maturam segitem obviantes sibi caedunt, calcant, devorant. Iterum petenti auxilia Romani recurrant, et Scottos fugant, et cum Brittanis murum inter urbes saxo solidum a mare usque ad mare collocant, et in littore meridiani maris, unde hostes metuebantur, turres per intervalla ad prospectum maris statuunt. Recedente vero a Britania Romano exercitu, Scoti et Picti redeunt, et totam Brittaniam ab aquilone muro tenus et ipso interrupto capiunt. Brittani vero epistolam lacrimabilem ad Ethium, Romanae potestatis virum, ter consulem, mittunt, anno 23. imperii Theodosii, sed nec auxilium impetrant. Revertuntur domum Scoti, et post non multum tempus reversuri Picti, extremam Brittaniae patrem tum primum et deinceps inhabitaturi detinent. Brittani autem unanimo consilio cum rege suo Vertigerno Anglos, quasi defensores patriae, ad se invitandos elegerunt. Sed exceptos impugnatores senserunt, conficta occasione quod pro se militantibus Britones minus sufficientius stipiendia darent.
4.475.1
24.[ CCCCXLVII] Alibius et Ardabures. Euticies heressiarces Constantinapolis presbiter, fretus Theodosii augusti amicitiis, conatus est non perfectum hominem in Christo asserere; contra quem Flavianus, ejusdem urbis episcopus, suscipiens, cum sacerdotibus suis damnatus est, auctore Dioscoro Alexandriae urbis episcopo. Contra quem papa Leo missit episcopum, presbiterum et diaconum, qui injuriam passi Flavianum nuntiant in defensione chatholica per injurias gravissimas deffecisse.
4.475.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.476
25.[ CCCCXLVIII] Postumianus et Zeno. Theodossius imperator pro deffensione Euticetis Leonem papam Urbis ad se vocat. Qui dum ire vellet, a populo prohibitus, presbiteros et diacones direxit.
4.477
26.[ CCCCXLIX] Asturius et Protogenes. Iterum vocati chatolici audiendi.
4.478.1
27.[ CCCCL] Valentinianus 6. et Abienus. Concilium in Ephesso contra Eutichianum presbyterum, qui Constantinopolim monasterio celeberrimo presidebat, dicens Dominum tantum esse Christum, non hominem. In quo Hilarius diaconus cum Julio episcopo Putelano vice papae Leonis missi fuerunt. Qui diaconus quia pro violata fide illic clamavit, pro anima sua latenter fugit[ ad Romam). Theodossius imperator cum magna pompa a Placidia et Leone cum omni senatu deductus est, et in mausoleo ad apostolum Petrum depossitus est.
4.478.2
Romanorum 53. Marcianus secundum alios regnavit annis 7. juxta autem eum qui historia tunc conscripsit annis 8, secundum historiam Romanam annis 7, mensibus 2, hoc est usque quasi Kalendas Julii, in anno 445. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.479
1.[ CCCCLI] Marcianus et Adelfius V. C. Pugna facta in Gallis inter Aetium et Atilanum regem Hunorum cum utriusque populi cede Attila fugatus est in Gallias superiores.
4.480
2.[ CCCCLII] Herculanus et Asporacius. Johannes babtista duobus monachis caput suum juxta Herodis habitaculum revelat; quod Emessam Fenice urbem cum magno honore perlatum est. Gens Anglorum sive Saxorum Brittaniam tribus longis navibus advechitur; totam pene insulam ab oriente ad occidentem subigit.
4.481
3.[ CCCCLIII] Opilio et Vincomalus. Sinodus Calcidonensis facta, ubi Eutiches et Dioscorus damnati. Sanctus Leo papa sic:« De paschali observantia sanctae memoriae Theophilus ad augustum Theothosium seniorem scribens, per centum annos a primo praedicti principis consulatu degessit ordinem diei festi; cujus instructionis 74 nunc annus evolvitur, quo Opilione consule 2 Idus Aprilis celebrata est sacra solemnitas.
4.482
4.[ CCCCLIV] Aethius et Studius. Unde sequenti anno Nonas Aprilis consequenter» et reliqua. Sed annus, qui erit 76, ut videtur discordat; siquidem in 8 die Kalend. Maii pascha constituitur, cum 15 Kalend. Maii, ut videtur, deberet fieri. Ordinatus episcopus Deogratias in basilica Fausti die dominica 8 Kalend. Novembris. Valentinianus augustus 11 Kal. Octobr. Ethium patricium et Boetium Kartagine occidit.
4.483
5.[ CCCCLV] Valentinianus 8 et Antemius. Valentinianus autem ab amicis Ethii 13 Kal. Aprilis[ in campo Martio] occiditur. Maximus vero, vir gemini consulatus et patriciae dignitatis, alia die 12 Kal. Aprilis, Romae sumpsit imperium. Post mensem autem alterum, nuntiato ei ex Africa Geserici regis adventu, multisque nobilibus popularibus ex Urbe fugientibus, cum Maximus, data abeundi cunctis licentia, trepidus vellet abscedere, 77 adepti imperii die a famulis Valentiniani delaniatus est, et membratim in Tiberim projectus, sepultura quoque caruit. Post haec consecuta est multis digna lacrimis Romana captivitas, cum enim Urbem omni presidio vacuam Gesericus obtinuit, 4 Idus Julii, feria 3, occurrente sibi papa Leone episcopo sancto extra portas. Cujus supplicatio ita eum Deo agente linivit, ut cum omnia potestati ejus essent tradita, civitati sibi ab igne tamen et cede et supplicio abstineretur. Roma vero per 14 dies secura et libera scrutatione omnibus opibus suis evacuata est; multaque milia captivorum, prout cuique aetate vel arte placuerat, cum regina et filiabus ejus, Cartaginem abducta. Hoc anno, id est 455 incarnationis juxta Dionissium, pascha dominicum 8 die Kal. Maii recte celebratum est, ordinatione sancti Theophili; quod sanctus papa post Leo 15 Kalend. Maii potius observandum protestaretur.
4.484.1
6.[ CCCCLVI] Varan et Johannes. Post Maximum Avitus in Gallias assumpsit imperium.
4.484.2
[ Cod. in marg. Cyclus 25 decenn. incipit indictione 9.]
4.485.1
7.[ CCCCLVII] Constantinus et Rufus. Avitus Placentiae depossuit imperium; Marciano defuncto apud Constantinopolim, Leo Orientis, Majorianus Italiae suscepit imperium. Sub quibus hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.485.2
Romanorum 54. Leo secundum omnes regnavit annis 17, et hoc est usque Kal. Julii, in anno 461 post passionem, his consulibus, teste Cassiodoro.
4.486
1.[ CCCCLVIII] Leo Augustus et Majorianus Augustus. Majorianus in Affricam movit procinctum.
4.487
2.[ CCCCLIX] Ricimer et Patricius. Alexandria et Aegiptus errore Dioscorii heretici languescit.
4.488
3.[ CCCCLX] Magnus et Apollonius. Heressis Acephallorum, Calchidonense concilium impugnantium, apparuit. Acepalli autem dicuntur, id est sine capite, quia auctor ejus non apparuit.
4.489
4.[ CCCCLXI] Severinus et Dagalaifus Majorianus juxta Dertonam civitatem 8 Idus Augusti occiditur, immissione Ricimeris; cui Severum, natione Lucanum, Ravenne succedere fecit in regnum.[ Leo papa obiit 4 Kal. Julii.]
4.490
5.[ CCCCLXII] Leo 2 et Severus. Hilarius 45 papa consecratur 2 Idus Novembris, quod tenet annis 7, mensibus 6.
4.491
6.[ CCCCLXIII] Basilius et Vivianus. Theodorus episcopus civitatis, quae Ciriae dicitur, eo quod a Ciro rege Persarum condita, scribit de vera incarnatione dominica contra Eutichen et Dioscorum, qui negavit humanam carnem in Christo. Victorius, jubente papa Hilario, scripsit paschalem circulum 532 annorum.
4.492
7.[ CCCCLXIV] Rusticus et Olibrius. Beorgor rex Alanorum apud Pergamum a patricio Ricimere peremptus est.
4.493
8.[ CCCCLXV] Arminericus et Basiliscus. Severus Rome in palatio fraude Ricemeris veneno peremitur.
4.494
9.[ CCCCLXVI] Leo junior 3 consulatu. Theodorus predictus episcopus Ciriae scribit historiam aeclesiasticam, quae Tripertita dicitur, a fine librorum Eusebii, id est ab anno 20 Constantini Magni, usque ad tempus hujus Leonis imperatoris, quo et ipse episcopus obiit.
4.495
10.[ CCCCLXVII] Puseus et Johannes. Anthemius a Leone imperatore ad Italiam mittitur, qui tertio[ ab] Urbe miliario, in loco Brontontas, suscepit imperium.
4.496
11.[ CCCCLXVIII] Anthemius Augustus 2 conss. Marcellinus occiditur in Sicilia.
4.497
12. Marcianus et Zeno V. C. Arabundus imperium temptans, jussu Anthemi exilio[ deportatur].
4.498.1
13.[ CCCCLXX] Severus et Jordannes. Romanus patricius, affectans imperium,[ capitaliter] truncatur. Hilarius papa obiit 9 Kal. Martii.
4.498.2
Simplicius papa 46 post Petrum, qui sedit annis 15.
4.499
14.[ CCCCLXXI] Leo augustus 4 et Probianus. Aspar affectate tirannidis Constantinopoli a Leone imperatore occiditur.
4.500
15.[ CCCCLXXII] Festus et Marcianus. Patricius Recimer, Rome facto imperatore Olibrio, Anthemium, contra reverentiam principis et jus affinitatis, cum gravi clade civitatis extinguit; qui 40 die gloriae suae defunctus est. Olybrius autem mense septimo imperii vitam exigit.
4.501
16.[ CCCCLXXIII] Leo augustus 5 conss. Gundibado hortante, Glicerius Ravenne sumpsit imperium. Eodem anno Leo imperator nepotem suum Leonem consortem facit imperii.
4.502.1
17.[ CCCCLXXIV] Leo junior augustus 6 conss. Nepos Romae Glicerio successit in regno. Leo imperator hoc anno obiit. Hec Cassiodorus Jordanis episcopus sic in cronica ab eo hoc tempore compossita, sic quoque: Leo Leonem juniorem, ex Ariagne filia nepotem suum in imperio ordinans orientali, anno 16 imperii sui obiit.
4.502.2
Romanorum 55. Leo junior mox paucis mensibus puerile, ordinante tamen patre, rexisset imperium, manu sua generum suum Zenonem coronans imperatoremque constituens, rebus humanis excessit. Zenon autem natione Isaurus, gener Leonis imperatoris, regnavit annis 17. Hec Jordanis episcopus, et hoc est juxta Romanam historiam quod Leo senior tamen regnavit annis 16 ac mensibus 6, hoc est usque Kal. Januarii.-- In eodem anno 16, quo Leo obiit, Theodricus rex Romam obtinuit, tempore Leonis junioris.
4.502.3
Romanorum 56. Zenon regnavit secundum omnes annis 17, hoc est usque Kal. Januarii, in anno 479 post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.503
1.[ CCCCLXXV] Pro consul. Leonis aug. junioris. Orestes, Nepote in Dalmatias fugato, filio Augustulo dedit imperium.
4.504
2.[ CCCCLXXVI] Basiliscus 2 et Armatus. Ab Odovacre Orestes et frater ejus Paulus occissi sunt; nomenque regis Odovacer assumpsit.
4.505
3.[ CCCCLXXVII] Pro cons. Basilici et Armati. Iste Zennon Leonem, augusti filium, interficere quesivit.
4.506
4.[ CCCCLXXVIII] Ellus V. C. conssul. Sed mater ejus pro eo alium forma similem optulit.
4.507
5.[ CCCCLXXIX] Zenon aug. 2 conss. Leonem vero occulte clericum fecit.
4.508
6.[ CCCCLXXX] Basilius junior conss. Quique in clericatu usque ad Justini tempora vixit.
4.509
7.[ CCCCLXXXI] Placidus V. C. conss. Odovacer in Dalmatiis Odviam vincit et perimit.
4.510
8.[ CCCCLXXXII] Severinus V. C. conss. Simplicius papa Acatium Constantinopolitanum episcopum et Petrum Alexandrinum episcopum Euticianos damnat.
4.511
9.[ CCCCLXXXIII] Faustus V. C. conss. Corpus Barnabae apostoli et evangelium Mathei ejus stilo scriptum reperitur, ipso revelante.
4.512.1
10.[ CCCCLXXXIV] Theodericus et Venantius. Apostolicus papa Simplicius obiit 6. Non. Martii.
4.512.2
Felix papa 47 post Petrum ordinatur, qui sedit annis 8.
4.513
11.[ CCCCLXXXV] Simmachus V. C. Honoricus rex Wandalorum Arrianus, in Affrica exulatis defugatisque plus quam 334 episcopis chatolicis, aeclesias clausit, plebem varis afficit suppiliciis; et quidem innumeris abscidens manus, linguas precidit, nec tamen loquellam chatholicae confessionis eripere potuit.
4.514
12.[ CCCCLXXXVI] Decius et Longinus. Felix papa etiam damnavit Acatium et Petrum episcopos Euticihenos.
4.515
13. Boetius V. C. conss. Odovacer, Foeba rege Rugorum victo captoque, regnum potitus est.
4.516
14.[ CCCCLXXXVIII] Dynamius et Sifidius. Theodricus rex intravit Italiam,[ his consulibus, teste Cassiodoro].
4.517
15.[ CCCCLXXXIX] Probinus et Eusebius. Cui Odovacer ad Isontium pugnam parans, victus cum tota gente fugatus est. Iterum[ eodem anno Verone] pugna vincitur Odovacer.
4.518
16.[ CCCCXC] Faustus junior conss. Theodricus ad Ducam fluvium Odovacrem vincit[ tertio certamine], et Ravennam fugiens obsidetur.
4.519.1
17.[ CCCCXCI] Olibrius junior conss. Odovacer cum Erudis egressus Ravenna nocte, ad pontem Candidiani a Theodrico memorabile certamine superatur. Tunc Wandali, pace suppliciter postulata, a Siciliae solita depredatione cessarunt.
4.519.2
[ Eodem anno Zeno imperator obiit.][ Sanctus Patricius Hiberniae archiepiscopus, annorum 132( 122), beatissimo fine obiit. Annorum 16 venditur, 6 annis in servitute, 40 in Romanis partibus, 70( 60) annis in Hibernia predicavit.
4.519.3
Romanorum 57. Anastasius secundum omnes regnavit annis 27, hoc est Kal. Maii, anno 506 post passionem. Sub quo hi consules fuerunt.
4.520.1
1.[ CCCCXCII] Anastasius Augustus et Rufus. Hic duas naturas, id est humanitatis et dietatis, secundum Eutichium negavit[ in Christo].
4.520.2
[ Cod in marg., Ciclus decenn. 27 incipit ind. 2.]
4.521
2.[ CCCCXCIII] Albinus V. C. consul. Gelasius papa 48 post Petrum, qui sedit annis 4, mensibus 10.
4.522
3.[ CCCCXCIV] Asterius et Presidius. Teodricus rex Ravennam ingressus, Odavacrem[ molientem] sibi insidias occidit.
4.523
4.[ CCCCXCV] Victor V. C. conss. Gelassius papa Menesium episcopum, a Felice papa damnatum, aeclesiae suae restituit.
4.524
5.[ CCCCXCXVI] Paulus V. C. conss. Gelasius papa libros contra Eutichen et Nestorium componit, et obiit 13. Kalend. Decembris.
4.525.1
6.[ CCCCXCXVII] Anastasius augustus 2. conss. Anastasius imperator nullius meruit inimicorum suorum vindictam audire, sicut nec ipse aeclesiae jura servavit.
4.525.2
Anastasius papa 49 post Petrum, qui sedit anno 1, mensibus 6.
4.526
7.[ CCCCXCXVIII] Paulinus et Johannes. Trasmundus Wandalorum rex chatolicas aeclesias, et 225 episcopos exilio in Sardiniam missit. Anastasius papa obiit 5. Kal. Junii.[ Anastasius papa voluit occulte revocare Achatium Constantinopolitanum episcopum damnatum, et non potuit; qui etiam divino nutu percussus est.]
4.527
8.[ CCCCXCXIX] Johannes V. C. Simmachus papa 50. post Petrum annis 15.[ Propter electionem Simmachi papae et Laurentii Festus exconsul nobilissimus et exconsul Probinus ex parte Laurentii adversus Faustum exconsulem ceterosque ex parte Simmachi in medio Urbis cedes et homicidia fecerunt, clericosque multos occiderunt. Unde etiam sanctus Paschasius diaconus post mortem suam in pena positus erat, quia contra populum in electione Laurentii usque in finem vitae suae permansit; sicut in Dialogo legitur. Et hoc fuit peccatum minimum, id est culpa ignorantiae, quia ipse putavit rectius coram Deo quod fecit, quam aliter.][ Simplicius papa fuit a consulatu Paulini usque ad consulatum Senatoris secundum.]
4.528
9.[ D] Patricius et Hipatius V. C. Rex Theodricus Romam venit; et senatum affabiliter tractat.
4.529
10.[ DI] Avienus et Pompeius. Theodricus Rex Romanae plebi donavit annonas.
4.530
11.[ DII] Avienus junior et Probus. Rex Theodricus aquam Ravennam perduxit,[ cujus formam sumptu proprio instauravit, quae longis antea fuerat ad solum reducta temporibus.]
4.531
12.[ DIII] Caetheus V. C. conss. Virtute domini[ regis] Theodrici, victis Vulgaribus, Sirmium recepit Italia.
4.532.1
13.[ DIV] Theodorus et Sabinianus. Simmachus papa multa aeclesiarum[ opera] a fundamentis creavit, vel prisca renovavit.
4.532.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.533
14.[ DV] Messala et Ariobinna. Ad beatum Petrum et beatum Paulum et beatum Laurentium pauperibus habitacula[ construxit.]
4.534
15.[ DVI] Anastasius augustus 3. et Venantius. Et omni anno per Africam vel Sardiniam episcopis qui in exilio erant peccuniae et vestes ministrabat.
4.535
16.[ DVII] Venantius junior et Celer. Thedricus contra Francos mittit exercitum.
4.536
17.[ DVIII] Importunus V. C. Qui Gallias Francorum depredatione confusas, victis hostibus ac fugatis, suo adquessivit imperio.
4.537
18.[ DIX] Boetius V. C. conss. Apud Cartaginem Olympius[ quidam] Arrianus in balneis sanctam Trinitatem blasfemat.
4.538
19.[ DX] Felix et Secundinus. Sed statim, ignis jacula imminente, visibiliter est combustus.
4.539.1
20.[ DXI] Paulus et Muschianus. Barnabas quoque quidam Arrianus episcopus dum contra regulam fidei quendam babtizans dixisset:« Babtizo te, Barrabas, in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto,» statim aqua, quae fuerat ad babtizandum deportata, nusquam comparuit. Quod aspiciens qui babtizandus erat, confestim ad aeclesiam chatolicam abiit, et babtismum Christi suscepit.
4.539.2
Iste annus nativitatis Domini secundum cursum solis et lunae 2. continetur
4.540.1
21.[ DXII] Probus et Clementinus.
4.540.2
[ Cod. in marg. Ciclus 28. decenn. incipit ind. sexta.]
4.541
22.[ DXIII] Senator V. C. conss. Fulgentius episcopus in confessione fidei et scientia floruit.
4.542
23.[ DXIV] Cassiodorus consul sic;« Me etiam consule, in vestrorum laude temporum, adunato[ clero vel] populo Romano,[ aeclesiae] rediit optata concordia.»
4.543.1
24.[ DXV] Florentinus et Anthemius. Theodricus rex filiam suam Amalasuintam Eutarico viro glorioso copulavit,[ Deo auspice].[ Simmachus papa obiit 14. Kal. Agusti.]
4.543.2
Hormista papa 51, post Petrum qui sedit annis 8.[ Hormisdas prefuit a consulatu Senatoris usque ad consulatum Simmachi et Boethii.]
4.544
25.[ DXVI] Petrus V. C. conss. Eutharicus Cillica a senatu et plebe exceptus est ad consulatum.
4.545
26.[ DXVII] Eutharicus Cillica et Justinus. Hormista papa compossuit clerum psalmisque erudivit.
4.546.1
27.[ DXVIII] Anastasius 4. V. C. Hormista papa missit Ennodium Ticiniensem episcopum aliosque ad Anastasium imperatorem docendum. Anastasius vero spernens et heresi favens Euthicetis, cum chatolicos insecutus est diversis partibus et partibus, inimicorum vallatus agminibus, sepe congemens, divino fulmine periit. Jordanis episcopus historiam tunc ita scripsit: Anastasius imperator merens et furens, major octogenario aetatis anno regnique 28, rebus humanis excessit.
4.546.2
Romanorum 58. Justinus senior secundum historiam Romanam et Jordanem episcopum, qui tunc cronicam compossuit et vixit, imperavit annis 9, juxta autem Bedam tantum annis 8, hoc est usque Kal. Jan. in anno[ 514. post passionem].
4.547
1.[ DXIX] Rusticus et Vitalis V. C. Justinus nomen hereticorum cepit extingere, eorumque ubique aeclesias catholice consecrari.
4.548
2.[ DXX] Valerius et Justinianus. Justinus Amantium prepossitum palatii et Andream cubicularium occidit, Misaelem et Ardaburem cubicularios Sardicam in exilium missit.
4.549
3.[ DXXI] Simmachus et Boetius. Hormista papa obiit 8. Idus Augusti,[ his consulibus, secundum gesta pontificum, id est, Maximo].[ Sancta Brigita Scotta virgo in Hibernia obiit.]
4.550
4.[ DXXII] Maximus V. C. consul. Johannes 52 papa annis 2, mensibus 10,[ his consulibus, secundum gesta pontificum].
4.551
5.[ DXXIII] Opilo et Justinus agustus. Theodricus autem, Arrianus imperator Italiae, Johannem papam et cum eo Theodorum et Agapitum consulares viros, et Agapetum patricium ad Justinum imperatorem Constantinopolim, interminans, nissi dimitterentur heretici in pace sinere, ipse etiam omnes Italiae gladio occidisset. Johannes vero papa Constanstinopolim veniens, ad portam quae vocatur Aurea, populorum turbis ei accurrentibus, in conspectu omnium roganti ceco lumen reddidit. Justinus autem imperator fletibus ligationum, pro certo imminente cede chatolicorum populorum motus, hereticos dimittere cessit.[ Columcilli nascitur in Hibernia.]
4.552
6.[ DXXIV] Probus junior et Filoxenus conss. Johannes vero papa cum rediens Ravennam venisset, Theodricus eum cum comitibus carceris afflictione peremit, invidia ductus, quia chatolicae pietatis defensor Justinus eum honorifice suscepisset. Quo anno, id est consulatu Probi junioris, etiam Simmachum patricium Ravennae occidit. Johannes papa obiit 13. Kal. Junii; cujus corpus translatum est et sepultum in basilica sancti Petri apostoli. Hujus Johannis sanctus Gregorius papa in libro( III, 2; IV, 30) dialogorum meminit.
4.553.1
7.[ DXXV] Olibrius V. C. consul. Theodricus autem anno sequente subita morte Ravennae periit. Gothi autem Athalaricum, ex Theodrici regis natum, cum matre ejus sibi preficiunt. Heldericus Wandalorum[ rex] episcopos ab exiliis reverti et aeclesias instaurare precepit, post annos 74 hereticae profanationis. Post Transamundum Hildericus, ex Valentiniani imperatoris captiva filia genitus, Wandalorum regnum suscepit. Qui sacramento a Transamundo adstrictus, ne chatolicis in regno suo consuleret, antequam regnum susciperet, episcopos ab exilio reverti jussit, eisque aeclesias reformari precepit.
4.553.2
Felix 53. papa annis 4, mensibus 2.
4.553.3
Acephalorum heresis abdicatur[ dicentes, Paulum apostolum in epistolis suis precepisse feminas debere fieri diaconas, quia eas commemorat post diaconos].[ Olibrio cons. Johannes papa sepultus est 6. Kal. Jun.]
4.554.1
8.[ DXXVI] Maburtius conss.[ Mab. cons. Felix successit.] Hoc anno Dionisius computum suum incepit, ita dicens inter caetera:« Presentis anni monstremus exemplum; indictio quippe quarta est et lunaris ciclus 11, decennovennalis 14. Et quia endicadis 6. est annus, eum embolismum esse necesse est. A 15. itaque luna preteriti festi usque ad 14. presentis quot dies sunt, diligentius inquiramus, et inveniemus procul dubio quando pascha celebrare debemus. Transacto anno, per indictionem 3. paschae 14. lunam 9. die Kalend. Aprilis, id est 24. mensis Martii fuisse, quis dubitat?» et reliqua. Et paulo ante dicit:« Hoc monemus quod ciclus iste 95 annorum, quem fecimus, non per omnia in se ipsum revertitur, et ideo post expletionem 95 annorum non ad 5. ciclum sancti[ Cirilli], qui incepit ciclos suos ab anno 153. Diocletiani, quorum 5. ciclum nobis necessario prepossuimus, sed ad nostrum primum ciclum, quem nos ab anno 248. ejusdem Diocletiani, incepimus, lector incurrat,» et reliqua. Benedictus abbas virtutum gloria claruit, quas sanctus Gregorius in dialogo conscripsit. Justinus Constantinopolim Justinianum, sororis suae filium, ante quartum mensem obitus sui imperatorem faciens, obiit.
4.554.2
Romanorum 59. Justinianus, omne teste historico, regnavit annis 38, hoc est usque Kalendas Jan., in anno 552. post passionem. Sub quo hi consules fuerunt, teste Cassiodoro.
4.555
1.[ DXXVII] Justinianus augustus 2. consul. Bilizarius patricius de Persis mirabiliter triumpavit.
4.556
2.[ DXXVIII] Decius V. C. consul. Bilizarius a Justiniano in Affricam missus, Wandalorum gentem delevit.
4.557.1
3.[ DXXIX] Lampadius et Orestes viri clarissimi consules.[ His consulibus Felix papa obiit 4. Id. Oct.]
4.557.2
Bonifatius papa 54. post Petrum annis 2.[ Bonifacius papa obiit die 18. Oct. consulatu Lampadii secundum.]
4.558
4.[ DXXX] Pro cons. Lampadii et Orestis iterum. Corpus sancti Antonii monachi a Deo revelatum Alexandriam deffertur, et in aeclesia beati Johannis babtistae humatur.
4.559.1
5.[ DXXXI] Iterum pro cons. Lampadii et Orestis viri clarissimi consules.
4.559.2
Mercurius papa 55. annis 2.[ His consulibus Bonifatius obiit 17. die mensis Octobris. Mercurius, qui et Johannes, papa obiit 6. Kal. Jun. p. c. iterum Lampadii.]
4.559.3
Hucusque ciclus magnus pascalis 532 annorum protenditur, in cujus anno 13. dominus noster Jesus Christus passus 8. die Kal. Aprilis, luna 15, atque 6. Kal. April., luna 17, a mortuis resurrexit anno 18. imperii Tiberii cesaris juxta historiam evangelii.
4.559.4
Cyclus magnus paschalis solaris et decennovennalis simul incipiunt.
4.560
6.[ DXXXII] Justinianus augustus 3. Justinianus leges Romanorum multis libris nimis prolixe et inutili dissonantia intra duodecim libros coartavit in unum librum, quem Codicem Justinianum nominari precepit. Sanctus Beda sic( BEDA):« Dionisius paschales scribit circulos, incipiens ab anno dominicae incarnationis 552, qui est annus 248. Diocletiani, post consulatum Lampadi et Orestis; quo anno codex Justinianus orbi promulgatus est.» Hec Beda. Cum ergo supputando a Diocletiano usque ad ciclum Dionissi dicit Beda primum annum cicli Dionissi ipsum fuisse annum 248. Diocletiani post consulatum Lampadii et Orestis, satis quod verum est ostendit, annum primum cicli Dionissi 6u m esse Justiniani. Ex ipso itaque primo anno cicli Dionissi, id est 6º anno Justiniani, numerando supra versus usque ad Diocletianum juxta cronicam Eusebii vel Bedae supputemus, atque inde iterum usque ad ciclum Dionissi secundum scripturam divinam apostolicosque viros, qui tunc temporibus ipsis etiam de ipsis annis bene disputaverunt, non tantum ut ostendimus mendacium cronicarum, sed ut defendamus sacratissimam veritatem evangelicam virosque catolicos aeclesiae, qui post evangelium perhibent dominum nostrum Jesum Christum 6. Kal. April. luna 17. a mortuis resurrexisse, id est Hieronimum et Augustinum. Victorius etiam ad Hilarium papam sic:« Primo vero azemorum die dominus noster Jesus Christus cenans cum suis discipulis, postquam sui corporis et sanginis sacramenta patefecit, ad montem oleveti, sicut evangelia sancta testantur, progressus, ibique detentus est a Judeis tradente discipulo. Dehinc sexta feria subsequente, id est 8. die Kal. April, crucifixus est, et sepultus tertio die, hoc est 6. die Kal. Aprilis, dominico die resurrexit a mortuis» et reliqua. Cassiodorus quoque senator expossitorque sacri psalteri in sua cronica sic:« His consulibus dominus noster Jesus Christus passus est 8. die Kal. April., et deffectio solis facta est, qualis antea vel postmodum nunquam fuit,» et reliqua.-- Ab ipso ergo primo anno cicli Dionisii regnavit Justinianus annis 5 usque in annum 527. incarnationis secundum Dionissium. 13. Inde Justinus senior regnavit annis 8 usque in annum 519. incarnationis secundum Dionissium. 40. Inde Anastasius regnavit annis 27 usque in annum 492. incarnationis secundum Dionissium. 57. Inde Zeno regnavit annis 17 usque in annum 475. incarnationis secundum Dionissium. 74. Inde Leo regnavit annis 17 usque in annum 458. incarnationis secundum Dionissium. 81. Inde Marcianus regnavit annis 7 usque in annum 451. incarnationis secundum Dionissium. 108. Inde Theodossius regnavit annis 27 usque in annum 424. incarnationis secundum Dionissium. 123. Inde Honorius regnavit annis 15 usque in annum 409. incarnationis secundum Dionissium. 136. Inde Archadius regnavit annis 13 usque in annum 396. incarnationis secundum Dionissium. 147. Inde Theodossius regnavit annis 11 usque in annum 385. incarnationis secundum Dionissium. 153. Gratianus annis 6 usque in annum 379. incarnationis secundum Dionissium. 157. Inde Valens regnavit annis 4 usque in annum 375. incarnationis secundum Dionissium. 168. Inde Valentinianus regnavit annis 11 usque in annum 364. incarnationis secundum Dionissium. 169. Inde Jovianus regnavit mensibus 8 usque in annum 363. incarnationis secundum Dionissium. 171. Inde Julianus regnavit annis 11 mensibusque 8 usque in annum 361. incarnationis secundum Dionissium. 195. Inde Constantinus regnavit annis 24 usque in annum 337. incarnationis secundum Dionissium. 226. Inde Constantinus Magnus regnavit annis 31 usque in annum 306. incarnationis secundum Dionissium. Ab anno vero persequitionis quarto Constantinus regnare incepit juxta cronicam Eusebii vel Bedae. 227. Tunc annum tertium persequtionis, quae in anno 19º Diocletiani incepta est,[ deputant nulli]. Quem annum Isidorus episcopus cum multis aliis etiam cum anno altero Galerio Maximiano[ conscripsit. 247.]. Inde Diocletianus regnavit annis 20 usque in annum 285. incarnationis secundum Dionissium. Usque autem in annum 289. incarnationis juxta cronicam Eusebii vel Bedae, hoc est 4 annis plus. Ita et sic cronica Eusebii vel Bedae de annis incarnationis contradicunt sancto evangelio. Inter Diocletianum autem atque ciclum Dionissi per ciclos 13 decennovennales desunt 7 anni. Quos sic juxta divinam scripturam possumus bene investigari. Diocletianus enim in anno 278. incarnationis secundum Dionissium incipiens, regnavit 20 annos. In cujus anno 19, id est in anno 287. incarnationis juxta Dionissium, in quo 5. Kal. April. pascha contegit, convenit hoc, quod in cronica sua ita dicit Eusebius:« Anno 19. Diocletiani mense Martio in diebus paschae ecclesiae[ subversae sunt].» Quarto autem persecutionis anno Constantinus regnare orsus est. Secundo persecutionis anno Diocletianus Nicomediae, Maximianus Mediolani purpuram depossuerunt. Apparet ergo quod unus annus erat inter Diocletianum et Constantinum; duo autem anni secundum multos, quos Galerius gener Diocletiani regnavit. Galerius ergo regit tertium persequtionis annum, incipiens in anno 19º Diocletiani et terminans in anno primo Constantini, id est in anno 299. incarnationis secundum Dionissium. Constantinus itaque in anno 4. persequtionis incipiens, regnavit 30 annis, mensibus 10, usque in annum 330. incarnationis secundum Dionissium, in quo indictione tertia obiit 25 die mensis Maii. Inde Constantinus teste Orosio regnavit annis 27 usque in annum 357. incarnationis secundum Dionissium. In decretali epistola sancti Julii papae apostolicae sedis tunc ita veritas intimatur:« In nomine domini Dei et salvatoris nostri Jesu Christi, imperantibus quoque Constantino et Constante augustis anno 4º, sub die 8º Kalendarum Octobris, indictione 6.,» et reliqua, sicut supra. Constantinus vero obiit tertio die mensis Novimbris,[ sicut] in tripertita historia[ aeclesiastica] legitur. Si autem Constantius regnavit 27 annos secundum Orosium, aut si Valentinianus et Valens annos 17 et Gratianus 7 vel Archadius annos 13 regnaverunt, sicut in cronica Issidori episcopi vel in expossitione Melliti habetur, non certum secundum scripturam divinam invenitur. Quod[ autem] annus 4u s Constantini et Constantis, qui est annus 333. incarnationis secundum Dionissium, erat indictione sexta, atque annus 9u s Honorii consulatus sui 11. et Constanti 2, quem finivit in anno 417. incarnationis secundum Dionissium, indictione 15. erat, secundum scripturam dubitandum non est. Intra quos duos annos per 4 decennovennnales ciclos 4 anni desunt. Julianus ergo in anno 80. Diocletiani incipiens, regnavit annis duobus, mensibus 8, obiit 6. Kal. Julii in anno 360. incarnationis secundum Dionissium 83. Jovianus in anno 83. Diocletiani incipiens, regnavit mensibus 8, obiit 14. Kal. Mart. in 361. incarnationis secundum Dionissium.[ 84]. Valentinianus in anno 84. Diocletiani incipiens, regnavit annis 11, mensibus 5, obiit 17. die mensis Septimbris, in anno 372. incarnationis secundum Dionissium. Valens in anno 95. Diocletiani incipiens, regnavit annis 4, usque in annum 376. incarnationis secundum Dionissium. 95.[ 99b]. Gratianus in anno 99. Diocletiani incipiens, regnavit annis 6, usque in annum 382. incarnationis secundum Dionissium. Theodossius in anno 105. Diocletiani incipiens, regnavit annis 11, obiit die 17. mensis Januar. in anno 393. incarnationis secundum Dionissium. Archadius in anno 116. Diocletiani incipiens, regnavit annis 14, obiit Kal. Maii anno 408. incarnationis secundum Dionissium. Honorius in anno 131. Diocletiani incipiens, regnavit annis 15, usque in annum 423. incarnationis secundum Dionissium. Hujus anno 9, quem finivit 417 incarnationis secundum Dionissium, cum 10. Kal. Maii deberet, pascha celebratum est 8. Kal. April. Sed hora babtizanti aqua non venit in baptisterio, ideoque babtisma non actum erat ipsa nocte. Illa autem nocte, quae lucebat in die dominico 10. Kal. Maii, fons sacer ex sese repletus est hora baptizandi. Hoc autem actum est in fine anni noni Honorii. Theodosius in anno 146. Diocletiani incipiens, regnavit annis 17, usque in annum 450. incarnationis secundum Dionissium. Ita in libris legitur, testificante sancto Prospero, qui in ipso etiam tempore partem ad cronicam Eusebii addit:« Hoc anno, id est 21. anno Theodosi, pascha celebratum est 9. Kal. Maii, ut supradictum est. De hoc quoque, id est ipso anno, Paschasinus episcopus scribit ad papam Leonem, ut supra.» Ipse autem est annus 8. decennovennalis cicli, qui est 444. annus incarnationis juxta Dionissium, in quo finitus est annus 21. Theodosii. Marcianus in anno 174. Diocletiani incipiens, regnavit annis 7, mensibus 2, secundum historiam Romanam, hoc est usque Kal. Julii in anno 457. incarnationis secundum Dionissium. Prosper ita iterum:« Anno 5. Marciani capta erat Roma 4º die Idus Julii. Eodemque anno pascha celebratum est 8º die Kal. Maii, ordinante episcopo Alexandrino Theophilo,» et reliqua.« Quod pascha sanctus papa Leo 15. Kal. Maii celebrandum potius protestaretur,» et reliqua. Sanctus autem Theophilus pascha 8. Kal. Maii in anno 465. incarnationis secundum Dionissium recte constituit, cum nec in annis 30 antea neque in annis 10 postea celebratum est pascha 15. Kal. Maii. Novissimus itaque cicli decennovennalis est annus nonus Honorii... et quintus Marciani. Leo in anno 180. Diocletiani incipiens, regnavit annis 17, usque Kal. Julii in anno 474. incarnationis secundum Dionissium. Leo junior regnavit mensibus 6, hoc est usque Kal. Jan., in eodem anno obitus Leonis senioris. 180. Zeno in anno 198. Diocletiani incipiens, regnavit annis 17, usque ad annum[ 492.] incarnationis secundum Dionissium 198. Anastasius in anno 215. Diocletiani incipiens, regnavit annis 27, usque ad annum 518. incarnationis secundum Dionissium. Justinus senior in anno 242. Diocletiani, regnavit annis 8, usque ad annum 526. incarnationis secundum Dionissium. Justinianus in anno 250. Diocletiani incipiens, regnavit annis 5, usque ad primum annum ciclorum Dionissii, qui est annus 255. Diocletiani juxta predictam rationem sanctorum virorum, non annus 248 secundum[ cronicas, iniquas] 250. Certum est enim, annum quartum Constantini et Constantis, qui est annus 333u s incarnationis secundum Dionissium, indictione 6. constetisse[ teste sancto Julio papa etiam tunc ipsam rem scribente]. Annum etiam nonum Honorii, qui est annus 417u s incarnationis secundum Dionissium, indictione 15ª, consulatu Honorii undecies et Constantii bis, teste Paschassino episcopo cum sancto Leone papa. Annum iterum vigesimum primum Theodosi, qui est annus 444u s incarnationis secundum Dionissium, indictione 12ª, teste eodem episcopo Paschassino cum sancto papa Leone. Annum quoque quintum Marciani indictione 8ª, qui est annus 455u s incarnationis secundum Dionissium, teste etiam sancto Leone papa, ut supra. Annus itaque quartus Constantinorum sexta erat indictione, scribente sanctissimo Julio papa. In anno nono Honorii pascha erat 10. Kal. Maii, teste episcopo Paschassino cum sancto Leone papa. In anno 21. Theodosii pascha erat 9. Kal. Maii, teste Paschassino episcopo cum sancto Leone papa. In anno quinto Marciani pascha erat 8. Kal. Mart. A nullo vero papa vel episcopo mittitur epistola vel decretalis epistola scribitur, nisi ipse sciat quid in ea scribit vel mittit.
4.561.1
7.[ DXXXIII] Agapitus papa 56. post Petrum.
4.561.2
Interea Athalaricus rex Gothorum 8 annis imperans, obiit. Cujus mater Amalsuinda Theodatum sociavit sibi in regnum, quam Theodatus post dies aliquos strangulari in ballneo precipit. Quia vero ipsa vivens se suumque filium Justiniano imperatori commendavit, ideo Justinianus imperator ad Theodatum iratus erat. Theodatus autem, ut imperator hoc ei dimitteret, misit ad eum Constantinopolim papam Agapitum. Agapitus vero imperatorem in heresi Eutichetis corruentem convertit ad fidem. Anthimum quoque Constantinopolitanum episcopum, prefatae heresis defensorem, duas naturas in Christo negantem, in exilium coegit, et Mennam in loco ejus episcopum consecravit.
4.562.1
8.[ DXXXIV] Agapetus vero papa ibi Constantinopoli obiit 10. Kal. Maii,[ Rome sepultus 12. Kal. Octobris].
4.562.2
Silverius papa 57. post Petrum anno 1, mensibus 2.
4.562.3
Interea ad Africam, quam multis annis Wandali possidebant, a Justiniano cum exercitu Bilisarius patricius missus est, et Wandalorum gentem delevit. Cartago quoque anno excessionis suae 96. recepta est, pulsis devictisque Wandalis, et rege eorum Gelismero, prelio victo et capto, Constantinopolim miso. Cartago vero recessit anno 439. incarnationis juxta Dionisium, Theodosi junioris 16. Agapito vero mortuo, misit Justinianus imperator Bilisarium patricium contra Theodatum. Qui cum moram apud Siciliam fecisset, Theodatus obiit. Cui Wittigis successit. Bilisarius vero videns sibi incongruum tempus bellandi, intra urbem Romam se munivit. Wittigis autem cum Gothis Romam per annum obsident, et Romanorum omnia igne et ferro, etiam reliquias de tumulis sanctorum ita diripiunt, ut matres membra natorum pre fame eo anno comederent.
4.563
9.[ DXXXV] Tunc statim precepto Teodorae augustae, consentiente Justiniano imperatore, papam Silverium, quia Anthimum hereticum Constantinopolitanum episcopum, ab Agapito papa expulsum, noluit recuperare, Bilisarius licet nolens expulit ad Pontiam insulam, in qua obiit 12. Kal. Julii.
4.564
10.[ DXXXVI] Vigilius papa 58. post sanctum Petrum sedit annis 18, mensibus 6.
4.565
11.[ DXXXVII] Bilisarius vero Witigisum bello captum Constantinopoli secum perduxit ad imperatorem Justinianum.
4.566
13.[ DXXXIX] Bilisarius iterum ad Africam exercitu venit.
4.567
14.[ DXL] Bilisarius Gun arum regem Wandalorum occidit.
4.568
15.[ DXLI] Bilisarius Wandalos rei publicae substravit.
4.569
16.[ DXLII] Bilisarius Romam veniens, crucem auream librarum centum et gemmis pretiosissimis ornatam, suis victoriis inscriptam, beato Petro per manus papae Vigilii obtulit[ 543].
4.570
18.[ DXLIV] Anno 13. magni cicli paschalis, id est 18. Justiniani, annus dominicae passionis 2. continetur, non antea, id est anno passionis primo et modo secundo. A passione igitur Christi usque in predictum annum[ habetur ciclus) magnus paschalis numero 532 annorum.
4.571
20.[ DXLVI].[ His temporibus in Affrica rex Arrianus Wandalorum episcopis qui neque verbis neque muneribus sibi in Arriana pravitate consensissent, silentium imposuit. Qui tamen in defensione aeclesiae non tacentes, ne consensisse illo viderentur, lingas eorum radicitus rex abscidit. Sed episcopi loquentes formabant verba postea tam bene quam antea cum linguis, dicentes:« Ecce sine linguis loquimur modo tam bene sicut et prius.» Unus autem eorum, cum in luxuria lapsus fuit, mutus deinde effectus.
4.572
22.[ DXLVIII] Capto Wittigiso rege, Gothi trans Padam Hilldebaldum sibi regem constituunt; eodemque anno occiditur. Cui Aerarius successit, et ante annum occisus est.
4.573.1
25.[ DLI].
4.573.2
[ Cod in marg., Ciclus decennov. 2. incipit indict. 14.]
4.574
26.[ DLII] Baduila, qui et Totila, Aerario successit.
4.575.1
27.[ DLIII] Vigilius vero papa, ob eundem causam qua et decessor ejus Silverius, indignatione augustae per Antimum Scribonem Constantinopolim perductus, indeque in exilium actus;[ deinde revocatus ad Romam, venit Siciliam, in civitate Siracusa obiit, et sepultus est Rome via Salaria juxta Marcellum].
4.575.2
576 28.[ DLIV] Pelagius papa 59. annis 11, mensibus 11.
4.576
29.[ DLV] Totila cum Gothis totam Italiam invadit; exinde per Campaniam virique Dei Benedicti abbatis cenobium iter faciens, Romam obsidionibus circumcludit. Et tunc famis pene similis precedenti contigit.
4.577
31.[ DLVII] Fessis autem et non valentibus Romanis moenia tueri, Totila porta Hostiensi urbem intrat[ indictione 13ª, secundum gesta pontificum]. Qui nocte capiens urbem, ut parceret Romanis, tubas sonari precepit, ut Romani vel paululum inimicorum rabiem devitarent; et aliquantulum temporis cum eis quasi pater cum filiis habitavit. Hanc illi, ut datur conjici, animi benignitatem, qui nimiae antea crudelitatis fuit, beati patris Benedicti, quem[ cum modo Romam venire vellet] audierat, monita contulit, quando Totilam increpavit, et de sua morte sibi predixit post novem annos].
4.578
32.[ DLVIII] Pelagius papa aeclesiam beati Philippi et Jacobi incepit construere.
4.579.1
33.[ DLIX][ P. D. II, 25.) Rome Cassiodorus prius consul, inde senator, postea monachus clarus habetur.
4.579.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.580
34.[ DLX] Arator subdiaconus acta apostolorum versibus exametris Rome exaravit.
4.581
35.[ DLXI]( BED). Victor Capuanus episcopus librum de pascha scribens, Victorii arguit errores.
4.582
36.[ DLXII] Vir sanctissimus Herculanus nutritor meus Perusinae civitatis episcopus fuit; qui ex precepto Totilae regis Gothorum super murum sue civitatis truncatus est, et reliqua. Hec dixit sanctus Gregorius.] His item temporibus beatus pater Benedictus et prius in loco qui Sublacu dicitur, qui ab urbe Roma 40 miliaribus abest, et postea in castro Casiani, quod Aurum appellatur, magnae vitae meritis et apostolicis virtutibus effulsit.[ Sic sanctus Gregorius in dialogo, libro secundo capitulo 14. et 15. perhibet.]
4.583
37.[ DLXIII][ Columcille egit cath Culi dremne.]
4.584.1
38.[ DLXIV]. Prescianus grammaticus apud Constantinopolim clarus.[ Pelagius papa obit. 6 Non. Martii.][ Quod autem his temporibus vixit sanctus Gregorius, in libro III dialogorum cap. 11. ipse ita perhibet:« Vir quoque vitae venerabilis Cherbonius Populonii episcopus magnam in diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, quia milites in hospitio suo abscondit, ne occiderentur a Gothis, Totila perfidus rex Gothorum eum in loco nomine Merulis, ubi cum exercitu suo sedebat, immanissimo ursui, homines crudeliter manducanti, in medio coram omnibus deputavit. Ursus vero pedes episcopi ovili mansuetudine lambebat» et reliqua.]
4.584.2
Romanorum 50. Justinus minor regnavit annis 11, hoc est quasi usque Kal. Januarii in anno 563. post passionem Domini.
4.585
1.[ DLXV] Joannis papa 60. post Petrum annis 13.[ Columcilli de Hibernia predicaturus in Britannia cum esset 42 annorum; predicavit vero postea 33 annis.]
4.586
2.[ DLXVI] Narsis patricius ad Italiam veniens, Totilam occidit, totamque Italiam ad rem publicam reduxit.
4.587
3.[ DLXVII] Qui deinde per invidiam Romanorum, pro quibus multa contra Gothos laboravit, accusatur apud Justinum et conjugem ejus Sophiam, quod servitio premeret Italiam, recessit Neapolim Campaniae, et Langobardos introduxit in Italiam.
4.588
4.[ DLXVIII] Lewigillus rex Gothorum quasdam Hispaniae regiones sibi rebelles in potestatem regni sui superando redigit.
4.589.1
5.[ DLXIX] Johannes papa aeclesiam Philippi et Jacobi, quam predecessor ejus Pelagius ceperat, perficiens dedicavit.
4.589.2
[ Cod. in marg., Ciclus 3. decennov. incipit indictione 3.]
4.590
6.[ DLXX]
4.591
7.[ DLXXI] Germanus Parisiorum episcopus obiit.
4.592
8.[ DLXXII]. Fortunatus poeta in Gallis clarus habetur.
4.593
9.[ DLXXIII] Armenii fidem Christi suscipiunt.
4.594
10.[ DLXXIV] Redemptus Ferentinae civitatis episcopus clarus, ut in dialogo legitur( III, 38).
4.595.1
11.[ DLXXV]. Justinus imperator amentia obiit.
4.595.2
Romanorum 61. Tiberius Constantinus regnavit annis 7, usque in annum 561. post passionem Domini.
4.596
1.[ DLXXVI] Gregorius tunc apocrisarius in Constantinopolim, et post papa, in Job expositionem condit.[ Johannes papa obiit 3. Id. Julii, eodem tempore quo Narsis obiit.
4.597
2.[ DLXXVII] Benedictus papa 61. annis 4, mensibus 2.
4.598
3.[ DLXXVIII] Gregorius Eutichium Constantinopolitanum episcopum Tiberio presente convicit, ita ut Tiberius librum Eutici de resurrectione destruens suis catholicis allegationibus, deliberaret flammis cremari debuisse. Scribebat autem id Eutichius, corpus nostrum in resurrectione impalpabile et ventis aerique subtilius esse futurum, contra illud dominicum:« Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habent, sicut me videtis habere.».[ Langobardi 15. anno ante dialogum 40 rusticos captivos occiderunt, quia immolaticia cum eis non manducaverunt, aliosque captivos decollaverunt, quoniam caput caprae cum eis non adoraverunt.]
4.599
4.[ DLXXIX]( BEDA). Gens Langobardorum, comitante fame et mortalitate, omnem rege Albuino invadit Italiam, ipsamque Romam vastatrix obsidet urbem.
4.600
5.[ DLXXX]. Denique cum, vastantibus omnia per circuitum Langobardis, famis habundaret, multa milia frumenti navibus Benedictus papa ab Egipto dirigens, Romam sub studio misericordiae relivavit.
4.601
6.[ DLXXXI] Gothi per Ermingildum, Levigildi regis filium, bifarie divisi, mutua cede vastantur.[ Benedictus papa obiit 2. Kal. Agusti.]
4.602.1
7.[ DLXXXII] Pelagius 62. papa annis 10, mensibus 2.[ Sanctus Gregorius papa in dialogo sic( IV, 26):« In monasterio meo ante decennium Gerontius monachus, gravi infirmitate depressus, somniavit abbatos et clarissimos viros in meum monasterium de superioribus descendisse. Cui unus eorum ait:« Ad hoc venimus ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus.» Ad quem alter ait:« Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum aliosque atque hunc Gerontium.» Qui ita obierunt.»]
4.602.2
Romanorum 62 Mauricius regnavit annis 21, mensibus 4, hoc est usque Kal. Maii, in anno 592 post passionem Domini.
4.603
1.[ DLXXXIII] Pelagius papa sine jusione Mauricii ordinatus est, eo quod Langobardi Romam per circuitum obsiderent, ita ut nullus foris progredi posset.
4.604
2.[ DLXXXIV] Sauci a Levigillo rege obtentis Gothis subjeciuntur.
4.605.1
3.[ DLXXXV] Hirminigilldus, Levigilldi Gothorum regis filius, ob fidei catholicae confessionem inexpugnabilem a patre Arriano regno privatus, in vinculis et in carcerem projectus est; ad extremum nocte sancta Dominicae resurrectionis, securi in capite percussus, regnum celeste pro terreno rex et martyr possidere promeruit. Cujus frater Richardus, mox ut regnum post patrem accepit, omnem Gothorum cui preerat gentem, instante Leandro Hispalitano episcopo, qui et Hirminigildum docuerat, catholicam convertit ad fidem.
4.605.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.606.1
6.[ DLXXXVIII] Pelagius papa Heliae Aquiliensi episcopo, nolenti tria capitula Calchidonensis synodi suscipere, epistolam satis utilem misit, quam sanctus Gregorius adhuc diaconus conscripsit.
4.606.2
[ Cod. in marg., Ciclus quartus decenn. ind. 7. incipit.]
4.607
7.[ DLXXXIX]( Vita S. Columb.) Sanctus pater Columbanus ex Hibernia insula Scotorum cum sancto Gallo aliisque probatis discipulis venit in Burgundiam, ibique, permittente Theodrico rege, monasterium quod Luxovium dicitur edificavit. Exinde a Brundichilda fugatus, Almaniam ingreditur, ubi sanctum Gallum reliquit. Ipse vero in Italiam transiens, monasterium quod Bovium dicitur edificavit; ubi multorum pater monachorum exstitit.
4.608
10.[ DXCII] Hoc tempore 16 Kal. Novembris novum diluvium factum est, ut flumen Tiberis super muros urbis Romae influeret; et alveum ejusdem flumenis, cum multa serpentium multitudine, draco mirae magnitudinis per urbem usque ad mare descendit. Quam inundationem pestilentia quae dicitur inguinaria statim secuta est, ut pauci de multitudine viverent, in qua primitus Pelagius papa obiit[ 8 Idus Februarii].
4.609
11.[ DXCIII] Gregorius 63 papa sedit annis 13, mensibus 6. Qui in hac tribulatione a cunctis electus; qui cum letaniam septiformem ordinavit, una hora, dum Deum deprecarentur, subito 80 obierunt. Septiformis autem letania ideo dicitur, quia in septem ordinibus populus erat positus, primo ordine clerus, secundo abbates cum monachis, tertio abbatissae cum suis, quarto infantes, quinto omnes laici, sexto viduae, septimo conjugatae feminae.
4.610
12.[ DXCIV] Avares contra Romanos dimicantes, auro magis quam armis peluntur.[ Gregorius in dialogo sic( IV, 55);« Ante hoc triennium in meo monasterio monachus nomine Justus et medicus ante obitum suum germano nomine Copioso, sibi etiam servienti, tres aureos occulte habere innotuit, quos super eum in sterculinio sepelire fecimus,» et reliqua.« Eodem anno monachus cum a nobis fuisset sepultus, vocavit Johannem monachum, qui nobis abscedentibus apud sepulchrum permansit, et pallens et tremens nobis indicavit, et post dies 10 obiit.»]
4.611
13.[ DXCXV] Gregorius papa anno Mauricii imperii 13, indictione 13, synodum episcoporum 24 ad corpus beati Petri apostoli congregans de necessariis aeclesiae decernit.[ Biennio ante dialogum aeclesia Arrianorum juxta Romam in loco nomine Subura cum catholice consecraretur, introductis in eam sancti Sebastiani et sanctae Agathae reliquiis, diabolus in figura porci per populum extra pertransivit. Post paucos autem dies nubes celitus descendens totam miro odore replevit aeclesiam.]
4.612
14.[ DXCXVI] Cenobium sancti Benedicti abbatis a Langobardis noctu invaditur. Monachi Romam petierunt, codicem secum sanctae regulae et pondus panis ac mensuram vini deferentes.
4.613
15.[ DXCXVII] Gregorius adjecit in missa« Diesque nostros» usque« grege numerari per.»[ Sanctus Gregorius, quinquennio postquam alveum suum Tiberis flumen egressus est, et super muros urbis Romae influeret, Dialogum compossuit, ipso teste in libro tertio, capite 19.][ Gregorius sic in dialogo( III, 16):« Nuper quoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus in monte Narsico solitariam vitam duxit. Hic catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex altera parte affixit, ne longius exiret. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus memoriam superius feci, ei per discipulum suum mandare curavit: Si servus Dei es, non te teneat catena ferri, sed catena Christi.» Ad hanc vocem Martinus catenam solvit, et nunquam postmodum plus longitudine catenae exibit. Redeptus Ferentinae civitatis episcopus, qui ante hos fere 7 annos obiit, mihi adhuc in meo monasterio posito dixit quod tempore predecessoris mei Johannis papae Yuticius martyr, dum dormiret, juxta sepulchrum ejus sibi ait:« Redempte vigilas?» Cui respondeo:« Vigilo.» Et ait ter:« Finis venit universae carni. Mox Langobardi istam terram intrantes finem ei fecerunt.»]
4.614
16.[ DXCXVIII] Idem, missis Britanniam Augustino, Mellito et Johanne aliisque pluribus cum eis monachis timentibus Deum, ad Christum Anglos convertit.[ Columbanus obiit.]
4.615
17.[ DXCXIX] Et quidem Edilberctus cum crededisset cum sua gente Cantuariorum cui preerat proximisque provinciis, etiam episcopum doctoremque suum Augustinum et ceteros antistites episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum ab Aquilone Humbri fluminis sub regibus Aelle et Edilfrido sitae necdum verbum vitae audierant.
4.616
18.[ DC] Gregorius 18º anno Mauricii, in fictione 4, scribens Augustino, eodem modo Lundon ae quoque et Eboraci episcopis, accepto a sede apostolica pallio metropolitanos esse debere decernit. In vita Gregorii sic( VII, 63):« Apostolos ad missam cantandam nihil aliud legimus nisi tantum orationem Dominicam.»
4.617.1
21.[ DCIII] Mauricius imperator cum filiis suis, Theodosio, Tiberio et Constantino, a Foca, qui fuit strator Prisci patricii, occiditur. Si sanctus pater abbas Benedictus, sicut sui scribunt, 12 Kal. Aprilis sabbato sancto paschae obiit, in hoc anno videtur obisse. Nisi enim in anno 96 ante istum annum, obitus ejus ita non habetur; qui tunc, si natus, valde parvus fuit; in hoc autem anno aetatis suae plus minusve 90 obisse posset.
4.617.2
Romanorum 63 Focas regnavit annis 8, usque Kal. Maii, in anno 600 post passionem Domini.
4.618
1.[ DCIV] Imago Focae 7 Kalend. Maii, indictione 7, Romam delata est, sicut in vita sancti Gregorii legitur( IV, 20); et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Juli, jusu sancti Gregorii in basilica sancti Cesarii Lateranensi palatio constituto ponitur.
4.619
2.[ DCV] Sanctus Gregorius papa obiit 4 Idus Martii, indictione 8.
4.620.1
3.[ DCVI] Sabinianus 64 papa anno 1, mensibus 10.
4.620.2
[ Cod. in marg., Ciclus decenn. 4 explicit indictione 11.]
4.621
4.[ DCVII][ Sabinianus papa obiit 6 Kal. Martii.][ Preterini et Benedicti per Orientem vel Egiptum civile bellum faciunt, ac sese mutua cede prosternunt.]
4.622
5.[ DCVIII] Bonifatius 65 papa mensibus 10. Hic impetravit a Foca caesare, ut sedes apostolica Romana caput esset aeclesiae, cum antea Constantinopolis primam se omnium scribebat.[ Hic constituit in ecclesia beati Petri, cum episcopis 72, presbiteris 33, diaconibus et omni clero, sub anathemate, ut nullus pontifice vivente aut episcopo civitatis suae presumat loqui aut partes sibi facere, nisi tertio die depositionis ejus; adunato clero et famulis aecclesiae, tunc electio fiat.] Bonifatius papa obiit 3 Idus Decembris.
4.623
6.[ DCIX] Bonifatius 66. papa annis 6, mensibus 9.
4.624
7.[ DCX] Iste obtinuit a Foca ut in veteri fano quod Pantheum vocabatur, et a Domitiano imperatore constructum, ecclesiam omnium sanctorum consecrari, ubi omnium deorum cultus agebatur.
4.625.1
8.[ DCXI] Persae contra rem publicam gravissima bella gerentes, multas Romanorum provincias, et ipsam Hierosolimam auferunt, et destruentes ecclesias, sancta quoque profanantes, inter ornamenta sanctorum vel communium locorum etiam vexillum Dominicae crucis abducunt. Heraclius, qui Africam regebat, Focam vita privavit.
4.625.2
Romanorum 64 Heraclius regnavit annis 27, hoc est usque Kal. Mai in anno 627 post passionem Domini.
4.626
1.[ DCXII]( BEDA) Anastasius Persa monachus, postea nobiliter pro Christo passus. Qui natus in Perside, magicas a patre artes puer discebat. Sed ubi a captivis christianis nomen Christi salvatoris acceperat, in eum mox toto animo conversus.[ Bonifatius papa obiit 8 Kal. Junii.]
4.627
4.[ DCXV] Deusdedit, qui et Theodatus, 67 papa annis 4.
4.628
5.[ DCXVI]( BEDA) Anastasius vero, relicta Perside, Calcedoniam Hierapolimque, Christum querens, ac deinde Hierosolimam petit; ubi baptizatus 4 ab eadem urbe miliario, monasterium abbatis Anastasi intravit, in quo 7 annis regulariter vixit. Qui cum Cesariam Palaestinae orationis gratia venisset, captus a Persis et multa diu verbera inter carceres et vincula a Marzabana duce perpessus, tandem mittitur Persidem ad regem eorum Chosronem, a quo tertio per intervalla temporis verberatus, ad extremum una suspensus manu per tres horas diei, sic quidem decollatus, cum aliis 70 martyrium complevit. Mox tunica ejus indutus quidam demoniacus curatus est. Interea superveniens cum exercitu Heraclius princeps, superatis Persis, christianos qui erant captivati reduxit gaudentes. Reliquiae beati martiris Anastasii primo monasterium suum, deinde Romam advectae, venerantur in monasterio beati Pauli apostoli, quod dicitur ad Aquas Salvias.
4.629
7.[ DCXVIII] Papa Deusdedit constituit secundam missam in clero. Eodem tempore factus est terre motus major, mense Augusto, indictione 6. Post hec secuta est clades in populo, id est percussio scabiarum, ita ut nullus poterat mortuum suum cognoscere; et obiit 6 Id. Nov. papa Deusdedit.]
4.630
8.[ DCXIX] Bonifatius 68 papa sedit annis 5.
4.631
12.[ DCXXIII][ Bonifatius obiit 8 Kal. Novembris. Hic constituit ut nullus trachatur de aeclesia.]
4.632.1
13.[ DCXXIV] Honorius 69 papa annis 12.
4.632.2
[ cod. in marg. Ciclus decenn. 6 incipit indict. 15.]
4.633
16.[ DCXXVII] Anno Heracli 16. indictione 15, Eduinus rex Anglorum in Brittania Transhumbranae gentis ad aquilonem, predicante Paulino episcopo, quem misit de Cantia archiepiscopus Justus, verbum salutis cum gente sua suscepit. Anno autem 11 regni sui, adventus vero Anglorum in Brittaniam plus minus anno 230, hoc gessit. Ipse autem dedit Paulino sedem episcopatus Eburaci. Cui regi in auspicium venturae fidei et regni coelestis potestas terrena crevit; totam enim Brittaniam primus omnium Anglorum sub se subjecit.
4.634
21.[ DCXXXII] Eo tempore errorem 14 annorum in observatione paschae apud Scottos exortum, Honorius papa per epistolam redarguit; sed et Johannes, qui successori ejus Severino successit, idem arguebat. Cum enim adhuc esset electus in pontificatum, pro eodem pascha eis scribit. Johannes quoque et pro Pelagiana heresi, quae apud eos reviviscebat, scripsit.
4.635.1
24.[ DCXXXV][ Honorius papa obiit 4 Id. Octobris; et cessavit episcopatus anno 1, mensibus 7, diebus 17.]
4.635.2
Severinus 70 papa anno uno.[ Severinus papa obiit 4 Nonas Augusti.]
4.636
25.[ DCXXXVI] Joannes 71 papa anno 1, mensibus 10.
4.637
26.[ DCXXXVII] Judei in Hispania christiani efficiuntur. Sisibutus enim, Gothorum gloriosissimus rex, plurimas in Hispania Romanas provincias et Romanae militiae urbes sibi bellando subjecit, et Judeos sui regni subditos ad fidem Christi convertit.
4.638.1
27.[ DCXXXVIII][ Joannes papa obiit 4 Idus Octobris.] Heraclius Constantiopolim obiit.
4.638.2
Romanorum 65 Heraclonas, filius Heracli, cum Martina regnavit annis 2, usque in annum 629 post passionem.
4.639
1.[ DCXXXIX] Theodorus 72 papa annis 6, mensibus 6. Cyrus Alexandriae, Sergius et Pirrus regiae urbis episcopi, acefalorum heresim instaurantes, unam operationem in Christo divinitatis et humanitatis, unam voluntatem dogmatizant. E quibus Pirrus his temporibus sub Theodoro papa Romam veniens ex Affrica, ficta, ut post apparuit, penitentia obtulit eidem papae, presente cuncto clero et populo, libellum cum sua subscriptione, in quo condemnarentur omnia quae a se vel a decessoribus suis scripta vel acta sunt contra catholicam fidem. Unde et benigne susceptus est ab eo quasi regiae pontifex civitatis. Sed quia reversus domum repetiit errorem domesticam, memoratus papa Theodorus, advocatis cunctis sacerdotibus et clero in aeclesiam beati Petri apostoli, condemnavit eum sub vinculo anathematis.
4.640.1
2.[ DCXL] His temporibus Hisidorus Hispaniensis episcopus clarus habetur.
4.640.2
Romanorum 66 Constantinus, filius Heracli, regnavit mensibus 6, quasi usque Kalend. Novembris inno 629 post passionem.
4.640.3
Pirri successor Paulus non tantum vesana doctrina, sicut decessores ejus, sed et aperta persecutione catholicos cruciat; apocrisiarios sanctae ecclesiae Romanae, qui ad ejus correctionem missi fuerant, partim carceribus, partim exiliis, partim verberibus afficiens. Sed et altare eorum in domo Placidiae sacratum in venerabili oraculo subvertens diripuit, prohibens eos ibidem missas celebrare. Unde et ipse, sicut precessores illius, ab apostolica sede justa depositionis ultione damnatus est.
4.640.4
Romanorum 67 Constantinus, filius Constantini, regnavit annis 28, usque in annum 657 post passionem.
4.641
1.[ DCXLI] Hic deceptus a Paulo, sicut Heraclius avus ejus a Sergio predicto episcopo; exposuit enim iste typum contra catholicam fidem; nec unam nec duas voluntates aut operationes in Christo diffiniens esse credendas, quasi nihil velle vel operari credendus sit Christus.
4.642.1
4.[ DCXLIV] Theodorus papa obiit 2 Idus Maii.
4.642.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.643
5.[ DCXLV] Martinus 73 papa annis 6, mensibus 2.
4.644
6.[ DCXLVI][ cod. in marg., Ciclus 7 decenn incipit indict. 4.]
4.645
7.[ DCXLVII] Martinus vero papa propter predictam heresim congregavit Romae sinodum 105 episcoporum; in qua sinodo damnavit sub anathemate Circum, Sergium, Pirrum et Paulum, hereticos praefatos episcopos. Facta est autem synodus praefata anno imperii Constantini 9º, mense Octobrio, indictione 7. Et post haec missus ab imperatore Theodorus exarchus, tulit Martinum papam de aeclesia Constantiniana, perduxitque eum Constantinopolim, et inde religatus Cersonam Liciae provinciae, ibidemque 4 Idus Novembris obiit; et multis virtutum signis refulget.
4.646
11.[ DCLI] Eugenius 74 papa annis 2, mensibus 10.
4.647
12.[ DCLII] Eugenius papa obiit 4 Nonis Januari.
4.648
13.[ DCLIII] Vitalianus 75 papa annis 14, mensibus 6.
4.649
14.[ DCLIV] Constantinus princeps, Vitaliano papa nuper ordinato, misit beato Petro apostolo evangelia aurea, gemmis albis mirae magnitudinis in circuitu ornata.
4.650
20.[ DCLX] Ipse vero post aliquot annos venit Romam,[ 5 die mensis Juli, feria 4, indict. 6].
4.651
21.[ DCLXI] Tunc obtulit[ dominico die] super altare sancti Petri pallium auro textile.
4.652
22.[ DCLXII] Et toto exercitu cum caereis aeclesiam intravit.
4.653
23.[ DCLXIII] Hoc vero factum est per indictionem 6, anno 23 imperii Constantini principis.
4.654
24.[ DCLXIV] Sequente anno facta est eclipsis solis, quam aetas nostra meminit, quasi hora 10 diei 5 Non. Mai.[ BEDA.]
4.655.1
25.[ DCLXV].
4.655.2
[ Cod. in marg., Ciclus decenn. octavus incipit indict. 8.]
4.656
26.[ DCLXVI] Theodorus archiepiscopus et Adrianus abbas, vir aeque doctissimus, a Vitaliano missi Brittaniam, plurimas aeclesias Anglorum doctrinae aeclesiasticae fruge fecundarunt.
4.657
27.[ DCLXVII] Cum itaque Constantinus obtulit pallium, mansit in Roma dies 12. Inde indictione 7 Siciliam ingressus, in qua mansit usque indictionem 12.
4.658.1
28.[ DCLXVIII] In qua indictione in Sicilia a suis[ 15 die mensis Julii] in balneo occissus est. Et non longe post Vitalianus papa obiit[ 6 Kal. Februarii].
4.658.2
Romanorum 68 Constantinus, filius Constantini superioris, regnavit annis 17, usque in annum 674 post passionem.
4.659
1.[ DCLXIX] Adeodatus 76 papa post Petrum annis 4, mensibus 2[ obiit 6 Kal. Jul.].
4.660
2.[ DCLXX] Sarraceni Siciliam invadunt; qui, preda nimia secum ablata, mox Alexandriam redeunt.
4.661.1
4.[ DCLXXII] Hic Constantinus princeps sextam synodum instituit.
4.661.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.662
5.[ DCLXXIII] Conus papa 77 post Petrum anno 1, mensibus 6[ obiit 3 Id. Apr.].
4.663
6.[ DCLXXIV] Hibernia insula sanctorum sanctis mirabilibus perplurimis sublimiter plena habetur.
4.664
7.[ DCLXXV] Agatho papa 78 post Petrum annis 2, mensibus 7.
4.665.1
8.[ DCLXXVI] Agatho papa, ex rogatu Constantini, Heracli et Tiberii principum piisimorum, misit in regiam urbem legatos suos, in quibus erat Johannes, Romanae aeclesiae tunc diaconus, non longe post episcopus, pro adunatione facienda sanctarum Dei aecclesiarum. Qui benignissime suscepti a reverentissimo fidei catholicae defensore Constantino jussi sunt, remissis disputationibus phisolophicis, pacifico conloquio de fide vera perquirere, data eis de bibliotheca Constantinopolitana cunctis antiquorum Patrum quos petebant libellis. Adfuerunt autem et episcopi centum quinquaginta, presidente Georgio patriarcha regiae urbis et Antiochiae Machario. Et convicti sunt, qui unam voluntatem et operationem astruebant in Christo, fallsasse Patrum catholicorum dicta perplurima. Finito autem conflictu, Georgius correctus est, Macharius vero cum suis sequacibus simul et precessoribus, Cyro, Sergio, Honorio, Pirro, Paulo et Petro, anathematizatus, et in locum ejus Theophanius abbas de Sicilia Antiochiae episcopus factus. Tantaque gratia legatos catholicae pacis comitata est, ut Johannes Portuensis episcopus, qui unus erat ex ipsis, dominica octavarum paschae missas publicas in aeclesia sanctae Sophiae coram principe et patriarcha Latine celebraret. Haec est sexta sinodus universalis Constantinopoli celebrata, et Greco sermone conscripta, temporibus Agathonis papae, exsequente ac residente piissimo principe Constantino intra palatium suum, simulque legatis apostolicae sedis et episcopis 150 residentibus. Prima enim universalis sinodus in Nicea congregata est contra Arrium 318 Patrum, temporibus Silvestri papae, sub Constantino Magno. Secunda in Constantinopolim 150 Patrum, contra Macedonium et Eudoxium, temporibus Damasi papae et Gratiani principis, quando Nectarius eidem urbi est ordinatus episcopus. Tertia in Epheso 200 Patrum, contra Nestorium Augustae urbis episcopum, sub Theodosio Magno principe et papa Caelestino. Quarta in Calcedone Patrum 630, sub Leone papa, temporibus Marciani imperatoris. Quinta item in Constantinopoli, temporibus Vigili papae, sub Justiniano principe, contra Theodorum et omnes hereticos. Sexta haec.
4.665.2
[ Agatho papa obiit 4 Idus Januarii.][ Tempore Agathonis papae, indictione 8, luna eclipsin pertulit die 18 mensis Jun.]
4.666
9.[ DCLXXVII] Leo papa 79 mensibus 11.[ Leo papa obiit 5 Non. Julii; et cessavit episcopatus mensibus 11. Hoc tempore Leonis papae, die 16 mensis Aprilis, indictione 11, luna eclipsin pertulit, post cenam Domini, nocte pene tota in sanguineo vultu elaboravit, donec post gallicantum cepit paulatim delimpidare et in suo reverti.]
4.667
10.[ DCLXXVIII] Sanctus Beda presbiter, Anglicus compotator, his temporibus clarus habetur.
4.668
11.[ DCLXXIX] Benedictus papa 80 annis 4, mensibus 10.
4.669
12.[ DCLXXX] Iste ab ineunte aetate in aeclesia militavit, et paupertatis amator semper pro Christo extitit.
4.670
13.[ DCLXXXI]( BEDA) Sancta virgo Edilthrida, filia Annae regis Anglorum cum magnificis tribus viris fuit conjuncta; post 12 annos thorum incorrupta servavit maritalem. Post reginam accepto in construendum monasterium loco qui et Eilge dicitur, abbatissa et nutrix sanctarum virginum virgo consecratur. Cujus caro post 16 annos sepulturae, et vestis qua involuta erat, incorrupta repperitur.
4.671
16.[ DCLXXXIV] Benedictus papa obiit[ post dies paschae] 8 Idus Maii, et sepultus apud beatum Petrum.
4.672.1
17.[ DCLXXXV] Joannes 81 papa anno 1, mense 1.[ Hujus tempore regnavit Justinianus, augusto mortuo patre, in initio mensis Septembris, indictione 14. Johannes papa obiit 4 Non. Augusti.]
4.672.2
Romanorum 69 Justinianus minor, filius Constantini, annis 10, usque in annum 684 post passionem.
4.673
1.[ DCLXXXVI] Conon 82 papa anno 1 mensibus 11.
4.674
2.[ DCLXXXVII] Sanctus Kilianus Scottus, de Hibernia insula natus, Wirziburgensis episcopus, clarus habetur.[ Conon papa obiit 21 die Septembris.]
4.675
3.[ DCLXXXVIII] Sergius 83 papa annis 13, mensibus 9. Pipinus, Ansgisi, Arnolfi filius, regit Francos annis 27.
4.676
4.[ DCLXXXIX]( BEDA) Justinianus constituit pacem cum Sarracenis decennio terra marique; sed et provincia Affrica subjugata est Romano imperio, quae erat detenta a Sarracenis, ipsa quoque Cartagine ab eis capta et destructa.
4.677
5.[ DCXC][ Sergius papa constituit ut tempore confractionis Dominici corporis Agnus Dei a clero cantaretur.]
4.678
7.[ DCXCII] Justinianus Sergium papam, qui erratice suae sinodo, quam Constantinopolim fecerat, favere et subscribere noluisset, misso Zacharia protospatario suo, jussit Constantinopolim deportari; sed prevenit militia Ravennatae urbis vicinarumque partium jussa principis nefanda, et eundem Zachariam contumeliis et injuriis ab urbe Roma pepulit.
4.679
9.[ DCXCIV] Sergius papa ordinavit venerabilem virum Vilbrordum, cognomine Clementem, Fresonum genti episcopum, de Brittania natum, genere Anglicum.
4.680.1
10.[ DCXCV] Justinianus ob culpam perfidiae regni gloria privatus, exul in Pontum secedit.
4.680.2
Romanorum 70 Leo regnavit annis 3, usque in annum 686 post passionem Domini.
4.681
1.[ DCXCVI] Papa Sergius in sacrario beati Petri apostoli capsam argenteam, quae in angulo obscurissimo diutissime jacuerat, et in ea crucem diversis ac pretiosissimis lapidibus adornatam, Domino revelante, reperiit; de qua tractis quatuor petallis, quibus gemae inclusae erant mirae magnitudinis, portionem ligni salutiferi Dominicae crucis interius repositam inspexit. Quae ex tempore illo annis omnibus in basilica Salvatoris, quae appellatur Constantiniana, die exaltationis ejus ab omni osculetur atque adoratur populo.
4.682
2.[ DCXCVII] Reverentissimus aecclesiae Lindisfranensis in Brittania ex anchorita antistes Cudberctus totam ab infantia usque ad senium vitam miraculorum signis inclitam duxit. Cujus dum 11 annos maneret corpus humatum, incorruptum post haec quasi hora eadem defuncti simul cum veste qua tegebatur inventum est
4.683.1
3.[ DCXCVIII] Tiberius, contra Leonem insurgens, regnum ejus invasit, eumque, quamdiu ipse regnavit, in eadem civitate in custodia tenuit.
4.683.2
Romanorum 71, regnavit Tiberius annis 7, usque in annum 694 post passionem Domini.
4.684
1.[ DCXCIX] Synodus Aquileiae facta ob imperitiam fidei quintum concilium universale suscipere diffidit, donec, salutaribus beati papae Sergi monitis instructa, et ipsa huic cum ceteris Christi aeclesis adnuere consentit.
4.685.1
2.[ DCC]
4.685.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.686
3.[ DCCI] Sergius papa obiit 5 die Idus Septenbris[ indictione 14].
4.687.1
4.[ DCCII] Johannes 84 papa annis 3, mensibus 3.
4.687.2
[ Cod. in marg., Ciclus decenn. 10 incipit ind. 1.]
4.688
5.[ DCCIII] Beda presbiter in libro de temporibus, in anno quo eum condidit, et ita perhibet:« Si vis nosse quot sunt anni ab incarnatione Domini juxta Dionisium, scito quot fuerint ordines indictionum; utpote in presenti anno 5 Tiberii 46. Hos multiplica per 15, fiunt 690; adde semper regulares 12, quia 4 indictione secundum Dionisium natus est Dominus, et indictionem anni illius cujuscumque volueris, utpote in presente unam, fiunt 703; isti sunt anni nativitatis Domini juxta Dionisium.» Haec Beda.
4.689
6.[ DCCIV] Gisulfus, dux gentis Langobardorum Beneventi, Campaniam igne, gladio et captivitate vastavit; cumque non esset qui ejus impetu resisteret, apostolicus papa Johannes, qui Sergio successerat, missis ad eum sacerdotibus ac donariis perplurimis, universos redemit captivos, atque hostes domum redire fecit. Johannes papa obiit indictione 3 secundum gesta pontificum.
4.690.1
7.[ DCCV] Johannes 85 papa annis 2, mensibus 8. Johannes papa inter multa opera inlustrium fecit oratorium sanctae Dei genitrici opere pulcherrimo, intra ecclesiam beati Petri apostoli. Herebertus rex Langobardorum multas curtes et patrimonia Alpium Cottiarum, et quae quondam ad jus pertinebant apostolicae sedis, sed a Langobardis multo tempore fuerant ablata, restituit juri ejusdem sedis, et hanc donationem aureis scriptam litteris Romam direxit.
4.690.2
Romanorum 72 regnavit Justinianus II cum Tiberio filio suo annis 6, usque in annum 700 post passionem.
4.691
1.[ DCCVI] Hic auxilio Interpelli regis Vulgarorum regnum recipiens, occidit eos qui se expulerant patricios, et Leonem, qui locum ejus usurpaverat, necnon et successorem ejus Tiberium,[ tempore Johannis papae, secundum gesta pontificum]. Gallinicum vero patriercham erutis oculis misit Romam, et dedit episcopatum Cyro, qui erat abbas in Ponto, eumque alebat exulem.[ Johannes papa obiit 15 Kal. Novembris, indictione 6.]
4.692
2.[ DCCVII] Sisinnius 86 papa post Petrum mense uno.[ Sisinnius papa obiit 8 Id. Novembris.]
4.693
3.[ DCCVIII] Constantinus 87 papa annis 7, mense 1.
4.694
4.[ DCCIX] Justinianus Constantinum papam ad se venire jubens, honorifice suscepit ac remisit, ita ut eum die dominica missas sibi facere jubiens, communionem de manu ejus acceperit, quem prostratus in terra pro suis peccatis intercedere rogans, cuncta aeclesiae privilegia renovavit.
4.695
5. Qui cum exercitum mitteret in Pontum, multum prohibente papa apostolico, ad comprehendendum Philippicum quem ibi reliquerat, conversus omnis exercitus ad partem Philippici, fecit eum ibidem imperatorem.
4.696.1
6.[ DCCX] Reversusque cum eo Constantinopolim, pugnavit contra Justinianum, ad 12u m ab urbe miliarium, et victo atque occiso Justiniano, regnum suscepit Philippicus.
4.696.2
[ Constantinus papa jusu imperatoris Justiniani, die 5 mensis Octobris, indictione 9, egressus de Roma, venit Ydronto, ubi moras fecit, quia hiems erat. Justinianus autem imperator a Nicea Bithiniae precepit papae ut Nicomediam veniret oviam regi a Nicea venienti; ubi papa et rex simul convenierunt. Papa de Nicomedia egressus, 24 die mensis Octobris, indictione 10, Romam intravit; deinde post menses 3 audivit quod Philipicus Justinianum occidit.]
4.696.3
Romanorum 73 regnavit Philippicus anno uno, mensibus 6, usque in annum 702 post passionem Domini.
4.697
1.[ DCCXII] Hic ejecit Cyrum de pontificatu, eumque ad gubernandum abbatis jure monasterium suum Pontum redire precepit. Idem Constantino papae misit litteras pravi dogmatis, quas ille cum apostolicae sedis concilio respuit. Et hujus rei causa fecit picturas in porticu sancti Petri, quae acta sex sanctarum synodorum universalium continerent. Nam et hujusmodi picturas, cum haberentur in urbe regia, Philippicus jusserat auferri. Statuitque populus Romanus, ne heretici imperatoris nomen aut cartas vel figuram solidi susciperent; unde nec ejus effigies in aeclesia introducta est, nec nomen ad missam prolatum.
4.698.1
2.[ DCCXIII] Contra hunc Anastasius insurgens, regno oculisque eum privavit.
4.698.2
Romanorum 74 regnavit Anastasius annis 3 usque in annum 7 post passionem Domini.
4.699
1. Iste litteras Constantino papae Romam per Scholasticum patricium et exarchum Italiae direxit, quibus se fautorem catholicae fidei et sancti sexti concilii predicatorem esse dixit.[ Constantinus papa obiit 6 Idus Januarii]
4.700
2.[ DCCXV] Gregorius 88 papa annis 18, mensibus 10. Hic erat vir castus et sapiens, qui Bonifacium, patre atque etiam matre Scottum, ordinavit episcopum ad sedem Mogontinum, et per eum in Germania verbum salutis predicavit, gentemque illam in tenebris sedentem evangelica luce inlustravit..[ Iste enim Bonifatius de Hibernia missus est cum Willebrordo Anglico episcopo, ut in vita ejus Wil. legitur[ Gregorii papae tempore, indictione 14, visa est luna cruentata usque ad mediam noctem. Qui Gregorius fuit temporibus imperatorum Anastasi et Theodosi et Leonis.] Pipinus, filius Ausgisii Anchisae Trojani nomine appellatus. Apud Gallias Francorum regnans, obiit. Cui Carolus, qui et major domus, filius ejus, in regno successit per annos 27, usque ad filios suos Carolomannum et Pipinum primum imperatorum Francorum. Liutbrandus rex Langobardorum donationem patrimonii Alpium Cottiarum, quam Hereberctus rex fecerat et ille repetierat, ammonitione venerabilis papae Gregori confirmavit. Ecberctus vir sanctus de gente Anglorum et sacerdos monachica vita et peregrinus exornans, plurimas Scotticae gentis provincias ad canonicam paschalis temporis observantiam, a qua diutius aberraverant, pia praedicatione convertit, anno ab incarnatione Domini juxta Dionisium 716.
4.701.1
3.[ DCCXVI] Gregorius papa constituit ut in quadragesimali tempore jejunium atque missarum celebritas fieret quod ante eum non erat.
4.701.2
Romanorum 75 Theodosius regnavit anno uno, usque in annum 705 post passionem Domini.
4.702.1
1.[ DCCXVII] Anastasius augustus cum clasem in Alexandriam contra Sarracenos direxit exercitus, dimidio itinere revertitur, et Theodosium imperatorem facit, coactumque eum in solio imperii confirmavit. Qui deinde apud Nicenam civitatem gravi prelio vicit Anastasium, in quo septem milia de exercitu ceciderunt. Capto autem Anastasio, datoque sibi sacramento, clericum fieri ac presbeterum fieri fecit ordinari. Theodosius vero, ut regnavit, cum esset catholicus, mox in regia urbe imaginem illam venerandam, in qua sanctae sex synodi erant depictae, et a Philippico fuerat dejecta, pristino in loco erexit. Tiberis fluvius alveum suum egressus[ indictione 15] multa Romae fecit exitia, ita ut in via Lata ad unam et semis staturam excresceret, atque a porta sancti Petri usque ad Pontum Molvium aquae se descendentes conjungerent. Mansit autem diebus 7, donec, agentibus letanias crebras civibus, demum die revertitur. Beda sic:« Multi Anglorum de Brittania Romam venerunt, inter quos etiam reverentissimus abbas meus Ceolfridus, annos natus 74, cum esset presbiter annis 47, abbas autem annos 35, ubi Lingonas pervenit, obiit, et in aeclesia Geminorum martirum sepultus est; qui inter alia donaria misit aeclesiae sancti Petri Pandectem a beato Hieronimo in Latinum Hebreo vel Greco fonte translatum.»
4.702.2
Romanorum 76 regnavit Leo annis 9, et inde annis 15 usque ad Pipinum Francorum primum imperatorem hoc est usque in annum 729 post passionem Domini.
4.703
1.[ DCCXVIII]
4.704.1
2.[ DCCXIX] Sarraceni cum imenso exercitu Constantinopolim[ civitatem] triennio obsident, donec civibus multa instantia orationum ad Deum clamaverunt. Tunc plurimi Sarracenorum fame, frigore et pestilentia perierunt. Saraceni vero pertaesi obsidionis abscedunt. Qui inde regressi, Vulgarorum gentem, quae est super Danubium, bello adgrediuntur. Ab hac quoque victi refugiunt, ac naves repetunt suas.
4.704.2
[ Cod. in marg., Ciclus undecimus decennov. ind. 5 incipit.]
4.705
5.[ DCCXXII]
4.706
6.[ DCCXXIII] Juramentum sancti Scotti archiepiscopi Bonifatii, in ecclesia sancti Petri apostoli coram papa Gregorio II, imperatoris Leonis anno 6, sed et Constantini imperatoris filii ejus.]
4.707
8.[ DCCXXV] Hoc anno Beda computator minorem compoti librum componit, ipso ita teste:« Si vis nosse per annos singulos quot sunt epactae, sume annos Domini juxta Dionisium, quot fuerint, utputa in presenti octava indictione 725, partire per decem novem decies novies triceni quingenti septuaginta, decies novies octoni centum quinquagies dupondius, remanent tres; hos item multiplica per decem, fiunt triginta tres; tolle triginta, remanent tres; isti tres sunt epactae presentis anni.» Haec ait Beda.
4.708.1
10.[ DCCXXVII] Alia epistola ejusdem papae Gregorii secundi ad Bonifatium, data 10 Kal. Decembris, imperii Leonis anno 10, sed et Constantini regni anno 8, indictione decima, et reliq.
4.708.2
[ Cod. in marg., Ciclus solis incipit.]
4.709
11.[ DCCXXVIII][ Langobardis indictione 11 pervasum est Sutrinse castellum, et quadraginta diebus possessosum ab eis, donec Gregorii papae continuis scriptis et donationibus dimiserunt. Mense Januarii, indictione 12, plus diebus stella quae Antifer dicitur apparuit in occidua, radiens in aquilone et ad medium coelum, tempore Gregorii papae.]
4.710
14.[ DCCXXXI][ Gregorius papa obiit 3 Idus Februarii, indictione 14, Leone et Constantino imperatoribus.]
4.711
15.[ DCCXXXII] Gregorius 89 papa annis 11.
4.712
16.[ DCCXXXIII] Sarraceni vero predicti cum altum peterent, ingruente subita tempestate, plurimi etiam mersi sunt ex ipsis et necati. Plurimae enim naves eorum merse et confractae erant per litora.
4.713
18.[ DCCXXXV] Liutbrandus vero rex Langobardorum audivit quod Sarraceni loca sancta corrumperent. Audivit quod, depopulata Sardinia, etiam loca illa fedarent ubi ossa sancti Augustini episcopi propter vastationem barbarorum olim translata et honorifice fuerant recondita. Misit ergo, et dato magno pretio accepit, et transtulit ea in Ticinis, ibique cum debito tanti patris honore recondidit.
4.714
20.[ DCCXXXVII] Beda computator obiit 2 Kal. Jan.
4.715
21.[ DCCXXXVIII] Gregorius predictus papa constituit in missa:« quorum solennitas hodie» et reliqua usque« largitor admitte per Christum dominum nostrum.»[ Initium Herolvesfeld.]
4.716.1
23.[ DCCXL] Ipse vero obiit 4 Kal. Dec. sepultusque est in aeclesia beati Petri.[ Epistola tertii Gregorii ad Bonifacium Scottum Mogontinum archiepiscopum, data 4 Kal. Novembris, Leonis imperii anno 23, et Constantini filii ejus 20, indictione 8.][ Gregorius tertius fuit temporibus Leonis et Constantini imperatorum, ea persecutione grassante quae per ipsos mota est ad depositionem et destructionem sacrarum imaginum domini nostri Jesu Christi et sancte Dei genetricis et sanctorum apostolorum omniumque sanctorum et martirum et confessorum, pro quibus papa, ut ab hoc resipiscerent ac removerentur errore, misit instituta apostolicae sedis per Georgeum presbiterum, qui cum ea ob metum imperatoribus Constantinopolin non reddit, iterum de Roma a papa ad regiam urbem directus, secundo eadem dedit, quae scripta in parte in Sicilia insula retinuit, non ultra ad Constantinopolin permisit, et portatorem exilio per annum relegavit. Unde papa in concilio 23 episcoporum cum presbiteris et diaconibus et cuncto clero et nobilibus, etiam consulibus et reliquis christianis plebibus, coram corpore beati Petri apostoli statuit ut, si quis deinceps antiqua consuetudinis apostolice tenentis fidelem usum contemnens contra easdem imagines depositor atque destructor et profanator vel blasphemus extitit, sit extorris a corpore et a sanguine domini nostri Jesu Christi vel totius Ecclesiae unitate et compage; quod et subscriptione sua sollempniter confirmavit cum omni concilio. Quae sinodalia pro erigendis sacris imaginibus per Constantinum defensorem misit imperatoribus, quae similiter tenuerunt et portatorem in carcerem per annum tenuerunt et tunc cum injuris remiserunt, sed et tota Romana provincia pro erigendis imaginibus supplicationis scripta unanimiter ad eosdem imperatores direxerunt per Sergium patricium et straticum insulae Ciciliae, quibus imperatores scripta rapuerunt, et portatores 8 mensibus tenentes, cum exprobris et injuris remisserunt. Iterum papa per Petrum defensorem ad regiam urbem tam Anastasio pervasore sedis Constantinopolitanae quamque imperatoribus Leoni et Constantino.]
4.716.2
[ Cod. in marg., Ciclus decennovenn. 12 incipit ind. 9.]
4.717.1
24.[ DCCXLI] Karolus, filius Pipini, qui et major domus dictus, rex Francorum obiit.[ Leo imperator obiit. Constantinus filius ejus successit.]
4.717.2
Romanorum 77 regnavit Pipinus, filius Karoli, Francorum primus imperator, annis 27, usque in annum 755 post passionem Domini.
4.718.1
1.[ DCCXLII][ Gregorius papa obiit 4 Kal. Dec., indictione 10.]
4.718.2
Zacharias 90 papa ann. 11
4.719
2.[ DCCXLIII] Sanctus Bonifatius Mogontinus archiepiscopus clarus habetur.[ Epistola Zachariae papae ad Bonifatium, data Kal. April., 24 anno regni Constantini, sed imperii ejus anno 2, indictione 11 et reliqua. Epistola Zachariae papae ad Bonifacium Scottum archiepiscopum Moguntinum, data Nonas Januarias, regni Constantini anno 28, imperii ejus anno 6, indictione 15. Alia epistola Zachariae papae ad Bonifacium Scottum archiepiscopum Moguntinum, data Kal. Maii, anno 29 regni Constantini patris ejus, id est imperii anno 7, indictione 1. Alia epistola Zachariae papae ad Bonifacium, data 2 Non. Novembris, Constantini anno 32, patris ejus anno 11, indictione 5.]
4.720
3.[ DCCXLIV] Sanctus Bonifatius Fuldam monasterium in solitudine Bochonia inchoavit.
4.721
4.[ DCCXLV] Carolomannus rex, frater imperatoris, cum fratre tractat seculum dimittere.
4.722
5[ DCCXLVI] Carolomannus imperium permittens, Almaniam ingreditur.
4.723
6.[ DCCXLVII] Carolomannus pergens Romam, tonsoratur a papa Zacharia.[ Carolomannus Rome in monte Soracte apud ecclesiam sancti Silvestri constructo monasterio cum fratribus secum ad hoc venientibus per aliquot annos perfruitur. Sed ob insolentiam Francorum Romam visitantium, qui eum velud dominum quondam suum preterire nolebant, ad monasterium sancti Benedicti situm in castro Casino secessit, ubi postea regulariter vixit.]
4.724
7.[ DCCXLVIII] Grifo fugit in Saxoniam ob metum imperatoris.
4.725
8.[ DCCXLIX] Grifo iterum de Saxonia revertitur.
4.726
9.[ DCCL] Pipinus decreto Zachariae papae a Bonifatio Mogontino archiepiscopo unguitur in imperatorem, et deinde ob id post papam secundus habetur episcopus Mogontinus.
4.727
10.[ DCCLI][ Burgardus primus episcopus Wirtiburgensis consecratur, et sedit ann. 40.]
4.728
11.[ DCCLII] Grifo obiit. Zacharias papa obiit Id. Mart., indictione quinta.
4.729
12.[ DCCLIII] Stephanus 91 papa post Petrum annis 5, mense 1. Stephanus papa et Carlomannus predictus monachus a monte Casina venerunt ad Pipinum in Franciam, petentes defensionem contra Haistulfum regem Langobardorum.
4.730
13.[ DCCLIV] Unxit autem Stephanus duos filios Pipini Carolomannum et Karolum Magnum in imperatores 5 Kal. August. Stephanus papa venit de Roma 14 die mensis Octobr., indictione 7, et 15 die mensis Novembr., cum licentia Astulfi regis Langobardorum de civitate Papia indictione 7, ad Franciam venit, ubi in loco nomine Ponticone Pipinum invenit, qui die 6 mensis Januar. papae promisit omne quod petivit; et post dies unxit papa Pipinum cum duobus filiis suis reges Francorum. Tunc in monasterio in Francia Carolomannus monachus obiit. Pipinus et Stephanus papa, occisis Langobardis bello et fugato Aistulfo rege eorum, 8 Idus obsedent civitatem Papiam. Item Aistulfus obsides dedit. Iterum Pipinus contra Aistulfum obsides dedit. Iterum Pipinus contra Aistulfum Langobardos intrat. Papiam civitatem obsedit, et Aistulfus obsedes reddit.]
4.731
14.[ DCCLV] Sanctus Bonifatius archiepiscopus adnuntiens verbum Dei in Fresia, passus est cum aliis martiribus Non. Junii
4.732
15.[ DCCLVI] Lullus archiepiscopus post Bonifatium successit annis 32.
4.733
16.[ DCCLVII Organum primitus venit in Franciam, missum a Constantino rege Greciae Pipino imperatori.--[ Aistulfus rex Langobardorum obiit; cui Desiderius dux succesit.][ Stephanus papa obiit 5 Kal. Maii, indictione 10 Cui successit germanus ejus Paulus, tempore Leonis et Constantini imperatorum.]
4.734
17.[ DCCLVIII] Paulus 92 papa post Petrum annis 10, mense 1.
4.735
18.[ DCCLIX] Pipinus imperator in Saxoniam ingreditur.
4.736
19.[ DCCLX] Pipinus in Vascones ingreditur.
4.737
20.[ DCCLXI] Pipinus imperator Italiam intravit, et bellum contra regem Langobardorum Haistulfum suscepit.
4.738
21.[ DCCLXII] Pipinus Haistulfum regem paucorum dierum obsidione apud Ticenum compulit, et obsides dare et recepta a Romanis oppida atque castella restituere et ut reddita non repeterentur sacramento fidem facere.
4.739
24.[ DCCLXV] Hiemps grandis et valde etiam durissimus.
4.740
25.[ DCCLXVI] Gordogangus episcopus corpora sanctorum Gorgoni et Nazarii in Franciam Roma advexit.
4.741
26.[ DCCLXVII] Pipinus, finito Aquitanico bello, contra Waifarium ducem Aquitaniae ab eo suscepto, per continuos 9 annos gesto, Turonis ad Sanctum Martinum causa orationis perrexit.
4.742.1
27.[ DCCLXVIII] Inde egressus, Parisius ad Sanctum Dionisium vix perveniens, ibi morbo aquae intercutis 9 Kal. Octobr. obiit, et sepultus.--[ Paulus papa obiit in aestate, et cessavit episcopatus anno 1, mense 1; quo Constantinus laicus transgressor apostolicae sedis invasor extitit. Idem[ indictione] 6, mense Julio depositus est, et Stephanus papa successit, et quaesivit episcopos peritos a Pipino imperatore, qui judicarent Constantinum in synodo. Nuncii papae venerunt ad Karolum et Carlomannum, quia interim Pipinus obiit, et Constantinus papa caecatus est. Facto igitur concilio in basilica salvatoris domini nostri Jesu Christi juxta Lateranis Rome, combusserunt omnes sacerdotes Constantinum in medio presbyterii ipsius ecclesiae, alapis ejus cervicem caedere prius facientes in ecclesia; sicque combustus est Clerus et populus et papa clamabant kyrieeleyson, et statuerunt ut omnes consecrationes ejus iteratae fuissent preter baptisma et chrisma. Rogavit autem papa Constantinus Constantinum et Leonem augustos magnos imperatores, deprecans eorum imperialem clementiam, ut in ipsis Greciae partibus Paulum exilio mancipatum retineri precepissent.-- Antequam mortuus esset Paulus papa, ilico Toto dux Nepesinae civitatis et Passinus et Paschale germanum suum Constantinum laicum fecerunt papam, et comminando invite Georgio episcopo, compulerunt eum orationem clericatus eidem Constantino tribui; sicque clericus factus est, et alio die secunda feria subdiaconus et diaconus illucescente die ab eodem episcopo factus, et dominico die sequenti in basilica beati Petri cum armata multitudine a Georgio Penestrinae episcopo et Eustadio Albanense et Citonato Portuense episcopis tribus pontifex consecratus est; qui consecravit episcopos 8, presbyteros 8, diaconos 4 et reliqua per annum et mensem.]
4.742.2
Romanoram 78 regnavit Karolus Magnus, filius Pipini, annis 46 mensibus quatuor.
4.743
1.[ DCCLXIX] Stephanus 93 papa annis 4.
4.744.1
2.[ DCCLXX] Mortuo autem Pipino rege, Franci generali conventu totum regnum inter filios ejus Karolum et Carlomannum aeque diviserunt, et Karolus partem patris eorum Pipini, Carolomannus vero partem patrui eorum Carlomanni suscepit. Carlomannus autem post administratum biennio regnum in villa Salmoniaco obiit, 2 Non. Octobr., et Karolus in toto regno rex constituitur.
4.744.2
Adrianus 94 papa annis 23.
4.745
5.[ DCCLXXIII] Karolus, Hunoldo, qui post mortem Wafari bellum Carolo conabatur, fugato, et Aquitania subjecta rogatu Adriani papae in Italiam perrexit.
4.746
6.[ DCCLXXIV] Karolus Desiderium regem Langobardorum longa obsidione fatigans, in dicionem suam suscepit; filiumque ejus Adelgisum, in quo omnes spem inclinabant, ab Italia compellit, atque Italiam totam subegit; et omnia a Langobardorum regibus erepta tam Romanis quam Adriano papae restituit, et tunc primum Romam pervenit sabbato sancto pasche.
4.747
7.[ DCCLXXV] Subjecta Italia, Saxonicum bellum, biennio ante Italicum inceptum, repetitum est et per 33 annos permansit. Quorum Saxonum Karolus 10 milia hominum captivorum cum uxoribus et parvulis dispersit.
4.748
9.[ DCCLXXVII] Karolus Hispaniam subjecit, et incolumi exercitu revertitur.
4.749.1
10.[ DCCLXXVIII] Domuit et Brittones, qui in occidente Galliae super litus residebant.
4.749.2
[ Cod. in marg. Ciclus decennov. 14 incipit indict. 2.]
4.750
11.[ DCCLXXIX] Karolus iterum in Saxoniam; et fames magna mortalitasque in Francia. Sanctus Sturmi abbas primus Fuldensis obiit 16 Kal. Novemb.
4.751
12.[ DCCLXXX] Cui successit Baugolfus abbas.
4.752
13.[ DCCLXXXI]( A. Aug. Karolus Saxoniam capit.
4.753
14.[ DCCLXXXII] Karolus secundo Romam perrexit, ibique baptizatus est filius ejus Carlomannus, quem Adrianus papa mutato nomine vocavit Pipinum.
4.754
15.[ DCCLXXXIII] Hiltigart regina obiit, tres filios, Carolum, Pipinum et Ludovicum, Carolo relinquens.
4.755
16.[ DCCLXXXIV] Post quam Karolus Fastradam sibi sociavit in conjugium.
4.756
17.[ DCCLXXXV]( A. Hersf.) Conjuratio Hardradi et Orientalium.
4.757
18.[ DCCLXXXVI]( A. Hersf.) Karolus pergit Italiam, qui matrem suam Berhatradam in basilica apud Sanctum Dionisium juxta patrem Pipinum humavit cum magna gloria. Karolus tertio Romam perrexit, et signa crucis in vestibus hominum apparuerunt. Lullus archiepiscopus Mogontinus obiit 17 Kal. Nov. hora diei secunda. Richolfus sibi successit annis 27.[ Richolfus ordinatur in episcopum Mogontiae 4 Non. Mart. in die dominico in monasterio beati Petri quod est Frislar.] Sanguis e coelo et de terra profluxit.
4.758
19.[ DCCLXXXVII] Karolus a Roma pergit in Beneventum ad Sanctum Benedictum, et per Alamaniam venit ad Bajoariam.
4.759
20.[ DCCLXXXVIII] Bajaria capta est, Tasilo duce ejus deposito.
4.760
21.[ DCCLXXXIX] Karolus Sclavos qui dicuntur Vulzi subegit.
4.761
22.[ DCCXC]( A. Hersf.) Basilica sancti Bonifacii Fuldense monasterium fundatur.
4.762
23.[ DCCXCI] Karolus perrexit Pannoniam.
4.763
24.[ DCCXCII] Karolus Avaros subegit, et Hunorum regnum vastat:[ Anno 20 Adriani papae mense Decembr., indictione 15, fluvius Tiberis per campestra intumescens, portam quae dicitur Flaminia a fundamentis usque ad arcum evellit, qui tres fulcidas eam deduxit et muros transcendit in aliquibus ad portam beati Petri, et ad pontem Molvium aque descenderunt per triduum.]
4.764
25.[ DCCXCIII] Conjuratio Pipini filii sui contra Karolum patrem suum. Qui consilio detecto tonsuratur, et sociorum ejus alii decollantur atque alii suspenduntur.
4.765
26.[ DCCXCIV] Heresis Filiciani in synodo apud Franconofurd habita damnatur. Fastrada regina, de genere Germanorum, obiit; post quam Karolus Liutgardam duxit Alamanniam.
4.766
27.[ DCCXCV] Adrianus papa obiit in nativitate Domini; quem velud fratrem aut carissimum filium planxit Karolus.[ Adrianus papa obiit 7 Kalend. Januarii, indictione 4]
4.767
28.[ DCCXCVI] Leo 95 papa annis 20, mensibus 6.
4.768
29.[ DCCXCVII] Romani Leonem papam letania majore captum excaecaverunt, et linguam ejus radicitus absciderunt. Qui in custodia missus, noctu per murum evasit, et ad legatos Karoli Wirundum abbatem et Winegesium Spolitanorum ducem veniens, Spoliatum ductus est; et ad regem Karolum in Saxoniam apud Baderbrunnam, presente Richolfo episcopo Mogontino, pervenit, a quibus summo honore susceptus est. Karolus unguitur in imperatorem a papa Leone.
4.769
30.[ DCCXCVIII], 15 ciclus decennovennalis incipit indictione sexta.)
4.770
31.[ DCCXCIX] Karolus legendi et psallendi disciplinam diligentissime emendavit.
4.771
32.[ DCCC] Karolus quarta vice Romam cum papa Leone pergit propter reparandum qui nimis conturbatus erat ecclesiae statum, et ibi totum hiemem transegit.
4.772
33.[ DCCCI]. Karolus etiam eo tempore a Romanis augustus appellatus est.
4.773
34.[ DCCCII] Amarmurmulus rex Persarum elefantem et alia munera misit regi Karolo.
4.774
35.[ DCCCIII] Karolus pontem 500 passuum longitudinis trans Renum Moguntiacum construxit; tanta enim ibi est fluminis latitudo.
4.775
36.[ DCCCIV] Leo papa venit in Franciam.
4.776
37.[ DCCCV] Karolus, filius Karoli imperatoris, Bohemios vastat, Lechonem, regem eorum occidens.[ Ecclesia Sancti Albani hoc anno dedicatur, hoc est 805, indictione 13.]
4.777
38.[ DCCCVI] Primus annus endicadis. Mortalitas maxima orta est in monasterio Fuldensi, ita ut plurimi ipsorum monachorum morerentur.
4.778
39.[ DCCCVII] Karolus religionem christianam, qua ab infantia fuit imbutus, sanctissime et cum summa pietate coluit; circa pauperes sustentandos et elemosinam devotissimus erat.
4.779
42.[ DCCCX] Karolus, antequam deciderat, per quatuor annos crebro febribus correptus.
4.780
43.[ DCCCXI] Karolus, regni in Francia 43, in Italia autem 36, imperii anno 11, indictione 4, thesauros et vestes caeteraque omnia divisit per tres partes. Quarum duas partes per viginti unam partem totidem metropolitanis civitatibus, quae in regno ejus noscuntur, partitus est; quarum nomina haec sunt: Roma 1, Ravenna 2, Mediolanum 3, Forum Julii 4, Gradus 5, Colonia 6, Moguntiacus 7, Juvavum, quae et Salzburg 8, Treverus 9, Senones 10, Vesontio 11, Lugdunum 12, Rotomagus 13, Remis 14, Areles 15, Vienna 16, Darantasia 17, Ebrodunum 18, Burdigala 19, Turones 20, Bituriges 21. Unusquisque autem metropolitanus episcopus unam partem suae ecclesiae et duas suffraganeis suis dare debuit. Tertia vero pars vel usque ad obitum ejus, vel usque dum vellet carere, in usu cottidiano haberetur; cujus tunc prima pars predictis metropolitaneis episcopis ad easdem predictas partes adderetur, altera filiis et filiabus et nepotibus, tertia pauperibus, quarta servis et ancillis distribueretur. Precium librorum suorum, quorum magnam in bibliotheca sua copiam congregavit, pauperibus erogare precepit.
4.781
45.[ DCCCXIII] Pons apud Mogontiacum, quem per decem annos ingenti labore et opere mirabili de ligno Karolus construxit, anno primo antequam obiit, tribus horis conflagravit, nec quidem una ex eo astula remansit. Pons predictus apud Mogontiam erat trans Renum, quem, quia de eo latrones noctu, hominibus in Renum projectis, rapiebant predam, Richolfus Mogontinus episcopus comburi precepit. Richolfus Mogontinus episcopus obiit, Haistolfus post eum successit annis 11. Karolus, circa Kalendas Novembris, habito generali conventu, vocavit de Aquitania ad se Ludowicum filium suum, et cum eum moneret, die dominico precepit ei ut propriis manibus suis de magno altari Aquisgrani coronam imperii capiti suo superponeret, qui donatus magnis muneribus Aquitaniam perrexit. Karolus cum Aquisgrani hiemaret, mense Januarii febre correptus est, in quo 5 Kalend. Februarii, hora diei 3, indictione 7, 72 anno aetatis,[ incar. 814] obiit; et ibi Aquisgrani eadem die in basilica Salvatoris sanctaeque Dei genitricis, quam ipse ex fundamento mirifico opere construxit, sepultus est.
4.1
Romanorum 79 Ludowicus regnavit annis 26, mensibus 11 usque....
4.782
1.[ DCCCXIV] Ludowicus omnem injustitiam sui regni inquirens restauravit.
4.783
2.[ DCCCXV]. Baugolfus abbas Fuldensis obiit, 8 Idus Julii. Jussumque est ut omnes monachi cursum sancti Benedicti cantarent. Ratgerus abbas annis 5.
4.784.1
3.[ DCCCXVI] Ludowici exercitus Sclavos superant, et Leo papa obiit.
4.784.2
[ Cod. in marg., Ciclus 16 decennovennalis incipit indictione 10.]
4.785
4.[ DCCCXVII] Stephanus 96 papa annis 2, mensibus 7. Stephanus papa, obviante Ludowico in campo magno Remensium, sequenti die dominico coram omni populo ante missam unxit eum in imperatorem, et auream coronam mirae pulchritudinis, cum preciosissimis gemmis mirabiliter ornatam, portatam de Roma secum, imposuit super caput ejus, aliamque coronam auream capiti Irmingardae reginae, nominans eam augustam.
4.786
5.[ DCCCXVIII] Stephanus vero papa, postea donatus magnis muneribus et honesto in itinere servitio, ad Romam a rege dimissus, et non longe post obiit.
4.787
6.[ DCCCXIX] Dedicatur monasterium Sancti Bonifatii Fulda Kal. Nov.
4.788.1
7.[ DCCCXX] Ratgerus abbas Fuldensis obiit 8. Idus Dec. Egil abbas successit annis 5.
4.788.2
Paschalis 97 papa annis...... Ludowicus imperator Britanniam subegit, ducem ejus Murcomannum occidens. Inde regrediens Irmingardam reginam febricitantem invenit, quae paulo post inde obiit.
4.789
8.[ DCCCXXI] Ludowicus imperator Judit, filiam Hwelfi ducis Bajoariae, reginam sibi sociavit, et Ingulenheim villa regia generale placitum suum habuit.
4.790
9.[ DCCCXXII] Ludowicus imperator per exercitum suum orientales Sclavos vastat, ducem eorum nomine Liduit fugato.
4.791
10.[ DCCCXXIII] Ludowicus imperator primogenito filio suo Lothario, placito generali habito, filiam Hugi comitis conjunxit.
4.792.1
11.[ DCCCXXIV] Ludowicus imperator de placito generale Attiniaco palatio Lutharium filium cum conjuge sua Irmingarde in Italiam direxit, indeque Franconofurt venit, et natalem Domini celebravit. Paschalis papa obiit.
4.792.2
Eugenius 98 papa annis 3. Haistolfus episcopus Mogontinus obiit.
4.793
12.[ DCCCXXV] Otgarius episcopus an...... Ludowicus imperator vastat Britanniam.
4.794
13.[ DCCCXXVI] Egil abbas Fuldensis obiit. 14 Kal. Jul. Rabanus successit annis 20. Ludowico imperatori Aquis legati Vulgarorum munera portant.
4.795.1
14.[ DCCCXXVII] Ludowicus imperator Ingilenheim Herioltum de Danais de fonte baptismatis, et uxorem ejus regina Judith elevavit. Cui cum magnam Fresonum partem dedit, donis honorificis cum legatis suis eum dimisit.
4.795.2
Valentinus 99. papa.
4.796
15.[ DCCCXXVIII] Ludowicus imperator dirigens exercitum contra Sarracenos obiam, fugavit eos.
4.797
16.[ DCCCXXIX] Ludowicus de Ingelenheim post generale placitum venit Commarciacum.
4.798
17.[ DCCCXXX] Ludowicus Wormatia Karolo, filio Judit et suo, terram Alamanicam et Redicam et partem Burgundiae dans coram filiis suis Luthorio, Ludowico et Pipino, qui tres germani sunt indignati inde. Corpora sanctorum Valentini, Senesii in Augeam insulam 5 Idus Apr. venerunt.
4.799
18.[ DCCCXXXI] Gregorius papa 100. Judith regina, quasi violata a duce Bernhardo, et imperatoris sacro fonte baptismatis filio, a primatibus regni velata est et in monasterium missa. Fratres etiam reginae Cuonradum et Rudolfum tondentes et in monasterium mittentes; quos in Novio super flumen Valum cum veritate superavit rex, reginam, Aquis obviam ei venientem, jubente papa Gregorio, accepit.
4.800
19.[ DCCCXXXII] Bernhardus dux in palatio Theodonis coram rege et filiis suis purgavit se, cum nullus vel armis eum culpabilem cum regina fecisset.
4.801
20.[ DCCCXXXIII] Filii regis temptaverunt regnum, patrem dehonorantes.
4.802
21.[ DCCCXXXIV] Ludowicus imperator a[ filiis] suis, id est Pipino, Ludowico et Lothario, imperio privatur; obviam ei venientes cum Gregorio papa in campo magno, qui est inter Argentoriam et Basiliam. Tunc separantes reginam ab eo et mittentes eam in Italiam in civitatem Tartunam, Pipinus in Aquitaniam, Ludowicus in Bajoariam perrexit. Lotharius vero patrem ad Compendium palatium et inde Aquisgrani conduxit, et in custodia inclusit, et ibi celebravit natale Domini, patre adhuc incluso.
4.803
22.[ DCCCXXXV] Post vero epiphaniam Lothorius, quia contra eum cum patre erat Ludo[ wicus, compellit patrem secum ire ad Compendium. Quos cum multitudine secutus] est Ludowicus; et cum propre esset, fugiens Lothorius, patrem Ludowicus conduxit ad sedem regalem Aquis, et ibi pariter pascha celebraverunt.
4.804.1
23.[ DCCCXXXVI]
4.804.2
[ Cod. in marg., Ciclus 17 decennovennalis incipit indictione 14.]
4.805
25.[ DCCCXXXVIII] Paulo diaconus palatii lapsus est in judaismum.
4.806
26.[ DCCCXXXIX] Eclipsis solis 3 Non. Mai inter 8 et 9 horam in vigilia ascensionis Domini.
4.807.1
27.[ DCCCXL] Ludowicus imperator dum filium suum Ludowicum trans Renum persequeretur, morbo gravatur, et in navim per Moin in Renum deducitur, vix in insuia Ingelheim perveniens, obiit ibi 11 Kal. Junii, et inde in mense Martio asportatus in basilica sancti Arnolfi sepultus, statimque Lothorius Italia egressus imperium arripuit.
4.807.2
Romanorum 80 Lothorius regnavit annis 15.
4.808
1.[ DCCCXLI] Ludowicus vero et Carolus paterno regno privati, apud Fontaniacum fratrem Lotharium bello vincunt.
4.809
2.[ DCCCXLII] Tres supradicti fratres regnum Francorum inter se diviserunt: Carolus occidentem a Britannico oceano tenet usque ad Mosam fluvium; Ludowicus orientem, id est omnem Germaniam usque Reni fluenta et nonnullae civitates[ trans Renum cum adjacentibus pagis ob copiam vini]; Lutharius vero primogenitus et imperator medium inter utrosque regnum tenuit totamque Provinciam et omnia regna Italiae cum ipsa Roma. Ab hoc Lothorio regnum Luthorium hactenus nominatur.
4.810
4.[ DCCCXLIV] Sergius 101 papa.
4.811
6.[ DCCCXLVI] Otgarius episcopus Mogontinus obiit. Rabanus abbas Fuldensis successit annis 9.
4.812
7.[ DCCCXLVII] Hatto abbas ad Fuldam post Rabanum successit annis 15.
4.813
11.[ DCCCLI] Irmingardis regina, conjunx Lothorii, obiit. Regina vero reliquit tres filios Ludowicum, Lutharium et Carolum.
4.814
13.[ DCCCLIII] Leo papa 102 post Petrum.
4.815.1
14.[ DCCCLIV].
4.815.2
[ Cod. in marg., Ciclus decennovennalis explicit indictione 2.]
4.816.1
15.[ DCCCLV] Rabanus episcopus Mogontinus obiit feria 2. Non. Febr. Carolus episcopus successit 8 annis. Basilica Sancti Kiliani concrematur. Luthorius imperator, convocatis primoribus regni, imperium inter filios suos divisit. Ludowico quidem Italiam tradidit, eumque imperatorem nomine suo appellari fecit; Lothario vero regnum, quod ex suo nomine vocatum est, concessit; Carolo autem juniori ipsorum Provinciam mandavit. Qui ita disponens seculum reliquit, et in Prumia monasterio veniens, postquam habitum sanctae conversationis monachorum suscepit, eodem anno 3 Kal. Octobris obiit.
4.816.2
Romanorum 81 Ludowicus, qui et Lothorius, regnavit annis 15.
4.817.1
1.[ DCCCLVI.]
4.817.2
[ Cod. in marg., Annus secundus cicli 18 decennovennalis indictione quarta.]
4.818
2.[ DCCCLVII] Benedictus 103 papa post Petrum.
4.819
3.[ DCCCLVIII] Folcwinus abbas obiit.
4.820
4.[ DCCCLIX] Waldarius abbas post ipsum successit.
4.821
5.[ DCCCLX] Meginradus hierimita martyrizatus est.
4.822
6.[ DCCCLXI] Hatto abbas Fuldensis obiit pridie Idus Aprilis.
4.823
7.[ DCCCLXII] Thiodo abbas post eum successit annis 13.
4.824.1
8.[ DCCCLXIII] Carolus episcopus Mogontinus obiit. Liutbertus episcopus successit 26 annis.
4.824.2
Sanctus Nicolaus papa 104.
4.825
9.[ DCCCLXIV] Walterus abbas obiit. Hecco post eum successit. Lothorius imperator, quod Thietbirgam reginam uxorem legittimam recusare vellet, quam exosam habebat propter Waldradam suam concubinam, quam, cum adolescens esset, in domu paterna nimio diligebat amore, non parva res inde evenit. Fratres ergo reginae hoc ad Nicolaum papam Romam deducunt. Inde Nicolaus papa Arsenium episcopum, apocrisiarium et consiliarium suum, vice sua in Franciam anno isto direxit. Qui cum venisset, convocato episcoporum conventu, antequam protinus anathematis gladio feriretur, necessitate constrictus Lotharius, vellet nollet, reginam in matrimonium recepit; interposito jurisjurandi sacrificio, ne eam a se separaret, neque ipsa vivente aliam super eam induceret. Sed postea projecta regina, et Waldrada pro ea inducta, sanctus Nicolaus 4 Non. Februarii in purificatione sanctae Mariae, Waldradam anathematis sententia ab omni consortio sanctae ecclesiae excommunicavit.
4.826
13.[ DCCCLXVIII] Cometa visa est manifestissime hoc anno.
4.827
14.[ DCCCLXIX] Sanctus Nicolaus papa obiit 8 Idus Decembris. Ictus fulminis Kal. Jul. hora 10.
4.828.1
15.[ DCCCLXX] Adrianus 105 papa annis 3. Lothorius autem cum audivit mortem Nicolai papae, misit ad papam Adrianum, rogans ut cum gratia eum suscipisset. Cui papa rescribens dixit, si se immunem ab objectis predictis sciret, ut ad appetitam benedictionem sancti Petri perveniret; si culpabilem, ut condigna remedia penitentiae susciperet, nihilominus sine dilatione veniret. Qui cum Romam pervenisset, ab Adriano papa honorifice susceptus est. Qui cum a papa interrogatus est, si precepta sancti Nicolai, immo beati Petri, et jusjurandum Dominici corporis observaret, respondit se ita observasse omnia ac si divinitus sibi essent imperata. Quod etiam proceres ac obtimates sui cum eo contestificaverunt. Cui papa dixit:« Oportet te ergo, fili karissime, corpus Christi nobiscum participare, ut per hanc participationem membris Christi, unde abscisus videabaris, in corpore inseri merearis.» Papa itaque, cantata missa, hora communicationis accipiens corpus Christi in manibus suis, dixit Lothario:« Si innoxius es a predictis, remissio sit tibi haec communicatio; sin autem, nequaquam sumere presumas, ne forte ad judicium et condemnationem tibi perveniat.» Rex autem captus mente, obduratus pariter et obcaecatus, absque retractione communicavit. Deinceps papa ad sequaces et fautores regis dixit singulis:« Si in adulterio predicto cum rege tuo non communicasti, haec communio corporis Christi sit tibi in vitam aeternam.» Nullus autem in hoc scelere regi consentiens[ qui] communicavit, post annum vixit. Lotharius vero imperator Roma egressus, morbo corripitur, et perveniens Placentiam civitatem, obiit 6 Idus Augusti. Inde etiam et in populo mortalitas maxima acta est. Cujus regnum Ludowicus et Karolus senior, duo fratres ejus, in loco Marsana juxta Mosam, una cum proceribus et obtimatibus suis, aequis partibus inter se diviserunt. Karolus ad Heristellium perrexit, cujus palatium ei acciderat.
4.828.2
Romanorum 82 Ludowicus, filius Lotharii vel Ludowici, regnavit annis quatuor.
4.829
1.[ DCCCLXXI] Ludowicus vero ad Aquis palatium redivit. Hecco abbas obiit; Ruadho successit.
4.830
2.[ DCCCLXXII] Adrianus papa obiit. Johannes 106 papa successit annis 12.
4.831.1
3.[ DCCCLXXIII] Ictu fulminis Wormatia comburitur. Ludowicus imperator Romam veniens, ibique conventum celebrans coram papa Johanne, Adalgisus dux Beneventanus, Grecorum persuasionibus corruptus, et contra Ludowicum imperatorem manum elevans, a senatu tyrannus atque hostis rei publicae proclamatur, bellumque contra eum decernitur. Thiodo abbas Fuldensis obiit 7 Idus Ag. Sigehart 22 annis.
4.831.2
[ Cod. in marg., Ciclus 19 decennovennalis incipit indictione 7.]
4.832.1
4.[ DCCCLXXIV] Ludowicus imperator cesar Italiae obiit, et Karolus senior rex Galliae Romam perrexit.
4.832.2
Romanorum 83 Karolus regnavit annis 2.
4.833
1.[ DCCCLXXV] Karolus ergo Romam perveniens, datis Johanni papae et Romanis magnis muneribus, imperator factus est. Ludowicus rex, frater Karoli, apud Franconfurt palatium obiit 5 Kal. Septembr., sepultusque est in monasterio Sancti Nazarii Loraszam; qui ex regina nomine Hemma tres filios habuit, id est Carlomannum, Arnolfi patrem, et Ludowicum Karolumque juniorem, postea imperatorem. Karolus vero senior et imperator audiens mortem fratris sui, ad Aquis palatium; et ubi paucis diebus moratus, ad Coloniam inde est profectus. Carlomannus vero, primogenitus Ludowici, fines Italiae intravit, quia Karolus senior inde recedit. Karolus autem, frater ejus, in Almania morabatur. Porro Ludowicus, qui ad obitum patris fuit, apud Franconafurt, principalem sedem orientalis regni, residebat. Qui quoque Karolum seniorem 8 Idus Octobr. bello in pago Meginense nomine Ripuaria, non longe ab Andrenaco castello juxta Renum, pugnantem 50 amplius milibus contra se, superavit. Deinde tres fratres in loco qui dicitur Sualifelt inter se regnum paternum diviserunt. Carlomannus Bajoariam, Pannoniam, Carnutum et regna Sclavorum Behemensium; Ludowicus orientalem Franciam, Thuringiam, Saxoniam, Fresiam et partem regni Lothorii; Carolus Almaniam et aliquas civitates ex regno Lotharii tenuit.
4.834
2.[ DCCCLXXVI] Carolus autem imperator Romam secundo profectus est, et ab urbe Roma in Bracham reversus, Bosoni germano suo, Richilldis reginae[ filio], Irmigardam, filiam Ludowici imperatoris, cum maxima gloria uxoravit, deditque ei Provinciam; et corona capiti ejus imposita, regem eum jussit appellari. Et inde evolutis diebus paucis, Papiam ingreditur. In qua cum publicam rem disponeret, repente nunciatum est ei Carlomannum cum ingenti armatorum multitudine Langobardorum regna introisse. Qui mox pavore solutus, Ticianum Padumque pertransiit, et summo annisu in Gallias repeditare contendit. Sed priusquam Alpium preminentia juga angustaque itinera attingeret, aegritudine tunditur, de qua protinus 2 Non. Octobr. obiit. Cujus corpus sui in feretro extra Italiam levaverunt; sed ob intolerabilem foetorem ejus compulsi sunt illud terrae commendare. Post autem aliquantos annos ossa ejus translata sunt, et Parisius in monasterio sancti Dionisii honorifice sepulta.
4.835
1.[ DCCCLXXVII] Post Carolum regnavit filius ejus Ludowicus, qui etiam appellabatur Balbus, eo quod impeditioris esset eloquii, annis duobus.
4.836.1
2.[ DCCCLXXVIII] Ludowicus Balbus obiit, tres filios relinquens, duos, id est Ludowicum et Carlomannum ex puella nomine Ansgrad, pro qua interdicta a Carolo patre suo, quia sine consilio suo uxoravit eam, pater sibi uxorem Adalheid conjunxit; quae post mortem viri genuit filium nomine Avi, id est Karolum. Eclipsis solis, 4 Kal. Novembris.
4.836.2
[ Johannes papa dum pro quibusdam oppressionibus eclesiarum in partes Galliarum anno incar. 878, ind. 12, 3 Idus Ag. sinodum 31 episcoporum in eclesia Sancti Petri Tricasina.]
4.836.3
Romanorum 84 regnavit Karolus junior annis 10 post primum introitum ejus in Italiam.
4.837
1.[ DCCCLXXIX] Karolus junior, filius Ludowici, Italiam primum intravit, frater Carlmani et Ludowici.
4.838
2.[ DCCCLXXX] Boso, germanus Karoli senioris, occupare regnum nitens, a filiis Balbi persecutus et fugatus in vita sua.
4.839
3.[ DCCCLXXXI] Carlomannus major rex Bajoariae, pater Arnolfi, obiit paralisi 7 Non. April., sepultusque est Hodingas in Bajoria. Ludowicus vero, frater ejus, possidens suum regnum, concessit Arnolfo Carantanum, quod ei pater pridem dedit.
4.840
4.[ DCCCLXXXII] Karolus junior de Almania egressus, Langobardorumque fines possidens, in paucis diebus totam Italiam accepit, et Romam perveniens, a papa Johanne et senatu favorabiliter acceptus et cum magna gloria oleo consecrato unctus, imperator creatur
4.841
5.[ DCCCLXXXIII] Ludowicus rex, frater imperatoris, obiit Franconafurt 13 Kalend. Septembr., sepultusque est Lorozam in cenobio, ubi et pater ejus.
4.842
6.[ DCCCLXXXIV] Ludowicus, filius Balbi, obiit apud Sanctum Dionisium, ubi et sepultus. Cujus regnum Carlomannus, frater ejus, tenet. Bertulfus Trevirorum episcopus obiit 4 Idus Febr. Cui successit Rabbodus 6 Idus Aprilis, qui etiam Ruodbertum episcopum Metensis ecclesiae consecravit 10 Kalend. Mai.
4.843
7.[ DCCCLXXXV] Marinus 107 papa.
4.844
8.[ DCCCLXXXVI] Carlomannus, filius Balbi, obiit, et sepultus apud Sanctum Dionisium cum fratre et avo.
4.845.1
9.[ DCCCLXXXVII] Agapitus 108 papa. Karolus imperator corpore et animo coepit aegrotare. Mense Novembri circa transitum sancti Martini Triburas veniens, conventum convocat. Tunc cernentes obtimates regni imperatorem non modo solum viribus corporis sed etiam animi defecisse, Arnolfum, Carlomanni filium, ultro in regnum attrachunt, et ab imperatore in triduo ita deficiunt, ut cum ipso vix aliquis remaneret, qui ei saltim officia humanitatis impenderet. Cibus tantum et potus ex Liuberti episcopi Mogontini sumptibus prestabatur. Cui supplicanti Arnolfus nonnullos in Almania fiscos concessit.
4.845.2
Romanorum 85 regnavit Arnolfus annis 12.
4.846.1
1.[ DCCCLXXXVIII] Arnolfus, compositis in Francia feliciter rebus, in Bajoariam revertitur.
4.846.2
Adrianus 109 papa. Karolus imperator obiit 2 Idus Junii, sepultusque est in Augia insula.
4.847
2.[ DCCCLXXXIX] Liutbertus episcopus Mogontinus obiit 13 Kal. Mart. Sunderoldus successit annis 2. Mortuo autem Karolo, quaedam pars populi Italici Berngarium, filium Eberhardi, qui ducatum Forojulianorum tenebat, regem sibi statuit; quidam vero Widonem, filium Lamberti, ducem Spolitanorum, regia dignitate decernunt sublevandum. Sed post tantas strages inter eos factas Wido victor existens, Berngarium regno expulit.
4.848
3.[ DCCCXC] Basilius 110 papa.
4.849
4.[ DCCCXCI] Sunderoldus episcopus Moguntinus Wormatiae sabbato 6 Kalend. Julii a Nordmannis occisus.
4.850
5.[ DCCCXCII] Hatto episcopus successit annis 21, mensibus 8.
4.851.1
6.[ DCCCXCIII] Stephanus 111 papa.
4.851.2
[ Cod. in marg., Ciclus 20 decennovennalis incipit indictione 11.]
4.851.3
Arnolfus rex cum valida manu et forti exercitu Langobardorum terminos intravit, et usque Placentiam pervenit. Inde conversus per Alpes Penninas Galliam intravit, et Sanctum usque Maurium pervenit. Sigehart abbas Fuldensis obiit Non. Sept. Huogi abbas successit annis 24.
4.852
8.[ DCCCXCV] Wido, qui nomine imperatoris Italiam regebat, obiit. Lantbertus, filius ejus, regnum obtinens, Romae diadema imperii a papa sibi imponi fecit.
4.853.1
9.[ DCCCXCVI] Sinodus 96 episcoporum cum abbatibus probatisque multis clericis Triburas in monasterio residentes, contra plerosque seculares, qui episcopalem auctoritatem minuere temptaverunt, plurima decreta super statum Ecclesiae sanctae scripta roboraverunt.
4.853.2
Formosus 112 papa. Arnolfus rex Wormatiam venit, ibique obtimatibus omnibus regni sui sibi occurrentibus, conventum publicum celebravit. In quo, omnibus collaudantibus, Zuendiboldum filium suum regno Lotharii prefecit. Deinde secundo Italiam Arnolfus ingressus, Romam pervenit, et urbem cum consensu Formosi papae armis cepit; quod retro ante nativitatem Domini tempore semel feceruntª. Mater autem Lamberti, quae ad presidium filio relicta fuerat, cum suis latenter aufugit. Arnolfus vero Urbem ingressus, cum magno honore a Formoso papa susceptus, et ante confessionem sancti Petri unctus et coronatus imperator creatur. Eodem autem anno Lambertus nomine imperator obiit; et Ludowicus, filius Bosonis, fratris Karoli senioris, a Langobardis invitatus, a Provincia egressus, Italiam intravit.
4.854.1
10.[ DCCCXCVII] Zuendiboldus, hortatu Arnolfi patris sui, Odonis comitis filiam, nomine Odam, post pascha sibi uxorem sociavit.
4.854.2
Bonifatius papa diebus 15. Stefanus papa anno 1, mensibus 3.
4.855
11.[ DCCCXCVIII] In Italia inter Ludowicum, filium Bosonis, et Berngarium multa certamina gesta sunt. Sed tandem Ludowicus fugans Berngarium, Romam ingreditur, ubi a papa coronatus, imperator nominatur.
4.856.1
12.[ DCCCXCIX] Ungarii Italiam multum vastant. Arnolfus imperator obiit 3 Kalend. Decembris, sepultusque est in Odingas, ubi et pater ejus jacet.
4.856.2
Romanus 117 papa mensibus 4.
4.856.3
Romanorum 86 regnavit Ludowicus annis 12.
4.857
1.[ CM] Theodorus 118 diebus 20. Ludowicus, filius Arnolfi, 2 Non. Febr. anno aetatis suae septimo, quem ex legittimo matrimonio genuit Arnolfus, proceres et obtimates regni regem super se constituunt, et coronatum regisque ornamentis indutum, ad Foracheim congregati in unum, in fastigio regni elevant.
4.858.1
2.[ CMI] Kindiboldus rex, filius Arnolfi, occiditur.
4.858.2
Johannes 119 papa annis 2 sedit.
4.859
3.[ CMII] Stephanus comes, frater Walonis, cum in secessu residens nocturnis horis alvum purgaret, sagitta per fenestram percutitur. Inde eadem nocte extinguitur.
4.860
4.[ CMIII] Benedictus 120 papa annis 3, mensibus 5.
4.861
5.[ CMIV] Focho Remorum episcopus a quodam satellite Balduini comitis, nomine Winimaro, occisus est. Cui successit Heriveus, qui cum multis aliis episcopis eundem Winimarum pro tanto scelere perpetuo anathemate excommunicavit.
4.862
6.[ CMV] Ludowicus, filius Bosonis, qui sortitus est nomen imperatoris, Berngarium de Italia expellens, totum illud regnum posidet. Qui de securitate presumens, absoluto exercitu, cum paucis Veronam ingressus est, adhortante Adalardo predictae civitatis episcopo. Quod cum cives summa festinatione Berngario, qui tunc in Bajoaria exulabat, promittentes et portas civitatis sibi aperiri pronunciantes; Ludowicum Berngarius regno oculisque privans, regnum Italiae obtinuit. Leo 121. papa diebus 57.
4.863
7.[ CMVI] Cuonradus comes, pater Cuonradi junioris, 3. Kal. Martii bello occiditur in Hessia, in loco qui dicitur Friteslar, ab Adalberto comite. Eodem anno mense Julii Ludowicus rex conventum generalem celebravit apud Triburias villa regia, et in castro quod Terasso dicitur obsidione cinxit Adalbertum, et decollavit 5. Idus Septembris. Christophorus 122. papa mensibus 4.
4.864
8.[ CMVII] Bajoarii ab Ungariis interficiuntur. Sergius 123. sedit annis 7, mens. 3, dies 16.
4.865
9.[ CMVIII] Ungarii Saxoniam et Turingiam vastant.
4.866
10.[ CMIX] Ungarii Alamanniam vastant.
4.867
11.[ CMX] Franci ab Ungariis aut occisi sunt vel fugati.
4.868.1
12.[ CMXI] Ludowicus rex obiit, et Cuonradus in regem elevatur.
4.868.2
Romanorum 87. regnavit Cuonradus annis. 7.
4.868.3
[ Cod. in marg., Ciclus 21. decennovennalis incipit indictione 15.]
4.869
1.[ CMXII] Hatto episcopus Mogontinus obiit. Herigerus successit, annis 14, mensibus 6.
4.870
2.[ CMXIII] Ungarii Alamanniam vastant, et juxta Ina flumen a Bajoariis et Alamannis occissi sunt.
4.871
3.[ CMXIV] Hiemps magna nimis et durus. Anastasius annis 2, mensibus 2.
4.872
4.[ CMXV] Ungarii totam Alamanniam igne et gladio et Turingiam vastant, venientes usque ad Fuldam.
4.873
5.[ CMXVI] Erchanger et Bertolt decollati sunt. Lando papa mensibus 5.
4.874
6.[ CMXVII] Ungarii per Alamanniam in Alsatiam et usque ad fines regni Lothorii venerunt. Joannes papa annis 14, mensibus 2, diebus 3.
4.875.1
7.[ CMXVIII] Huogi abbas Fuldensis obiit 6. Idus Jun. Helmfrid successit anno 1. Cuonradus rex obiit 10. Kalend. Januarii, sepultusque est in Fulda monasterio juxta altare[ sanctae] Crucis.
4.875.2
Romanorum 88. regnavit Heinricus annis 17.
4.876
1.[ CMXIX] Helmfrid abbas obiit 8. Idus Decemb.
4.877
2.[ CMXX] Haicho abbas successit annis 6.
4.878
5.[ CMXXIII] Pretiosissimus thesaurus sanguinis Domini venit in Augiam 6. Idus Novembris. Forte ille sanguis, qui de imagine Christi confluxerat, cum a Judeis patiebatur eadem quae et Dominus passus ab eis.
4.879
7.[ CMXXV] Haicho abbas Fuldensis obiit 4. Kal. Junii.
4.880
8[ CMXXVI] Hiltibertus abbas ad Fuldam successit annis 4. Ungarii totam Franciam, Alsatiam, Galliam et Alamanniam igne et gladio vastant.
4.881
9.[ CMXXVII] Herigerus episcopus Mogontinus obiit Kalend. Decembris.
4.882.1
10.[ CMXXVIII] Hiltibertus abbas Fuldensis successit annis 9, mensibus 5. Cui successit Hadamarus abbas tertius decimus ad Fuldam annis 28.
4.882.2
[ Cod. in marg., Ciclus 22. decennovennalis incipit indictione 4.]
4.883.1
13.[ CMXXXI] Heinricus rex regem Obritorum et Nortmannorum efficit christianos.
4.883.2
Leo papa mensibus 7.
4.884
14.[ CMXXXII] Stephanus annis 2, mensibus 2.
4.885
16.[ CMXXXIV] Ungarii ab exercitu regis Heinrici occisi sunt et multi quoque ex ipsis comprehensi sunt.
4.886
17.[ CMXXXV] Joannes 126. papa mensibus 4.
4.887.1
18.[ CMXXXVI] Hiltibertus episcopus Mogontinus obiit 2. Kal. Jun. Fridricus successit 17 annis. Heinricus rex obiit 7. Non. Juli; et Otto, filius ejus, in regnum constituitur.
4.887.2
Leo 127. papa annis 3, mensibus 6, diebus 10.
4.887.3
Romanorum 89. regnavit Otto annis 36. mensibus 10.
4.888
1.[ CMXXXVII] Monasteria sanctorum Scottorum, sancti Galli et sancti Bonifacii, igne consumuntur. Ungarii per orientales Frances et Alamanniam, multis civitatibus igne et gladio consumptis, juxta Wormatiam Reno transito, usque ad mare oceanum regnum Galliae devastaverunt, et per Italiam redierunt.
4.889
2.[ CMXXXVIII] Otto de Bajoariis sibi resistentibus rediit. Frater ejus Heinricus comprehensus est ab Eberhardo. Illo autem liberato, Eberhardum misit in exilium, atque iterum Bajoarias invasit cum exercitu, omnesque sibi subdidit nisi tantum unum Arnolfi filium. Interim magna pars Ungariorum a Saxonibus occisa est.
4.890
3.[ CMXXXIX] Otto in Lotheringos ibat usque ad Caprimontem. Stefanus papa annis 3, mensibus 3, diebus 15.
4.891
4.[ CMXL] Interea Ludowicus rex Galliae invasit Alsatiam.
4.892
5.[ CMXLI] Tunc Otto revertens, venit ad Prisacam et obsedit eam, et Ludowicus discessit. Marinus papa 130 annis 3, mensibus 6, diebus 14.
4.893
6.[ CMXLII] Interim Eberhardus dux occisus, et Gisilbertus dux in Reno submersus.
4.894
7.[ CMXLIII] Otto dux obiit; cui Cuonradus successit.
4.895
8.[ CMXLIV] Otto rex in Luthoringos cum exercitu exivit; et omnes suo subjugavit imperio. Sed Metensis episcopus resistebat. Heinricus vero, frater regis, projectis armis, venit ad eum.
4.896
10.[ CMXLVI] Agapitus centesimus trigesimus tertius papa sedit annis 10, mensibus 6, diebus 10.
4.897.1
14.[ CML].
4.897.2
[ Cod in marg., Ciclus 23, decennovennalis incipit ind. 8.]
4.898
16.[ CMLII] Per loca Germaniae Galliaeque plurima terrae motus magni facti sunt.
4.899
17.[ CMLIII] Mogontia civitas ab Ottone rege obsessa est.
4.900
18.[ CMLIV] Vullihelmus, filius Ottonis regis, sic:« Anno dominicae incarnationis 954, indictione 12, beatae memoriae dominus Fridericus, sanctae Mogontiacensis ecclesiae archiepiscopus, 8. Kal. Novembr. obiit. Eodem vero anno ego Willihelmus, tantae successionis indignus, loco ejus cum consensu cleri et populi ejusdem sanctae sedis, 16. Kal. Januar., ipsoque die pace inter regem Ottonem et filium ejus Liudolfum facta, in loco Aranstedi, sum electus, et in die 9. Kal. Januar. Mogontiae ordinatus.» Haec ait Willihelmus episcopus, filius Ottonis imperatoris.
4.901
[ CMLV] 19. Ludolfus, filius Ottonis imperatoris, obiit.
4.902.1
[ CMLVI] 20. Johannes 134. papa de regione Violata ex patre Alberico principe Romanorum successit indictione quarta decima. Hadamarus abbas Fuldensis, qui monasterium Fulda magnifico opere construxit, obiit 8. Kal. Jun. Hatto, filius sororis suae, successit annis 11 mensibusque octo.
4.902.2
983[ CMLXI] 25. Otto rex unguitur in imperatorem ab Johanne papa.
4.903
[ CMLXIII] 27. Romanus rex Grecorum multum pius et laudabilis obiit. Nicaphorus post ipsum successit.
4.904
[ CMLXV] 29.[ Johannes 113. papa. De his papis dubitamus.]
4.905
[ CMLXVI] 30. Eberhardus comes obiit.
4.906.1
[ CMLXVIII] 32. Otto, filius Ottonis imperatoris, a Johanne papa ante altare sancti Petri cum patre suo coronatus est. Vullihelmus episcopus Mogontinus obiit 6. Non. Mart. Hatto abbas Fuldensis successit. annis 2. Wernerus abbas ad Fuldam successit.
4.906.2
[ Cod. in marg., Ciclus 24. decennov. incipit ind. 12.]
4.907
[ CMLXIX] 33. Nicaphorus rex Grecorum et senex cum timuisset a filiis suis projici, voluit eunuchizare eos. Tunc vero mater eorum regina, quia per nullum aliud ingenium filios liberare potuit, Johanni suasit regem occidere et imperare. Johannes itaque occulte cum funibus intravit per fenestram in palatium, et occisso rege, ita egressus est et imperavit.
4.908
[ CMLXX]. 34. Hatto episcopus Mogontinus obiit 6. Kal. Mai. Ruobbertus episcopus successit annis 6, mensibus 9.
4.909.1
[ CMLXXIII] 37. Otto imperator obiit Non. Mai,[ et sepultus est apud Magedeburc.]
4.909.2
Romanorum 90. regnavit Otto annis 10, mensibus 7.
4.909.3
[ Stephanus 114. papa.]
4.910
[ CMLXXIV] 1.
4.911
[ CMLXXV] 2. Ebergerus archiepiscopus Coloniensis immolavit Scottis in sempiternum monasterium sancti Martini in Colonia. Quibus primum primus abbas preerat Minnborinus Scottus annis 12.
4.912
[ CMLXXVI] 3. Ruobbertus episcopus Mogontinus obiit Idibus Januar. Willigisus episcopus successit annis 34, mensibus 6.
4.913
[ CMLXXXI] 8.[ Stephanus 115. papa.]
4.914.1
[ CMLXXXIV] 11. Otto imperator junior obiit 7. Idus Decembris[ Roma].
4.914.2
Romanorum 91. filius secundi Otto tertius regnavit annis 18, mensibus 2.
4.915
[ CMLXXXV] 1.
4.916
[ CMLXXXVI] 2. Minnborinus abbas Scottorum monasterii sancti Martini in Colonia obiit 15. Kal. Aug. Kilianus abbas Scottus successit annis 16.
4.917
[ CMLXXXVII] 3. Villigisus archiepiscopus Mogontinus dedicavit ecclesiam in Turnilann, Wigero comite rogante. Qui Wigerus mox eandem ecclesiam, quae etiam Dorlon nominatur, cum omnibus quae in eadem marchia habuit, post obitum suum sancto Martino et episcopo Mogontino contradit.
4.918.1
[ CMLXXXVIII] 4.
4.918.2
[ Cod. in marg., Ciclus 25. decennovennalis incipit indictione prima.]
4.919
[ CMXC] 6.[ Marinus 116. papa.]
4.920
[ CMXCVIII] 14.[ Agapitus 117. papa.]
4.921.1
[ MII] 18. Otto tertius imperator obiit 10. Kalend. Februarii, sepultusque est Aquisgrani.
4.921.2
Romanorum 92. regnavit Heinricus annis 22.
4.921.3
Heinricus secundus die dominico 7. Idus Juni electione populi laudatus est Mogontiae in regem. Quique ipso eodem die ab archiepiscopo Mogontino Willigiso ante altare sancti Martini confessoris consecrando in regem Mogontiae coronatus.
4.922
[ MIII] 1. Kilianus abbas Scottorum sancti Martini Coloniae 19. Kal. Januar. obiit[ Octavianus 118. papa]
4.923
[ MIV] 2. Helias Scottus post eum successit annis 20.
4.924.1
[ MVII] 5.
4.924.2
[ Cod. in marg. Ciclus 26. decennovennalis incipit indictione 5.]
4.925
[ MIX] 7. Brun episcopus[ martirizatus est].[ Leo 119. papa.]
4.926
[ MXI] 9. Willigisus episcopus Mogontinus obiit feria 6. 7. Kal. Mart. Ercanbaldus abbas Fuldensis successit annis 10, mensibus 6.
4.927
[ MXIV] 12. Brian rex Hiberniae parasceve paschae feria 6. 9. Kal. Mai manibus et mente ad Deum intentus occiditur; cui successit Donchad filius suus annis 51, nec quartam partem Hiberniae regnavit.
4.928
[ MXVII] 15.[ Benedictus 120. papa.]
4.929
[ MXX] 18. Benedictus papa, presente et audiente Heinrico imperatore, Richardo etiam abbate viro reverentissimo, sedis sancti Bonifatii, publicam cantavit missam apostolorum Philippi et Jacobi super altare et sancti Bonifatii... in Fulda Kal. Mai.
4.930
[ MXXI] 19. Erkanbaldus episcopus Mogontinus obiit 16. Kal. Sept.
4.931
[ MXXII] 20. Aribo successit episcopus annis 9, mensibus 6.
4.932
[ MXXIII] 21.[ Eclipsis solis hora nona verno tempore.]
4.933.1
[ MXXIV] 22. Benedictus papa obiit 7. Idus April. Heinricus imperator obiit 2. Idus Julii, sepultusque est Bamberg. Johannes papa.[ Johannes 121. papa.]
4.933.2
Romanorum 93. regnavit Cuonradus, Francus genere, annis 15.
4.934
[ MXXV] 1.
4.935.1
[ MXXVI] 2.
4.935.2
[ Cod. in marg., Ciclus 27, decennovennalis incipit indictione 9.]
4.936
[ MXXVIII] 4.[ Ego miser Marianus in peccatis fui in hoc anno natus.]
4.937
[ MXXXI] 7. Aribo episcopus Mogontinus obiit feria 3. 8. Idus April.
4.938
[ MXXXII] 8. Sanctus Bardo successit annis 20, baculum 3. Kal. Juni die pentecostes accipiens.
4.939
[ MXXXIII] 9.[ Bardo episcopus ab Johanne papa indictione 15. mense Januar. pallium accepit.]
4.940
[ MXXXIV] 10. Moelcoluim rex Scotiae obiit 7. Kal. Decembr. Donchad, filius filiae ejus, sibi successit annis 5, mensibus 9.
4.941
[ MXXXVI] 12. Propter religionem districtam disciplinamque nimiam et propter aliquos Scottos, quos secum habebat Helias Scottus abbas, qui monasterium sancti Pantalionis et sancti Martini in Colonia pariter regebat, Piligrinus Coloniensis episcopus, invidiis viris instigatus, Heliae ait, nisi usque dum ipse Piligrinus de curte regia revertisset, nec Helias neque alius Scottus in monasterio Pantalionis fuisset. Tunc Helias atque alii Scotti quibus episcopus dixit condixerunt: si Christus in ipsis fuit peregrinis ne umquam omnino ad Coloniam vivus venisset de curte episcopus Piligrinus. Et ita Dominus complevit; atque Helias duo monasteria regnavit.
4.942
[ MXXXVII]. 13. Piligrinus episcopus Coloniensis obiit 8 Kal. Sept. Herimannus episcopus successit annis 19.[ Brun episcopus Wirziburgensis obiit.] Sanctus archiepiscopus Bardo, praesenti Conrado imperatore, indictione 5, quarto die Idus Novembr., feria quoque quinta, in qua feria crisima consecratur et multa etiam sancta et bona opera perficiuntur, in qua equidem dominus noster Jhesus Christus in corpus suum panem et in sanguinem suum vinum nobis sanctificavit, quique est dies honorabilior totius ebdomadae post diem dominicum, consecravit monasterium sancti Martini, sedis Mogontiacensis archiepiscopatus, immo omnium Francorum, in honore sancti Martini episcopi et confessoris, cum multis episcopis atque venerabilibus viris.
4.943.1
[ MXXXIX] 15. Cuonradus imperator obiit 2. Idus Juni, sepultusque est Spira. Richardus abbas Fuldensis felicis memoriae obiit 13. Kal. Aug. Hic etiam multos sanctos Scottigenae gentis viros in commune fratrum habebat, atque caminatam et dormitorium ipsis seorsum simul et inter fratres subministrabat sicut pater. Cui successit Sigiwart abbas.
4.943.2
Romanorum 94. regnavit Heinricus, filius Cuonradi imperatoris, annis 17.
4.944
[ MXL] 1. Donnchad rex Scotiae in autumno occiditur[ 19. Kal. Sept.] a duce suo Macbethad mac Finnloech, cui successit in regnum annis 17.
4.945
[ MXLII] 3. Helias Scottus abbas obiit 3. Idus Aprilis, vir prudens et religiosus, et ideo monasterium sancti Pantalionis cum suo, id est sancti Martini, sibi datum est. Ipse obtimum missalem librum monachi etiam Franci, sine licentia conscriptum, in commune monachorum in monasterio sancti Pantalionis igne comsumpsit, ne alius sine licentia conscriberet aut tale aliquid fecisset. Cui successit Majobus Scottus, virgo patiens et sapiens, annis 18.
4.946.1
[ MXLIII] 4. Animchadus Scottus monachus et inclusus obiit 3. Kal. Februarii in monasterio Fuldensi. Super cujus sepulchrum visa sunt lumina et psalmodia audita. Super quem ego Marianus Scottus 10 annis inclusus, super pedes ejus stans cotidie cantavi missas. Willihelmus monachus et presbiter conversus clericus et sapiens, districtius et religiosior omnium monachorum Fuldensium, sicut nos vidimus, Animcadum rogavit ut se benediceret. Eadem vero ipsa nocte, sicut mihi incluso super Animcadum confirmavit, somniavit Animcadum in suo sepulchro stantem nimio fulgore candentem, et extensa sua manu se ab eo benedici. Cumque etiam fossa sepulchri mei juxta latus ejus in nocte nondum completa permaneret aperta, totam ipsam noctem mellifluo odore scilicet conduxi. Qui quia cum licentia senioris sui nomine Corcram in insola Kelta caritatem fratribus fecit, paucis vero remanentibus post alios exeuntes potumque petentibus, ipse sine licentia prebuit, et inde etiam tunc sicut primum potum seniori misit. Ideo die crastino non tantum de insola Kelta, sed de tota Hibernia ipsum senior projecit; quod humiliter complevit. Ita Tigernacb. Borchecb mihi culpabili in aliqua levi culpa pronuntiavit.
4.946.2
1066[ MXLIV] 5. Benedictus papa Johannem successit. Hic cum papatiam suam vendisset, Heinricus imperator perrexit Romam, et pro eo Clementem constituit papam, cum ex ore sancti Petri in Simone mago emtor pariter et venditor spiritualis gratiae sunt anatemati.
4.946.3
[ Cod in marg., Ciclus 28. decennovennalis incipit indictione 13.]
4.947
[ MXLV] 6.
4.948
[ MXLVI] 7. Clemens 1... papa post beatum Petrum.
4.949
[ MXLVII] 8. Clemens papa obiit 7. Idus Octobris. Bopo papa, qui et Damasus, successit. Nix in occidente in tantum ut silvas fregisset.
4.950
[ MXLVIII] 9. Bobbo papa obiit. Leo papa 1... post Petrum, successit annis 6.
4.951
[ ML] 11. Rex Scottiae Macbethad Romae argentum pauperibus seminando distribuit.
4.952
[ MLI] 12. Sanctus Bardo episcopus Mogontinus obiit 4. Idus Junii.
4.953
[ MLII] 13. Liuboldus episcopus successit annis 8, mensibus 4. Ego Marianus seculum reliqui.
4.954
[ MLIII] 14. Aed clericus barbosus in Hibernia vir valde famosissimus et mirae religionis-- ipse enim feminas et puerulos more clericorum coronando tondebat, et coronas non velataque capita feminas conversas debere predicabat, earumque scolam et puellarum, puerorum et laicorum multam habebat-- ob id de Hibernia projectus.
4.955
[ MLIV] 15. Leo papa obiit 16. Kal. Mai.
4.956
[ MLV] 16. Victor papa 1... post Petrum successit annis 3.
4.957.1
[ MLVI] 17. Herimannus episcopus Coloniae obiit in quadragesima. Anno episcopus successit. Ego Marianus peregrinus factus pro regno coeleste, patriam motuavi, et in Colonia 5. feria, Kal. Augusti, monachus effectus. Heinricus imperator obiit 3. Non. Octobris, sepultusque est Spira, ubi et pater ejus jacet.
4.957.2
Romanorum 95. regnavit Heinricus, filius Heinrici imperatoris, annis 10.
4.958
[ MLVII] 1. Victor papa obiit 5. Kal. Ag.[ Macfinlaeg occiditur in Augusto. Lulag successit et occiditur in Martio; cui Moelcol successit.]-- Moelcoluim, filius Donchaed, regit Scottiam.--[ Donchad regnavit annis 5, hoc est a missa sancti Andreae ad eandem et insuper ad nativitatem sanctae Mariae. Inde Macfinlaeg regnavit annis 17 ad eamdem missam sanctae Mariae. Lulach a nativitate sanctae Mariae ad missam sancti Patricii in mense Martio regnavit. Inde Moelcoluim regnavit annis 20 usque ad missam sancti Patricii.]
4.959
[ MLVIII] 2. Stephanus papa 1... successit. Badaebrunna civitas cum duobus monasteriis, id est episcopatus et monachorum, feria 6. ante palmas igne consumitur. In monasterio autem monachorum erat Paternus nomine monachus Scottus, multisque annis inclusus, qui etiam combustionem prenuntiabat, ambiens martirium pro nullo foris exivit, sed in sua clausola combustus per ignem pertransivit in refrigerium. De cujus etiam sepulchro quaedam bona narrantur. Ipsis vero statim diebus, feria 2. post octavas paschae, exiens de Colonia causa claudendi cum abbate Fuldense ad Fuldam, super mattam in clausola ipsius, ubi supra eamdem mattam combustus et passus est, ego oravi.-- Stephanus papa obiit 4. Kal. April. Nicolaus papa.-- Ecbertus abbas Fuldensis, feria tertia, hora septima, 15. Kal. Decembris obiit. Sigfridus successit in nativitate Domini anno 1.
4.960
[ MLIX] 3. Ego Marianus indignus cum Sigfrido abbate Fuldensi juxta corpus sancti Kiliani martiris Wirziburc consecratus ad presbiteratum, sabbato medie quadragesimae, 3. Idus Martii, et feria 6. post ascensionem Domini, pridie Idus Maii, inclusus in Fulda per annos 10. Liuboldus episcopus Mogontinus obiit feria 3. 7. Idus Decembris; cui Sigfridus successit.
4.961
[ MLX] 4. Sigfridus Fuldensis abbas dominico die natalis Domini de Fulda ad regiam curtem exiens, baculum Mogontini achiepiscopatus feria sexta in epiphania accepit, papae etiam tunc Nicolai legato Alexandro, qui non longe postea papa effectus est, hoc idem in curte regia annuente. Witratus decanus Fuldensis post eum in Fulda abbas successit ann. 10. Nicolaus papa obiit. Alexander papa 1... successit annis 10.
4.962
[ MLXI] 5. Majobus abbas Scottorum Coloniae obiit.
4.963
[ MLXIII] 7.
4.964
[ MLXIV] 8. Ciclus magnus paschalis[ tertio] incipit indictione secunda. Multi divites et pauperes cum Mogontino archiepiscopo, Trajactensi episcopo, Rambergensi episcopo et Radisbonensi episcopo, post transitum sancti Martini, Hierusalem plus 7 milibus perrexerunt. Ubi vero episcopi sedebant, dorsalia pallia pendebant, scutellas et vasa aurea et argentea habebant; ex quibus gloriose comidebant pariter et bibebant.
4.965
[ MLXV] 9. Arabitae vero fama pecuniae congregati, multosque predictorum in parasceve occidentes, cum non sustinuerunt, in quoddam castellum vacuum Carvasalim nomine nostri fugerunt; quod claudentes, lapidibus et fustibus deffenderunt se contra jacula Arabitarum querentium cunctam peccuniam eorum vel vitam pariter et peccuniam. Tunc unus bonus miles nullo modo prohibitus a sepulchro Domini, nudus foris exivit. Arabitae vero eum statim extendentes in modum crucis sopinum, manibus ipsi et pedibus transfixis in terram clavibus supertectum ventris intra duo latera, et cooperta viscerum ab imo ventris usque gutur super faciem ejus projecientes, scrutaverunt, qualiter humana viscera habentur; deinde eum membratim dividentes, dux ipsorum primum lapidem super eum et unusquisque post illum projecit. Tunc nostris omnibus de castello intuentibus, dixerunt: Vos ita eritis, si totam peccuniam nobis non traderitis. Cum autem nostri promiserunt dare totam suam peccuniam nisi victum, usque ad christianos ducem Arabitarum cum viris 16 totidemque gladiis intromiserunt. Qui cum vidisset episcopos gloriosos cum multis militibus, et dorsalia pallia pendentia et cetera, sicut consuetudinis est paganorum reos tenere, extendit corrigiam circa collum Bambergensis episcopi, quasi domini nostrorum magnitudine et pulchritudine corporis ejus, et ait: Tu et ista tua omnia mea erunt. Episcopus vero per interpretem ait: Quid mihi facies? Et ille dixit: Istum pulchrum sanguinem gutturis tui sugam, et suspendam te sicut unum canem ante castellum. Tunc episcopus, prehenso capite ejus, uno colapho percutiens ducem in terram; omnes alii ligati sunt. Qui vero foras erant audientes ista, irruerunt supra castellum. Sed isti ligati supra murum sub gladiis suis contra jacula suorum suppositi, rogaverunt filios et amicos suos, qui ceteros prohibuerunt. Inde bellum inter latrones actum est, cum multi eorum elegerunt peccuniam, multi patres et amicos suos. Feria vero 2 post pascha rogantes eum alii qui evaserunt, venit dux de Ramula cum multa manu, et fugans Arabitas, accepit quingentos bisantios aureos[ id est denarios magnos], captivumque ducem Arabitarum, inimicum multo tempore regis Sarracenorum; et duxit christianos Hierusalem, et inde ad navem. Dominus autem vento prospero portans eos usque ad christianos; nec duo milia de septem milibus reversi sunt.-- Nial mac Eochoda rex Ulad obiit Id. Novembris.-- Grifri rex Britannorum obiit in autumno.-- Donnchad, filius Briain, rex de Hibernia atque Echmarcach rex Innarenn, viri inter suos non ignobiles, Romam venientes obierunt.
4.966
[ MLXVI] 10. Donnchad oa Mathgamna ri Ulad in templo Bennchuir verno tempore occiditur. Domnnall oa Loigsig ri Arad iceneol eogaen. ifeltigernaeg cluana ejus occissus. Hetbartus rex Anglorum plus 30 annis regnans, obiit in natale Domini.
4.967
[ MLXVII] 11. Araldus sibi successit. Araldus autem, qui et Arbach vocabatur, rex Nordmanndorum, minus mille navibus venit mense Septembri, Anglicam terram regnaturus. Qui Eburaci in autumno plus quam mille laicorum centosque presbiterorum bello occidit de Anglis. Araldus vero rex Anglorum cum septem acibus belli statim pervenit, et cum Araldum imparatum absque loricis et ceteris ejusdem rei invenisset, bello occidit, mense Octobr. Willihelmus vero, qui et Bastart, cum Francis intrant interim Anglos; qui cum statim bello occidisset Araldum regem Anglorum, regit Anglos.[ Hoc anno cometae stella visa est.]
4.968
[ MLXVIII] 12. Duo papae in Roma, id est episcopus Parmensis, qui expulsus, et Lucensis, qui papa effectus.-- Murchad Sciath guerr oa Briaen occiditur mense Sept.
4.969
[ MLXIX] 13. Murchad oa Moelnambo oa Briaen obiit verno tempore.-- Ego miser Marianus, jusione episcopi Mogontini et abbatis Fuldensis, feria 6 ante palmas, 3 Non. Aprilis, post annos 10 meae inclusionis solutus, de clausola in Fulda ad Mogontiam conductus. Dedicatio capellae clausolae monasterii sancti Martini in Mogontia in honore sancti Bartholomei apostoli 6 Idus Julii, feria 6, sanctorum septem fratrum in festivitate. In qua clausola eodem die ego Marianus pro peccatis meis secundo includor. Consecratio novi monasterii sanctae Mariae in Mogontia. 9. Kal. Decembris, feria secunda, die sancti Clementis.
4.970
[ MLXX] 14. Scottis et Francis vastantibus Anglos, disperguntur et fame moriuntur carnemque humanam manducare et ad hoc homines occidere condire coguntur atque suspendere.
4.971
[ MLXXI] 15. Unus clericorum, Carolus nomine, more Simonis magi, qui donum spirituale pro precio rogavit ab apostolis, a rege Heinrico comparavit episcopatum civitatis Constantiae. Qui in conventiculo episcoporum et abbatum in monasterio sancti Martini Mogontiae, in assumptione sanctae Mariae facto, a Sigfrido archiepiscopo Mogontino coram rege Heinrico culpatus, quia per ostium Domini non intravit, absque baculo a conventiculo exivit; deinde post annum non vixit.
4.972
[ MLXXII] 16. Diarmait rex Lagen. 8. Idus Febr. feria secunda occissus Cuulad oa Flathrae feria sexta 4. Idus Febr. occiditur.-- Sigfridus episcopus Mogontinus 5. Idus Sept., die dominico, quasi causa orationis in Galitiam ad Sanctum Jacobum perrexit. Cum autem monasterium monachorum quod est Cluaneca dominico die ante missam sancti Michaelis esset, intrans claustrum respuit seculum. Sed dum mercenarii Mogontinum episcopatum comparare vellent precio, Sigfridus in obedientia sancti Benedicti, quam abbati deberet, violenter compulsus, Mogontiam 8. Idus Decembris rediit.
4.973
[ MLXXIII] 17. In hoc anno omnia juxta cursum solis et lunae habentur sicut in anno 15. Tiberii, in quo baptizatus est Dominus, id est dies baptismatis 8. Idus Januarii, epiphaniae die dominico, et crastino die feria 2. initium jejunii Domini; 15. Kal. Martii, in die 40. sui jejunii, 6. feria, victoria ejus de diabolo superato in gula et vana gloria atque avaritia, in quibus diabolus primum Adam in eadem feria prostravit. A baptismate itaque Domini in anno 15. Tiberii hocusque duo magni cicli, hoc est mille sexaginta quatuor anni.-- Conchobor oa Maelsechnaell rex Midi 9. Kal. April. dominico die palmarum occiditur.-- Alexander papa obiit dominico die, 11. Kal. Mai. Illdibrandus Romanus archidiaconus successit.
4.974
[ MLXXIV] 18. Papa predictus decrevit precepto Petri apostoli et sancti Clementis, ut supra, et canonibus patrum per bannum Dei, Petri et Pauli et suum, synodali judicio multorum episcoporum, et contradicens interdixit presbiteris, diaconibus omnibusque clericis, uxores habere et omnino cum feminis habitare, nisi cum eis quas regula vel Nicena synodus concessit. Decrevit quoque ut sub sententia sancti Petri cum Simone damnaretur non solum emptor et venditor cujusque consecrationis officii ecclesiastici, id est episcopatus, presbiteratus, diaconatus, prepositurae, decanatiae, ecclesiae vel decimationis, sed socius transgressoris. Dominus enim dixit: Gratis accepistis, gratis date. Unde de predicta synodo legati papae missi ad Heinricum regem Romanorum, id est duo episcopi cum regina, regis ejusdem matre, ut et universali synodo coram rege, communi omnium episcoporum interdictu, feminas separarent a clericis, et maxime a presbiteris; noluerunt esse in pascha cum rege in civitate Bamberg, nec[ ne ED. PATR.] cibum vel societatem Hermanni ejusdem civitatis episcopi, qui olim comparavit episcopatum et servivit regi in hoc pascha, haberent.--[ Dunatus, episcopus Dulim obiit Idus Mai.]
4.975
[ MLXXV] 19. Cum quidam clerici sub sententia interdicti apostolici libentius esse voluerunt, quam feminas et uxores carere, ut vel per alios castigarentur, decrevit papa synodica legatione etiam hoc anno, ut predicto anno nullus christianus audiret missam conjugati presbiteri.-- 17. Kal. Aug. obiit Widradus abbas Fuldensis.
4.976
[ MLXXVI] 20. In hoc anno dominica passio secundum cursum solis et lunae tertio habetur, hoc est a passione Christi duo magni cicli, id est 1064 anni.
4.977
[ MLXXVII] 21. In concilio 24 episcoporum, abbatum multorumque clericorum, Vurmatia mense Martii facto, presente Heinrico rege, decretum est ut bannum Illibrandi papae nullus curaret, nec papa esset. Papa vero regem cum suis in quadragesima tribus excommunicavit causis, ob infamiam peccatorum suorum, et unitatem suam cum simoniacis, et hanc scisuram ecclesiae inter papam et alios. Inde causa quasi justa primates regni quasi excommunicato contradicunt regi, temptantes eum projecire regno.--[ Bilis, militum Boponis et Gotobaldi frater, Wirziburg sancti Kiliani canonicus, moribus et etate et cantatione laudabilis, in choro multum utilis, dum Decembr. mense jacuit mortuus clamans et gemens de terroribus et minationibus et calumnis presentis diaboli, ob suam cantationem misserabiliter laboravit; non enim vacua vociferatione falsaque litterarum multarum adjactione super unam litteram vel pulchritudine soni, sed corde trito per intenta verba placatus Deus. Quod igitur quasi angelus...... pulchre semper in choro cantavit, moriturus a diabolo carpitus acriter audivit.]
4.978
[ MLXXVIII] 22. Heinricus ergo rex et Illibrandus papa convenientes mense Martio in Longobardia, rex a papa solutionem banni, papa vero sedem apostolicam a rege accepit. Convenientes autem Suavi et Saxones et Walp dux Boariorum, episcopi septem de Saxonibus et alii sex, Pataviensis, Salsabogiensis, Wirziburgiensis, Vurmatiensis et Mogontiensis episcopi, juxta Bamberc[ in marg. Forkem.] dominica tertia quadragesimae, Rodulfum ducem Suaevorum super se constituunt, et dominica mediae quadragesimae. Mogontia ungunt in regem, viasque Alpi montis contra Heinricum muniunt. Haec cum cognovit Heinricus, per Aquileiam Radisbonam post pacha pervenit, et ad Rodulfum in Suaviam contra se certare temptantem festinavit. Cum vero Rodulfus fugit, Heinricus Suaviam predavit. Convenientes quoque circa Renum inter Mogontiam et Wormatiam mense Aug. pugnare prohibiti. Conventione quoque in eodem loco facta in Kal. Nov., Rodulfus Heinrico oviam non venit. Heinricus Suaviam predavit et castella per hiemem fregit.
4.979
[ MLXXIX] 23. Gregorius papa, qui et Illibrandus episcopus, servus servorum Dei, per totum Italicum regnum et Teutonicorum, debitam sancto Petro obedientiam exhibentibus apostolicam benedictionem. Si qui sunt presbiteri vel diaconi vel subdiaconi, qui jaceant in crimine fornicationis, interdicimus eis ex parte omnipotentis Dei et auctoritate sancti Petri introitum ecclesiae, usque dum peniteant et emendent. Si qui vero in peccato suo perseverare maluerint, nullus vestrum officium eorum auscultare presumat, quia benedictio illius vertitur in maledictionem, et oratio in peccatum, testante Domino per prophetam,« Maledicam, inquit, benedictionibus vestris. Heinricus rex in pentecosten Mogontiae deponit Illibrandum papam, et Vugbertum Ravennnae episcopum in nativitate Johannis baptistae Pressea episcopatu pro eo facit papam. Rodolfum quoque regem Saxonum occidit bello Merseburc, ubi et sepultus Idus Octobr. Mogontia cum muris Kal. Decembr. terre motu ita concussa, ut in monasterio sancti Victoris quasi dimedio miliario a Mogontia mortuum terra sursum cum feretro proiceret.
4.980
[ MLXXXI] 25. Heinricus rex a pentecosten diebus quadragesima Romam contra Illibrandum papam expugnat, non intrare petivit. Mogontia civitas intra octavas pentecosten ex parte majore et monasterium episcopale aliaque tria monasteria igne consumta. Suevi in autumno Cuonradi fratrem Herimannum, Heinrici de Lacha fratris filium, pro Rodulfo faciunt regem, et in nativitate Domini in Saxonia ungitur in regem.
4.981
[ MLXXXI] 26. Prima paschalis lunae 4 Non. Aprilis toto orbi apparuit, cum 2 Non. Aprilis esse deberet. Multa homicidia et predationes inter Heinricum regem et Illibrandum papam, ita ut in nocte palmarum multi sunt occisi.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).