Thebaid
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/statius" aria-label="More works by Statius">
—
⋯
Original / primary: Vulgata
7.1
Atque ea cunctantes Tyrii primordia belli
7.2
Iuppiter haud aequo respexit corde Pelasgos,
7.3
concussitque caput, motu quo celsa laborant
7.4
sidera proclamatque adici cervicibus Atlas,
7.5
tunc ita velocem Tegees adfatus alumnum:'
7.6
i, medium rapido Borean inlabere saltu
7.7
Bistonias, puer, usque domos axemque nivosi
7.8
sideris, Oceano vetitum qua Parrhasis ignem
7.9
nubibus hibernis et nostro pascitur imbri,
7.10
atque ibi seu posita respirat cuspide Mavors,
7.11
quamquam invisa quies, seu, quod reor, arma tubasque
7.12
insatiatus habet caraeque in sanguine gentis
7.13
luxuriat: propere monitus iramque parentis
7.14
ede, nihil parcens, nempe olim accendere iussus
7.15
Inachias acies atque omne, quod Isthmius umbo
7.16
distinet et raucae circumtonat ira Maleae:
7.17
illi vix muros limenque egressa iuventus
7.18
sacra colunt; credas bello rediisse, tot instant
7.19
plausibus, offensique sedent ad iusta sepulcri.
7.20
hicne tuus, Gradive, furor? sonat orbe recusso
7.21
discus et Ocbalii coeunt in proelia caestus,
7.22
at si ipsi rabies ferrique insana voluptas
7.23
qua tumet, immeritas cineri dabit impius urbes
7.24
ferrum ignemque ferens, implorantesque Tonantem
7.25
sternet humi populos miseruntque exhauriet orbem,
7.26
nunc lenis belli nostraque remittitur ira.
7.27
quodni praecipitat pugnas dictoque iubentis
7.28
ocius impingit Tyriis Danaa agmina muris—
7.29
nil equidem crudele minor—, sit mite bonumque
7.30
numen, et effreni laxentur in otia mores,
7.31
reddat equos ensemque mihi, nec sanguinis ultra
7.32
ius erit: aspiciam terras pacemque iubebo
7.33
omnibus; Ogygio sat erit Tritonia bello.”
7.34
Dixerat, et Thracum Cyllenius arva subibat;
7.35
atque illum Arctoae labentem cardine portae
7.36
tempestas aeterna plagae praetentaque caelo
7.37
agmina nimborum primique Aquilonis hiatus
7.38
in diversa ferunt: crepat aurea grandine multa
7.39
palla, nec Arcadii bene protegit umbra galeri.
7.40
hic steriles delubra notat Mavortia silvas—
7.41
horrescitque tuens—, ubi mille furoribus illi
7.42
cingitur averso domus immansueta sub Haemo.
7.43
ferrea compago laterum, ferro apta feruntur
7.44
limina, ferratis incumbunt tecta columnis.
7.45
laeditur adversum Phoebi iubar, ipsaque sedem
7.46
lux timet, et durus contristat sidera fulgor,
7.47
digna loco statio: primis salit Impetus amens
7.48
e foribus caecumque Nefas Iraeque rubentes
7.49
exsanguesque Metus, occultisque ensibus adstant
7.50
Insidiae geminumque tenens Discordia ferrum.
7.51
innumeris strepit aula Minis, tristissima virtus
7.52
stat medio, laetusque Furor voltuque cruento
7.53
Mors armata sedet; bellorum solus in aris
7.54
sanguis et incensis qui raptus ab urbibus ignis,
7.55
terrarum exuviae circum, et fastigia templi
7.56
captae insignibant gentes, caelataque ferro
7.57
fragmina portarum bellatriccsque carinae,
7.58
et vacui currus protritaque curribus ora,
7.59
paene etiam gemitus: adeo vis omnis et omne
7.60
vulnus, ubique ipsum, sed non usquam ore remisso
7.61
cernere erat: talem divina Mulciber arte
7.62
ediderat; nondum radiis monstratus adulter
7.63
foeda catenato luerat conubia lecto.
7.64
Quaerere templorum regem vix coeperat ales
7.65
Maenalius, tremit ecce solum et mugire refractis
7.66
corniger Hebrus aquis; tunc quod pecus utile bello
7.67
vallem infestabat, trepidas spumare per herbas,
7.68
signa adventantis, clausaeque adamante perenni
7.69
dissiluere fores. Hyrcano in sanguine pulcher
7.70
ipse subit curru, diraque adspargine latos
7.71
mutat agros, spolia a tergo flentesque catervae:
7.72
dant silvae nixque alta locum; regit atra iugales
7.73
sanguinea Bellona manu longaque fatigat
7.74
cuspide. deriguit visu Cyllenia proles
7.75
submisitque genas: ipsi reverentia patri,
7.76
si prope sit, dematque minas nec talia mandet.
7.77
quod Iovis imperium, magno quid ab aethere portas?”
7.78
occupat Armipotens neque enim hune, germane, sub axem
7.79
sponte venis hiemesque meas, cui roscida iuxta
7.80
Maenala et aestivi elementior aura Lycaei.”
7.81
ille refert consulta patris, nee longa moratus,
7.82
sicut anhelabant, iuncto sudore volantes
7.83
Mars impellit equos, resides in proelia Graios
7.84
ipse etiam indignans, vidit pater altus et irae
7.85
iam levior tardo flectebat pondere vultum:
7.86
ut si quando ruit debellatasque relinquit
7.87
Eurus aquas, pax ipsa tumet pontumque iacentem
7.88
exanimis iam volvit hiemps: nondum arma earinis
7.89
omnia, nec toto respirant pectore nautae.
7.90
Finierat pugnas honor exsequialis inermes,
7.91
necdum aberant coetus, cunctisque silentibus heros
7.92
vina solo fundens cinerem placabat Adrastus
7.93
Archemori: da, parve, tuum trieteride multa
7.94
instaurare diem, nee saucius Arcadas aras
7.95
malit adire Pelops Eleaque pulset eburna
7.96
templa manu, nee Castaliis altaribus anguis,
7.97
nee sua pinigero magis adnatet umbra Lechaeo.
7.98
nos te lugenti, puer, infitiamur Averno,
7.99
maestaque perpetuis sollemnia iungimus astris,
7.100
nunc festina cohors, at si Boeotia ferro
7.101
vertere tecta dabis, magnis tunc dignior aris,
7.102
tunc deus, Inachias nec tantum culta per urbes
7.103
numina, captivis etiam iurabere Thebis.”
7.104
dux ea pro cunctis, eadem sibi quisque vovebat.
7.105
Iam pronis Gradivus equis Ephyraea premebat
7.106
litora, qua summas caput Acrocorinthos in auras
7.107
tollit et alterna geminum mare protegit umbra,
7.108
inde unum dira comitum de plebe Pavorem
7.109
quadripedes anteire iubet: non alter anhelos
7.110
insinuare metus animoque avertere vires
7.111
aptior; innumerae monstro vocesque manusque
7.112
et facies quamcumque velit; bonus omnia credi
7.113
auctor et horrificis lymphare incursibus urbes,
7.114
si geminos soles ruituraque suadeat astra,
7.115
aut nutare solum aut veteres descendere silvas,
7.116
a! miseri vidisse putant, tunc acre novabat
7.117
ingenium: falso Nemeaeum pulvere campum
7.118
erigit; attoniti tenebrosam a vertice nubem
7.119
respexere duces; falso clamore tumultum
7.120
auget, et arma virum pulsusque imitatur equorum,
7.121
terribilemque vagas ululatum spargit in auras.
7.122
exsiluere animi, dubiumque in murmure vulgus
7.123
pendet: ubi iste fragor? ni fallimur aure. sed unde
7.124
pulvereo stant astra globo? num Ismenius ultro
7.125
miles? ita est: veniunt, tanta autem audacia Thebis?
7.126
an dubitent— age!—, dum inferias et busta colamus?”
7.127
haec Pavor attonitis; variosque per agmina vultus
7.128
induitur, nunc Pisaeis e milibus unus,
7.129
nunc Pylius, nunc ore Lacon, hostesque propinquos
7.130
adiurat turmasque metu consternat inani.
7.131
nil falsum trepidis, ut vero amentibus ipse
7.132
incidit et sacrae circum fastigia vallis
7.133
turbine praevectus rapido ter sustulit hastam,
7.134
ter concussit equos, clipeum ter pectore plausit:
7.135
arma, arma insani sua quisque ignotaque nullo
7.136
more rapit, mutant galeas alienaque cogunt
7.137
ad iuga cornipedes; ferus omni in pectore saevit
7.138
mortis amor caedisque, nihil flagrantibus obstat:
7.139
praecipiant redimuntque moras, sic litora vento
7.140
incipiente fremunt, fugitur cum portus; ubique
7.141
vela fluunt, laxi iactantur ubique rudentes;
7.142
iamque natant remi, natat omnis in aequore summo
7.143
ancora, iam dulcis medii de gurgite ponti
7.144
respicitur tellus comitesque a puppe relicti.
7.145
viderat Inachias rapidum glomerare cohortes
7.146
Bacchus iter; gemuit Tyriam conversus ad urbem,
7.147
altricemque domum et patrios reminiscitur ignes,
7.148
purpureum tristi turbatus pectore vultum:
7.149
non crines, non serta loco, dextramque reliquit
7.150
thyrsus, et intactae ceciderunt cornibus uvae.
7.151
ergo ut erat lacrimis lapsoque inhonorus amictu
7.152
ante Iovem— et tunc forte polum secretus habebat—
7.153
constitit, haud umquam facie conspectus in illa—
7.154
nec causae latuere patrem—, supplexque profatur:
7.155
exscindisne tuas, divum sator optime, Thebas?
7.156
saeva adeo coniunx? nec te telluris amatae
7.157
deceptique laris miseret cinerumque meorum?
7.158
esto, olim invitum iaculatus nubibus ignem
7.159
— credimus—: en iterum atra refers incendia terris,
7.160
nec Styge iurata, nec paelicis arte rogatus.
7.161
quis modus? an nobis pater iratusque, bonusque
7.162
fulmen habes? sed non Danaeia limina talis
7.163
Parrhasiumque nemus Ledaeasque ibis Amyclas.
7.164
scilicet e cunctis ego neglectissima natis
7.165
progenies? ego nempe tamen, qui dulce ferenti
7.166
pondus eram, cui tu dignatus limina vitae
7.167
praereptumque iter et maternos reddere menses,
7.168
adde, quod imbellis rarisque exercita castris
7.169
turba meas acies, mea tantum proelia norunt,
7.170
nectere fronde comas et ad inspirata rotari
7.171
buxa: timent thyrsos nuptarum et proelia matrum,
7.172
unde tubas Martemque pati, qui fervidus ecce
7.173
quanta parat? quid si ille tuos Curetas in arma
7.174
ducat et innocuis iubeat decernere peltis?
7.175
quin etiam invisos— sic hostis defuit?— Argos
7.176
eligis2! o ipsis, genitor, graviora periclis
7.177
iussa: novercales luimus ditare Myeenas!
7.178
cedo equidem, quo sacra tamen ritusque peremptae
7.179
gentis et, in tumidos si quid male feta reliquit
7.180
mater, abire iubes? Thracen silvasque Lycurgi?
7.181
anne triumphatos fugiam captivus ad Indos?
7.182
da sedem profugo! potuit Latonia frater
7.183
saxa— nec invideo— defigere Delon et imis
7.184
commendare fretis; cara submovit ab arce
7.185
hostiles Tritonis aquas; vidi ipse potentem
7.186
gentibus Eois Epaphum dare iura, nec ullas
7.187
Cyllene secreta tubas Minoave curat
7.188
Ida: quid heu tantum nostris offenderis aris?
7.189
hic tibi— quando minor iam nostra potentia— noctes
7.190
Herculeae placitusque vagae Nycteidos ardor,
7.191
hic Tyrium genus et nostro felicior igne
7.192
taurus: Agenoreos saltem tutare nepotes.”
7.193
Invidiam risit pater, et iam poplite flexum
7.194
sternentemque manus tranquillus ad osenla tollit
7.195
inque vicem placida orsa refert: non coniugis ista
7.196
consiliis, ut rere, puer, nec saeva roganti
7.197
sic expostus ego: immoto deducimur orbe
7.198
fatorum; veteres seraeque in proelia causae.
7.199
nam cui tanta quies irarum aut sanguinis usus
7.200
parcior humani? videt axis et ista per aevom
7.201
mecum aeterna domus, quotiens iam torta reponam
7.202
fulmina, quam rarus terris hic imperet ignis.
7.203
quin etiam invitus magna uleiscendaque passis
7.204
aut Lapithas Marti, aut veterem Calydona Dianae
7.205
expugnare dedi; maesta est iactura pigetque
7.206
tot mutare animas, tot reddere corpora vitae.
7.207
Labdacios vero Pelopisque a stirpe nepotes
7.208
tardum abolere mihi; scis ipse— ut crimina mittam
7.209
Dorica—, quam promptae superos incessere Thebae;
7.210
te quoque— sed, quoniam vetus excidit ira, silebo.
7.211
non tamen aut patrio respersus sanguine Pentheus,
7.212
aut matrem scelerasse toris aut crimine fratres
7.213
progenuisse reus, lacero tua lustra replevit
7.214
funere: ubi hi fletus, ubi tune ars tanta precandi?
7.215
ast ego non proprio diros impendo dolori
7.216
Oedipodionidas: rogat hoc tellusque polusque
7.217
et pietas et laesa fides naturaque, et ipsi
7.218
Eumenidum mores, sed tu super urbe moveri
7.219
parce tua: non hoc statui sub tempore rebus
7.220
occasum Aoniis, veniet suspeetior aetas
7.221
ultoresque alii: nunc regia Iuno queretur.”
7.222
his ille auditis mentemque habitumque recepit;
7.223
ut eum sole malo tristique rosaria pendent
7.224
usta noto, si clara dies zephyrique refecit
7.225
aura polum, redit omnis honos, emissaque lucent
7.226
germina et informes ornat sua gloria virgas.
7.227
Nuntius attonitas iamdudum Eteoelis ad aures
7.228
explorata ferens longo docet agmine Graios
7.229
ire duces, nec iam Aoniis procul afore campis;
7.230
quacumque ingressi, tremere ac miserescere cunctos
7.231
Thebarum; qui stirpe, refert, qui nomine et armis,
7.232
ille metum condens audire exposcit et odit
7.233
narrantem; hinc socios dictis stimulare suasque
7.234
metiri decernit opes. exciverat omnem
7.235
Aoniam Euboeamque et Phocidos arva propinquae
7.236
Mars, ita dulce Iovi; longe fugit ordine velox
7.237
tessera: propellunt acies, seseque sub armis
7.238
ostentant; subeunt campo, qui proximus urbi
7.239
damnatus bellis patet exspectatque furores.
7.240
nondum hostes contra, trepido tamen agmine matres
7.241
conscendunt muros, inde arma nitentia natis
7.242
et formidandos monstrant sub casside patres.
7.243
Turre procul sola nondum concessa videri
7.244
Antigone populis teneras defenditur atra
7.245
veste genas; iuxtaque comes, quo Laius ibat
7.246
armigero; tunc virgo senem regina veretur.
7.247
quae sic orsa prior: spesne obstatura Pelasgis
7.248
haec vexilla, pater? Pelopis descendere totas
7.249
audimus gentes: dic, o precor, extera regum
7.250
agmina; nam video, quae noster signa Menoeceus,
7.251
quae noster regat arma Creon, quam celsus aena
7.252
Sphinge per ingentes Homoloidas exeat Haemon.”
7.253
sic rudis Antigone, senior cui talia Phorbas:
7.254
mille sagittiferos gelidae de colle Tanagrae
7.255
promovet ecce Dryas; hic, cui nivea arma tridentem
7.256
atque auro rude fulmen habent, Orionis alti
7.257
non falsus virtute nepos: procul, oro, paternum
7.258
omen et innuptae vetus excidat ira Dianae,
7.259
iungunt se castris regisque in nomen adoptant
7.260
Ocalea Medeonque et confertissima lucis
7.261
Nisa Dionaeisque avibus circumsona Thisbe.
7.262
proximus Eurymedon, qui pastoralia Fauni
7.263
arma patris pinuque iubas imitatur equinas,
7.264
terribilis silvis: reor et Mavorte cruento
7.265
talis erit. dites pecorum comitantur Erythrae,
7.266
qui Scolon densamque iugis Eteonon iniquis,
7.267
qui breve litus Hyles Atalantaeamque superbi
7.268
Schoenon habent notique colunt vestigia campi;
7.269
fraxineas Macetum vibrant de more sarisas
7.270
saevaque difficiles excludere volnera peltas.
7.271
ecce autem clamore ruunt Neptunia plebes
7.272
Onchesti: quos pinigeris Mycalessos in agris
7.273
Palladiusque Melas Hecataeaque gurgite nutrit
7.274
Gargaphie, quorumque novis Haliartos aristis
7.275
invidet et nimia sata laeta supervenit herba.
7.276
tela rudes trunci, galeae vacua ora leonum,
7.277
arborei dant scuta sinus, hos regis egenos
7.278
Amphion en noster agit— cognoscere pronum,
7.279
virgo—, lyra galeam tauroque insignis avito.
7.280
macte animo iuvenis, medios parat ire per enses
7.281
nudaque pro caris opponere pectora muris,
7.282
vos etiam nostris, Heliconia turba, venitis
7.283
addere rebus opem; tuque, o Permesse, canoris
7.284
et felix, Olmie, vadis armastis alumnos
7.285
bellorum resides, patriis concentibus audis
7.286
exsultare gregem, quales, cum pallida cedit
7.287
bruma, renidentem deducunt Strymona cygni.
7.288
ite alacres, numquam vestri morientur honores,
7.289
bellaque perpetuo memorabunt carmine Musae.”
7.290
Dixerat, et paulum virgo interfata loquenti:
7.291
illi autem, quanam iunguntur origine fratres?
7.292
sic certe paria arma viris, sic exit in auras
7.293
cassidis aequus apex; utinam haec concordia nostris!”
7.294
cui senior ridens: non prima errore videndi
7.295
falleris, Antigone: multi hos— nam decipit aetas—
7.296
dixerunt fratres, pater est natusque, sed aevi
7.297
confudere modos: puerum Lapithaona nymphe
7.298
Dercetis expertem thalami crudumque maritis
7.299
ignibus ante diem cupido violavit amore
7.300
improba conubii; nec longum, et pulcher Alatreus
7.301
editus, ac primae genitorem in flore iuventae
7.302
consequitur traxitque notas et miscuit annos,
7.303
et nunc sic fratres mentito nomine gaudent,
7.304
plus pater; hunc olim iuvat et ventura senectus,
7.305
tercentum genitor totidemque in proelia natus
7.306
exercent equites: hi deseruisse feruntur
7.307
exilem Glisanta Coroniamque, feracem
7.308
messe Coroniam, Baccho Glisanta colentes.
7.309
sed potius celsos umbrantem hunc aspice late
7.310
Hypsea quadriiugos, clipei septemplice tauro
7.311
laeva, ter insuto servantur pectora ferro,
7.312
pectora: nam tergo numquam metus, hasta vetustum
7.313
silvarum decus, emissae cui pervia semper
7.314
armaque corporaque et numquam manus inrita voti.
7.315
Asopos genuisse datur, dignusque videri
7.316
tunc pater, abreptis cum torrentissimus exit
7.317
pontibus, aut natae tumidus cum virginis ultor
7.318
flumina concussit generum indignata Tonantem.
7.319
namque ferunt raptam patriis Aeginan ab undis
7.320
amplexu latuisse Iovis: furit amnis et astris
7.321
infensus bellare parat— nondum ista licebant
7.322
nec superis—; stetit audaces effusus in iras,
7.323
conseruitque manum, nec quem imploraret habebat,
7.324
donec vix tonitru submotus et igne trisulco
7.325
cessit, adhuc ripis animosus gurges anhelis
7.326
fulmineum cinerem magnaeque insignia poenae
7.327
gaudet et Aetnaeos in caelum efflare vapores.
7.328
talem Cadmeo mirabimur Hypsea campo,
7.329
si modo placavit felix Aegina Tonantem.
7.330
ducit Itonaeos et Alalcomenaea Minervae
7.331
agmina, quos Midea et quos uvida suggerit Arne,
7.332
Aulida qui Graeanque serunt viridesque Plataeas,
7.333
et sulco Peteona domant refluumque meatu
7.334
Euripum, qua noster, habent, teque ultima tractu
7.335
Anthedon, ubi gramineo de litore Glaucus
7.336
poscentes inrupit aquas, iam crine genisque
7.337
caerulus, et mixtos expavit ab inguine pisces.
7.338
glandibus et torta zephyros incidere funda
7.339
cura: Cydoneas anteibunt gaesa sagittas,
7.340
tu quoque praeclarum forma, Cephise, dedisses
7.341
Narcissum, sed Thespiacis iam pallet in agris
7.342
trux puer; orbata florem, pater, adluis unda.
7.343
quis tibi Phoebeas acies veteremque revolvat
7.344
Phocida? qui Panopen, qui Daulida, qui Cyparisson,
7.345
et valles, Lebadia, tuas et Hyampolin acri
7.346
subnixam scopulo, vel qui Parnasson utrumque
7.347
aut Cirrham tauris Anemorianque supinant
7.348
Coryciumque nemus, propellentemque Lilaean
7.349
Cephisi glaciale caput, quo suetus anhelam
7.350
ferre sitim Python amnemque avertere ponto,
7.351
omnibus immixtas cono super aspice laurus
7.352
armaque vel Tityon vel Delon habentia, vel quas
7.353
hic deus innumera laxavit caede pharetras.
7.354
Iphitus asper agit, genitor cui nuper ademptus
7.355
Naubolus Hippasides, tuus, o mitissime Lai,
7.356
hospes; adhuc currus securaque lora tenebam,
7.357
cum tua subter equos iacuit convulsa cruentis
7.358
ictibus, o utinam nostro cum sanguine, cervix
7.359
!” Dicenti maduere genae, vultumque per omnem
7.360
pallor iit, vocisque repens singultus apertum
7.361
intercepit iter; refovet frigentis amicum
7.362
pectus alumna senis; redit atque exile profatur:
7.363
o mihi sollicitum decus ac suprema voluptas,
7.364
Antigone! seras tibi demoror improbus umbras,
7.365
fors eadem scelera et caedes visurus avitas,
7.366
donec te thalamis habilem integramque resignem:
7.367
hoc satis, et fessum vita dimittite, Parcae,
7.368
sed dum labor iners, quanti— nunc ecce reviso—
7.369
transabiere duces: Clonin atque in terga comantes
7.370
non ego Abantiadas, non te, saxosa Caryste,
7.371
non humiles Aegas altumque Capherea dixi.
7.372
et iam acies obtunsa negat, cunctique resistunt,
7.373
et tuus armatis iubet ecce silentia frater.”
7.374
vix ea turre senex, cum rector ab aggere coepit:
7.375
magnanimi reges, quibus haud parere recusem
7.376
ductor et ipse meas miles defendere Thebas,
7.377
non ego vos stimulare parem— nam liber in arma
7.378
impetus, et meritas ultro iurastis in iras—,
7.379
nec laudare satis dignasque rependere grates
7.380
sufficiam— referent superi vestraeque subacto
7.381
hoste manus—: urbem socia de gente subistis
7.382
tutari, quam non aliis populator ab oris
7.383
belliger externave satus tellure, sed hostis
7.384
indigena adsultat, cui castra adversa regenti
7.385
hic pater, hic genetrix, hic iunctae stirpe sorores,
7.386
hic erat et frater, cerne en ubicumque nefandus
7.387
excidium moliris avis: venere volentes
7.388
Aoniae populi, nec sum tibi, saeve, relictus,
7.389
quid velit ista cohors, et te sentire decebat:
7.390
reddere regna vetant.” sic fatus, et omnia rite
7.391
disponit, qui bella gerant, qui moenia servent,
7.392
quas in fronte manus, medio quas robore sistat.
7.393
perspicuas sic luce fores et virgea pastor
7.394
claustra levat, dum terra recens; iubet ordine primo
7.395
ire duces, media stipantur plebe maritae;
7.396
ipse levat gravidas et humum fractura parentum
7.397
ubera, suceiduasque adportat matribus agnas.
7.398
Interea Danai noctemque diemque sub armis,
7.399
noctem iterum rursusque diem— sic ira ferebat—
7.400
ingeminant: contempta quies, vix aut sopor illis
7.401
aut epulae fecere moram; properatur in hostem
7.402
more fugae, nec monstra tenent, quae plurima nectit
7.403
prodigialc canens certi fors praevia fati.
7.404
quippe serunt diros monitus volucresque feraeque
7.405
sideraque aversique suis decursibus amnes,
7.406
infestumque tonat pater et mala fulgura lucent;
7.407
terrificaeque adytis voces clusaeque deorum
7.408
sponte fores; nunc sanguineus, nunc saxeus imber,
7.409
et subiti manes flentumque occursus avorum,
7.410
tunc et Apollineae tacuere oracula Cirrhae,
7.411
et non adsuetis pernox ululavit Eleusin
7.412
mensibus, et templis Sparte praesaga reclusis
7.413
vidit Amyclaeos— facinus!— concurrere fratres.
7.414
Arcades insanas latrare Lycaonis umbras
7.415
nocte ferunt tacita, saevo decurrere campo
7.416
Oenomaum sua Pisa refert; Aeheloon utroque
7.417
deformem cornu vagus infamabat Acarnan.
7.418
Perseos effigiem maestam exorantque Mycenae
7.419
confusum Iunonis ebur; mugire potentem
7.420
Inachon agricolae, gemini maris incola narrat
7.421
Thebanum toto planxisse Palaemona ponto,
7.422
haec audit Pelopea phalanx, sed bellicus ardor
7.423
consiliis obstat divum prohibetque timeri.
7.424
Iam ripas, Asopc, tuas Boeotaque ventum
7.425
flumina, non ausae transmittere protinus alae
7.426
hostilem fluvium; forte et trepidantibus ingens
7.427
descendebat agris, animos sive imbrifer arcus,
7.428
seu montana dedit nubes, seu fluminis illa
7.429
mens fuit obiectusque vado pater arma vetabat.
7.430
tunc ferus Hippomedon magno cum fragmine ripae
7.431
cunctantem deiecit equum, ducibusque relictis
7.432
gurgite de medio frenis suspensus et armis
7.433
ite viri” clamat, sic vos in moenia primus
7.434
ducere, sic clusas voveo perfringere Thebas.”
7.435
praecipitant cuncti fluvio puduitque secutos.
7.436
ac velut ignotum si quando armenta per amnem
7.437
pastor agit, stat triste pecus, procul altera tellus
7.438
omnibus et late medius timor: ast ubi ductor
7.439
taurus init fecitque vadum, tunc mollior unda,
7.440
tunc faciles saltus, visaeque accedere ripae.
7.441
Haudproculinde iugum tutisque adcommoda castris
7.442
arva notant, unde urbem etiam turresque videre
7.443
Sidonias; placuit sedes fidique receptus,
7.444
colle per excelsum patulo, quem subter aperto
7.445
arva sinu, nullique aliis a montibus instant
7.446
despectus; nec longa labor munimina durus
7.447
addidit: ipsa loco mirum natura favebat.
7.448
in vallum elatae rupes devexaque fossis
7.449
aequa et fortuito ductae quater aggere pinnae;
7.450
cetera dant ipsi, donec sol montibus omnis
7.451
erepsit rebusque dedit sopor otia fessis.
7.452
Quis queat attonitas dictis ostendere Thebas?
7.453
urbem in conspectu belli suprema parantis
7.454
territat insomnem nox atra diemque minatur.
7.455
discurrunt muris; nil saeptum horrore sub illo,
7.456
nil fidum satis, invalidaeque Amphionis arces,
7.457
rumor ubique alios pluresque adnuntiat hostes
7.458
maioresque timor; spectant tentoria contra
7.459
Inachia externosque suis in montibus ignes,
7.460
hi precibus questuque deos, hi Martia tela
7.461
belligerosque hortantur equos, hi pectora fletu
7.462
cara premunt miserique rogos et crastina mandant
7.463
funera, si tenuis demisit lumina somnus,
7.464
bella gerunt; modo lucra morae, modo taedia vitae
7.465
attonitis, lucemque timent lucemque precantur.
7.466
it geminum excutiens anguem et bacchatur utrisque
7.467
Tisiphone castris; fratrem huic, fratrem ingerit illi,
7.468
aut utrique patrem: procul ille penatibus imis
7.469
excitus implorat Furias oculosque reposcit.
7.470
Iam gelidam Phoeben et caligantia primus
7.471
hauserat astra dies, cum iam tumet igne futuro
7.472
Oceanus lateque novo Titane reclusum
7.473
aequor anhelantum radiis subsidit equorum:
7.474
ecce truces oculos sordentibus obsita canis
7.475
exsangues Iocasta genas et bracchia planctu
7.476
nigra ferens ramumque oleae cum velleris atri
7.477
nexibus, Eumenidum velut antiquissima, portis
7.478
egreditur magna eum maiestate malorum,
7.479
hinc atque hinc natae, melior iam sexus, aniles
7.480
praecipitantem artus et plus quam possit euntem
7.481
sustentant. venit ante hostes, et pectore nudo
7.482
claustra adversa ferit tremulisque ululatibus orat
7.483
admitti: reserate viam! rogat impia belli
7.484
mater; in his aliquod ius exsecrabile castris
7.485
huic utero est.” trepidi visam expavere manipli
7.486
auditamque magis; remeat iam missus Adrasto
7.487
nuntius: excipiunt iussi mediosque per enses
7.488
dant iter. illa duces ut primum aspexit Achivos,
7.489
clamorem horrendum luctu furiata resolvit:
7.490
Argolici proceres, ecquis monstraverit hostem,
7.491
quem peperi? quanam inveniam, mihi dicite, natum
7.492
sub galea?” venit attonitae Cadmeius heros
7.493
obvius, et raptam lacrimis gaudentibus implet
7.494
solaturque tenens, atque inter singula matrem,
7.495
matrem iterat, nunc ipsam urgens, nunc cara sororum
7.496
pectora, eum mixta fletus anus asperat ira:
7.497
quid molles lacrimas venerandaque nomina fingis,
7.498
rex Argive, mihi? quid colla amplexibus ambis
7.499
invisamque teris ferrato pectore matrem?
7.500
tune ille exsilio vagus et miserabilis hospes?
7.501
quem non permoveas? longae tua iussa cohortes
7.502
exspectant, multoque latus praefulgurat ense.
7.503
a miserae matres! hunc te noctesque diesque
7.504
deflebam? si verba tamen monitusque tuorum
7.505
dignaris, dum castra silent suspensaque bellum
7.506
horrescit pietas, genetrix iubeoque rogoque:
7.507
i mecum patriosque deos arsuraque saltem
7.508
tecta vide, fratremque— quid aufers lumina?— fratrem
7.509
adloquere et regnum iam me sub iudice posce:
7.510
aaut dabit, aut ferrum causa meliore resumes.
7.511
anne times, ne forte doli, et te conscia mater
7.512
decipiam? non sic miseros fas omne penates
7.513
effugit: vix Oedipode ducente timeres.
7.514
nupsi equidem peperique nefas, sed diligo tales,
7.515
— a dolor!— et vestros etiamnum excuso furores.
7.516
quodsi adeo perstas, ultro tibi, saeve, triumphum
7.517
detulimus: religa captas in terga sorores,
7.518
inice vincla mihi: gravis huc utcumque feretur
7.519
et pater, ad vestrum gemitus nunc verto pudorem,
7.520
Inachidae, liquistis enim parvosque senesque
7.521
et lacrimas has quisque domi: sua credite matri
7.522
viscera! si vobis hic parvo in tempore carus
7.523
— sitque precor— quid me, oro, decet quidve ista, Pelasgi,
7.524
ubera? ab Hyrcanis hoc Odrysiisve tulissent
7.525
regibus, et si qui nostros vicere furores.
7.526
adnuite, aut natum complexa superstite bello
7.527
hic moriar.” tumidas frangebant dicta cohortes,
7.528
nutantesque virum galeas et sparsa videres
7.529
fletibus arma piis. quales ubi tela viresque
7.530
pectoris impulsu rabidi stravere leones,
7.531
protinus ira minor, gaudentque in corpore capto
7.532
securam differre famem: sic flexa Pelasgum
7.533
corda labant, ferrique avidus mansueverat ardor.
7.534
Ipse etiam ante oculos nunc matris ad oscula versus,
7.535
nunc rudis Ismenes, nunc flebiliora precantis
7.536
Antigones, variaque animum turbante procella
7.537
exciderat regnum: cupit ire, et mitis Adrastus
7.538
non vetat; hic iustae Tydeus memor occupat irae:
7.539
me potius, socii, qui fidum Eteoclea nuper
7.540
expertus, nec frater eram, me opponite regi,
7.541
cuius adhuc pacem egregiam et bona foedera gesto
7.542
pectore in hoc, ubi tunc fidei pacisque sequestra
7.543
mater eras, pulchris cum me nox vestra morata est
7.544
hospitiis? nempe haec trahis ad commercia natum?
7.545
duc illum in campum, vestro qui sanguine pinguis
7.546
spirat adhuc pinguisque meo. tu porro sequeris,
7.547
heu nimium mitis nimiumque oblite tuorum?
7.548
scilicet infestae cum te circum undique dextrae
7.549
nudabunt enses, haec flebit et arma quiescent?
7.550
tene ille, heu demens, semel intra moenia clausum
7.551
possessumque odiis Argiva in castra remittet?
7.552
ante haec excusso frondescet lancea ferro,
7.553
Inachus ante retro nosterque Achelous abibit,
7.554
sed mite adloquium et saevis pax quaeritur armis:
7.555
haec quoque castra patent, necdum meruere timeri,
7.556
an suspectus ego? abscedo et mea volnera dono.
7.557
intret: et hic genetrix eadem mediaeque sorores,
7.558
finge autem pactis evictum excedere regnis,
7.559
nempe iterum reddes?” rursus mutata trahuntur
7.560
agmina consiliis: subito ceu turbine caeli
7.561
obvius adversum Boreae Notus abstulit aequor,
7.562
arma iterum furiaeque placent; fera tempus Erinys
7.563
arripit et primae molitur semina pugnae.
7.564
Errabant geminae Dircaea ad flumina tigres,
7.565
mite iugum, belli quondam vastator Eoi
7.566
currus, Erythraeis sed nuper victor ab oris
7.567
Liber in Aonios meritas dimiserat agros,
7.568
illas turba dei seniorque ex more sacerdos
7.569
sanguinis oblitas atque Indum gramen olentes
7.570
palmite maturo variisque ornare corymbis
7.571
curat et alterno maculas interligat ostro,
7.572
iamque ipsi colles, ipsa has— quis credat?— amabant
7.573
armenta, atque ausae circum mugire iuvencae;
7.574
quippe nihil grassata fames: manus obvia pascit,
7.575
exceptantque cibos fusoque horrenda supinant
7.576
ora mero, vaga rure quies; si quando benigno
7.577
urbem iniere gradu, domus omnis et omnia sacris
7.578
templa calent, ipsumque fides intrasse Lyaeum.
7.579
has ubi vipereo tactas ter utramque flagello
7.580
Eumenis in furias animumque redire priorem
7.581
impulit, erumpunt non agnoscentibus agris.
7.582
ceu duo diverso pariter si fulmina caelo
7.583
rupta cadant longumque trahant per nubila crinem:
7.584
non aliter cursu rapidae atque immane frementes
7.585
transibunt campos aurigamque impete vasto,
7.586
Amphiarae, tuum— nec defuit omen, eriles
7.587
forte is primus equos stagna ad vicina trahebat—
7.588
corripiunt; mox Taenarium, qui proximus, Idan
7.589
Aetolumque Acamanta premunt: fuga torva per agros
7.590
cornipedum, visa donec flammatus Aconteus
7.591
strage virum, cui sueta feras prosternere virtus
7.592
— Arcas erat—, densis iam fida ad moenia versas
7.593
insequitur telis, multumque hastile resumens
7.594
ter, quater adducto per terga, per ilia telo
7.595
transigit. illae autem longo cum limite fusi
7.596
sanguinis ad portas utrimque exstantia ducunt
7.597
spicula semianimes, gemituque imitante querellas
7.598
saucia dilectis adclinant pectora muris,
7.599
templa putes urbemque rapi facibusque nefandis
7.600
Sidonios ardere lares, sic clamor apertis
7.601
exoritur muris; mallent cunabula magni
7.602
Herculis aut Semeles thalamum aut penetrale ruisse
7.603
Harmoniae. cultor Baccheus Acontea Phegeus
7.604
iam vacuum telis geminoque in sanguine ovantem
7.605
comminus ense petit; subeunt Tegeaea iuventus
7.606
auxilio tardi: iam supra sacra ferarum
7.607
corpora maerenti iuvenis iacet ultio Baccho.
7.608
Rumpitur et Graium subito per castra tumultu
7.609
concilium; fugit exsertos Iocasta per hostes
7.610
iam non ausa preces; natas ipsamque repellunt
7.611
qui modo tam mites, et praeceps tempore Tydeus
7.612
utitur: ite age, nunc pacem sperate fidemque!
7.613
num saltem differre nefas potuitve morari,
7.614
dum genetrix dimissa redit?” sic fatus aperto
7.615
ense vocat socios, saevus iam clamor, et irae
7.616
hinc atque inde calent; nullo venit ordine bellum,
7.617
confusique duces volgo, et neglecta regentum
7.618
imperia; una equites mixti peditumque catervae
7.619
et rapidi currus; premit indigesta ruentes
7.620
copia, nec sese vacat ostentare nec hostem
7.621
noscere, sic subitis Thebana Argivaque pubes
7.622
conflixere globis; retro vexilla tubaeque
7.623
post tergum et litui bellum invenere secuti,
7.624
tantus ab exiguo crudescit sanguine Mavors!
7.625
ventus uti primas struit intra nubila vires,
7.626
lenis adhuc, frondesque et aperta cacumina gestat,
7.627
mox rapuit nemus et montes patefecit opacos.
7.628
Nunc age, Pieriae, non vos longinqua, sorores,
7.629
consulimus, vestras acies vestramque referte
7.630
Aoniam; vidistis enim, dum Marte propinquo
7.631
horrent Tyrrhenos Heliconia plectra tumultus.
7.632
Sidonium Pterclan sonipes male fidus in armis
7.633
rumpentem frenos diversa per agmina raptat
7.634
iam liber, sic fessa manus: venit hasta per armos
7.635
Tydeos et laevum iuveni transverberat inguen
7.636
labentemque adfigit equo; fugit ille perempto
7.637
consertus domino, nec iam arma aut frena tenentem
7.638
portat adhue: ceu nondum anima defectus utraque
7.639
cum sua Centaurus moriens in terga recumbit,
7.640
certat opus ferri: sternunt alterna furentes
7.641
Hippomedon Sybarin, Pylium Periphanta Menoeceus,
7.642
Parthenopaeus Ityn: Sybaris iacet ense cruento,
7.643
cuspide trux Periphas, Itys insidiante sagitta.
7.644
Caeneos Inachii ferro Mavortius Haemon
7.645
colla rapit, cui dividuum trans corpus hiantes
7.646
truncum oculi quaerunt, animus caput; arma iacentis
7.647
iam rapiebat Abas: cornu deprensus Achiva
7.648
dimisit moriens clipeum hostilemque suumque.
7.649
Quis tibi Baccheos, Eunaee, relinquere cultus,
7.650
quis lucos, veritus quibus emansisse sacerdos,
7.651
suasit et adsuetum Bromio mutare furorem?
7.652
quem terrere queas? clipei penetrabile textum
7.653
pallentes hederae Nysaeaque serta coronant,
7.654
candida pampineo subnectitur instita pilo,
7.655
crine latent umeri, crescunt lanugine malae,
7.656
et rubet imbellis Tyrio subtemine thorax,
7.657
bracchiaque in manicis et pictae vincula plantae
7.658
carbaseique sinus, et fibula rasilis auro
7.659
Taenariam fulva mordebat iaspide pallam,
7.660
quam super a tergo velox corytus et arcus
7.661
pendentesque sonant aurata lynce pharetrae.
7.662
it lymphante deo media inter milia longum
7.663
vociferans: prohibete manus, haec omine dextro
7.664
moenia Cirrhaea monstravit Apollo iuvenca;
7.665
pareite, in haec ultro scopuli venere volentes.
7.666
gens saerata sumus: gener huic est Iuppiter urbi
7.667
Gradivusque socer; Bacchum haud mentimur alumnum
7.668
et magnum Alciden.” iactanti talia frustra
7.669
turbidus aeria Capaneus occurrit in hasta,
7.670
qualis ubi primam leo mane cubilibus atris
7.671
erexit rabiem et saevo speculatur ab antro
7.672
aut cervum aut nondum bellantem fronte iuvencum,
7.673
it fremitu gaudens, licet arma gregesque lacessant
7.674
venantum, praedam videt et sua volnera nescit:
7.675
sic tum congressu Capaneus gavisus iniquo
7.676
librabat magna venturam mole cupressum.
7.677
ante tamen quid femineis ululatibus” inquit,
7.678
terrificas. moriture, viros? utinam ipse veniret,
7.679
cui furis! haec Tyriis cane matribus!” et simul hastam
7.680
expulit; illa volans, ceu vis non ulla moretur
7.681
obvia, vix sonuit clipeo et iam terga reliquit,
7.682
arma fluunt, longisque crepat singultibus aurum,
7.683
eruptusque sinus vicit cruor, occidis audax,
7.684
occidis Aonii puer altera cura Lyaei.
7.685
marcida te fractis planxerunt Ismara thyrsis,
7.686
te Tmolos, te Nysa ferax Theseaque Naxos
7.687
et Thebana metu iuratus in orgia Ganges.
7.688
Nec segnem Argolicae sensere Eteoclea turmae,
7.689
parcior ad cives Polynicis inhorruit ensis,
7.690
eminet ante alios iam formidantibus arva
7.691
Amphiaraus equis ac multo pulvere vertit
7.692
campum indignantem: famulo decus addit inane
7.693
maestus et extremos obitus inlustrat Apollo,
7.694
ille etiam clipeum galeamque incendit honoro
7.695
sidere; nec tarde fratri, Gradive, dedisti,
7.696
ne qua manus vatem, ne quid mortalia bello
7.697
laedere tela queant: sanctum et venerabile Diti
7.698
funus eat. talis medios aufertur in hostes
7.699
certus et ipse necis, vires fiducia leti
7.700
suggerit; inde viro maioraque membra diesque
7.701
laetior et numquam tanta experientia caeli,
7.702
si vacet: avertit morti contermina virtus,
7.703
ardet inexpleto saevi Mavortis amore,
7.704
et fruitur dextra atque anima flagrante superbit,
7.705
hicne hominum casus lenire et demere Fatis
7.706
iura frequens? quantum subito diversus ab illo,
7.707
qui tripodas laurusque sequi, qui doctus in omni
7.708
nube salutato volucrem cognoscere Phoebo!
7.709
innumeram ferro plebem, ceu letifer annus
7.710
aut iubar adversi grave sideris, immolat umbris
7.711
ipse suis: iaculo Phlegyan iaculoque superbum
7.712
Phylea, falcato Clonin et Chremetaona curru
7.713
comminus hunc stantem metit, hunc a poplite sectum,
7.714
cuspide non missa Chromin Iphinoumque Sagenque
7.715
intonsumque Gyan sacrumque Lycorea Phoebo—
7.716
invitus: iam fraxineum demiserat hastae
7.717
robur, et excussis apparuit infula cristis—,
7.718
Alcathoum saxo, cui circum stagna Carysti
7.719
et domus et coniunx et amantes litora nati
7.720
vixerat ille diu pauper scrutator aquarum,
7.721
decepit tellus, moriens hiemesque notosque
7.722
laudat et experti meliora pericula ponti.
7.723
Aspicit has longe iamdudum Asopius Hypseus
7.724
palantum strages ardetque avertere pugnam,
7.725
quamquam haud ipse minus curru Tirynthia fundens
7.726
robora; sed viso praesens minor augure sanguis:
7.727
illum armis animisque cupit, prohibebat iniquo
7.728
agmine consertum cunei latus; inde superbus
7.729
exseruit patriis electum missile ripis,
7.730
ac prius: Aonidum dives largitor aquarum,
7.731
clare Giganteis etiamnum, Asope, favillis,
7.732
da numen dextrae: rogat hoc natusque tuique
7.733
quercus alumna vadi; fas et mihi spernere Phoebum,
7.734
si tibi conlatus divum sator, omnia mergam
7.735
fontibus arma tuis tristesque sine augure vittas.”
7.736
audierat genitor: vetat indulgere volentem
7.737
Phoebus, et aurigam iactus detorquet in Hersen.
7.738
ille ruit: deus ipse vagis succedit habenis,
7.739
Lernaeum falso simulans Haliacmona vultu,
7.740
tunc vero ardenti non ulla obsistere temptant
7.741
signa, ruunt solo terrore, et volnera citra
7.742
mors trepidis ignava venit, dubiumque tuenti
7.743
presserit infestos onus impuleritne iugales,
7.744
sic ubi nubiferum montis latus aut nova ventis
7.745
solvit hiemps, aut victa situ non pertulit aetas,
7.746
desilit horrendus campo timor, arva virosque
7.747
limite non uno longaevaque robora secum
7.748
praecipitans, tandemque exhaustus turbine fesso
7.749
aut vallem cavat aut medios intercipit amnes.
7.750
non secus ingentique viro magnoque gravatus
7.751
temo deo nunc hoc, nunc illo in sanguine fervet,
7.752
ipse sedens telis pariterque ministrat habenis
7.753
Delius, ipse docet iactus adversaque flectit
7.754
spicula fortunamque hastis venientibus aufert,
7.755
sternuntur terra Melaneus pedes, Antiphus alto
7.756
nil defensus equo, genitusque Heliconide nympha
7.757
Action, caesoque infamis fratre Polites,
7.758
conatusque toris vittatam attingere Manto
7.759
Lampus: in hunc sacras Phoebus dedit ipse sagittas,
7.760
et iam cornipedes trepidi ac moribunda reflantes
7.761
corpora rimantur terras, omnisque per artus
7.762
sulcus et incisis altum rubet orbita membris,
7.763
hos iam ignorantes terit impius axis, at illi
7.764
vulnere semineces— nec devitarc facultas—
7.765
venturum super ora vident; iam lubrica tabo
7.766
frena, nec insisti madidus dat temo, rotaeque
7.767
sanguine difficiles, et tardior ungula fossis
7.768
visceribus: tunc ipse furens in morte relicta
7.769
spicula et e mediis exstantes ossibus hastas
7.770
avellit, strident animae currumque sequuntur.
7.771
Tandem se famulo summum confessus Apollo
7.772
utere luce tua longamque” ait, indue famam,
7.773
dum tibi me iunctum Mors inrevocata veretur.
7.774
vincimur: immites scis nulla revolvere Parcas
7.775
stamina; vade, diu populis promissa voluptas
7.776
Elysiis, certe non perpessure Creontis
7.777
imperia aut vetito nudus iaciture supulcro.”
7.778
ille refert contra, et paulum respirat ab armis:
7.779
olim te, Cirrhaee pater, peritura sedentem
7.780
ad iuga— quis tantus miseris honor?— axe trementi
7.781
sensimus; instantes quonam usque morabere manes?
7.782
audio iam rapidae cursum Stygis atraque Ditis
7.783
flumina tergeminosque mali custodis hiatus.
7.784
accipe commissum capiti decus, accipe laurus,
7.785
quas Erebo deferre nefas, nunc voce suprema,
7.786
si qua recessuro debetur gratia vati,
7.787
deceptum tibi, Phoebe, larem poenasque nefandae
7.788
coniugis et pulchrum nati commendo furorem.”
7.789
desiluit maerens lacrimasque avertit Apollo:
7.790
tune vero ingemuit currusque orbique iugales.
7.791
non aliter caeco nocturni turbine Cori
7.792
scit peritura ratis, cum iam damnata sororis
7.793
igne Therapnaei fugerunt carbasa fratres.
7.794
Iamque recessurae paulatim horrescere terrae
7.795
summaque terga quati graviorque effervere pulvis
7.796
coeperat; inferno mugit iam murmure campus.
7.797
bella putant trepidi bellique hunc esse fragorem,
7.798
hortanturque gradus; alius tremor arma viresque
7.799
mirantesque inclinat equos; iam frondea nutant
7.800
culmina, iam muri, ripisque Ismenos apertis
7.801
effugit; exciderunt irae, nutantia Agunt
7.802
tela solo, dubiasque vagi nituntur in hastas
7.803
comminus inque vicem viso pallore recedunt.
7.804
sic ubi navales miscet super aequora pugnas
7.805
contempto Bellona mari, si forte benigna
7.806
tempestas, sibi quisque cavent, ensesque recondit
7.807
mors alia, et socii pacem fecere timores,
7.808
talis erat campo belli fluitantis imago,
7.809
sive laborantes concepto flamine terrae
7.810
ventorum rabiem et clusum eiecere furorem,
7.811
exedit seu putre solum carpsitque ferendo
7.812
unda latens, sive hae volventis machina caeli
7.813
incubuit, sive omne fretum Neptunia movit
7.814
cuspis et extremas gravius mare torsit in oras,
7.815
seu vati datus ille fragor, seu terra minata est
7.816
fratribus: ecce alte praeceps humus ore profundo
7.817
dissilit, inque vicem timuerunt sidera et umbrae,
7.818
illum ingens haurit specus et transire parantes
7.819
mergit equos; non arma manu, non frena remisit:
7.820
sicut erat, rectos defert in Tartara currus,
7.821
respexitque cadens caelum campumque coire
7.822
ingemuit, donec levior distantia rursus
7.823
miscuit arva tremor lucemque exclusit Averno.