P. Vergilius Maro (Virgil)
Eclogues
Eclo 351
Choose a text
More by P. Vergilius Maro (Virgil)
—
Perseus Lat2
301
oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos:
302
alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo
303
delectos Heroas; erunt etiam altera bella,
304
atque iterum ad Troiam magnus mittetur Achilles.
305
Hinc, ubi iam firmata virum te fecerit aetas,
306
cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus
307
mutabit merces: omnis feret omnia tellus:
308
non rastros patietur humus, non vinea falcem;
309
robustus quoque iam tauris iuga solvet arator;
310
nec varios discet mentiri lana colores:
311
ipse sed in pratis aries iam suave rubenti
312
murice, iam croceo mutabit vellera luto;
313
sponte sua sandyx pascentis vestiet agnos.
314
Talia saecla, suis dixerunt, currite, fusis
315
concordes stabili fatorum numine Parcae.
316
Adgredere o magnos—aderit iam tempus—honores,
317
cara deum suboles, magnum Iovis incrementum!
318
Aspice convexo nutantem pondere mundum,
319
terrasque tractusque maris caelumque profundum!
320
Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!
321
O mihi tam longae maneat pars ultima vitae,
322
spiritus et quantum sat erit tua dicere facta!
323
Non me carminibus vincet nec Thracius Orpheus,
324
nec Linus, huic mater quamvis atque huic pater adsit,
325
Orphei Calliopea, Lino formosus Apollo,
326
Pan etiam, Arcadia mecum si iudice certet,
327
Pan etiam Arcadia dicat se iudice victum.
328
Incipe, parve puer, risu cognoscere matrem,
329
matri longa decem tulerunt fastidia menses.
330
Incipe, parve puer, cui non risere parentes,
331
nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est.
332
332
Menalcas
332
Cur non, Mopse, boni quoniam convenimus ambo,
333
tu calamos inflare levis, ego dicere versus,
334
hic corylis mixtas inter consedimus ulmos?
335
335
Mopsus
335
Tu maior; tibi me est aequum parere, Menalca,
336
sive sub incertas zephyris motantibus umbras,
337
sive antro potius succedimus: aspice, ut antrum
338
silvestris raris sparsit labrusca racemis.
339
339
Menalcas
339
Montibus in nostris solus tibi certat Amyntas.
340
340
Mopsus
340
Quid, si idem certet Phoebum superare canendo?
341
341
Menalcas
341
Incipe, Mopse, prior, si quos aut Phyllidis ignes,
342
aut Alconis habes laudes, aut iurgia Codri:
343
incipe, pascentis servabit Tityrus haedos.
344
344
Mopsus
344
Immo haec, in viridi nuper quae cortice fagi
345
carmina descripsi et modulans alterna notavi,
346
experiar, tu deinde iubeto ut certet Amyntas.
347
347
Menalcas
347
Lenta salix quantum pallenti cedit olivae,
348
puniceis humilis quantum saliunca rosetis,
349
iudicio nostro tantum tibi cedit Amyntas.
350
sed tu desine plura, puer; successimus antro.
351
351
Mopsus
351
Extinctum nymphae crudeli funere Daphnim
352
flebant; vos coryli testes et flumina nymphis;
353
cum complexa sui corpus miserabile nati,
354
atque deos atque astra vocat crudelia mater.
355
Non ulli pastos illis egere diebus
356
frigida, Daphni, boves ad flumina; nulla neque amnem
357
libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam.
358
Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones
359
interitum montesque feri silvaeque loquuntur.
360
Daphnis et Armenias curru subiungere tigres
361
instituit; Daphnis thiasos inducere Bacchi,
362
et foliis lentas intexere mollibus hastas.
363
Vitis ut arboribus decori est, ut vitibus uvae,
364
ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvis,
365
tu decus omne tuis. Postquam te fata tulerunt,
366
ipsa Pales agros atque ipse reliquit Apollo.
367
Grandia saepe quibus mandavimus hordea sulcis,
368
infelix lolium et steriles nascuntur avenae;
369
pro molli viola, pro purpureo narcisso,
370
carduus et spinis surgit paliurus acutis.
371
Spargite humum foliis, inducite fontibus umbras,
372
pastores, mandat fieri sibi talia Daphnis;
373
et tumulum facite, et tumulo superaddite carmen:
374
DAPHNIS EGO IN SILVIS HINC VSQUE AD SIDERA NOTVS
375
FORMONSI PECORIS CVSTOS FORMONSIOR IPSE.
376
376
Menalcas
376
Tale tuum carmen nobis, divine poeta,
377
quale sopor fessis in gramine, quale per aestum
378
dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo:
379
nec calamis solum aequiparas, sed voce magistrum.
380
Fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo.
381
Nos tamen haec quocumque modo tibi nostra vicissim
382
dicemus, Daphnimque tuum tollemus ad astra;
383
Daphnin ad astra feremus: amavit nos quoque Daphnis.
384
384
Mopsus
384
An quicquam nobis tali sit munere maius
385
Et puer ipse fuit cantari dignus, et ista
386
iam pridem Stimichon laudavit carmina nobis.
387
387
Menalcas
387
Candidus insuetum miratur limen Olympi,
388
sub pedibusque videt nubes et sidera Daphnis.
389
ergo alacris silvas et cetera rura voluptas
390
Panaque pastoresque tenet, Dryadasque puellas;
391
nec lupus insidias pecori, nec retia cervis
392
ulla dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis.
393
ipsi laetitia voces ad sidera iactant
394
intonsi montes; ipsae iam carmina rupes,
395
ipsa sonant arbusta: “Deus, deus ille, Menalca.”
396
Sis bonus O felixque tuis! En quattuor aras:
397
ecce duas tibi, Daphni, duas altaria Phoebo.
398
pocula bina novo spumantia lacte quotannis,
399
craterasque duo statuam tibi pinguis olivi,
400
et multo in primis hilarans convivia Baccho,—
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).