Sermones de oneribus
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/aelredus-rievallensis11101167" aria-label="More works by Aelredus Rievallensis">
—
Original / primary: 11500 Sedeon
16.1
SERMO XV. De eo quod scriptum est: « Disjungetur advena, » usque, « Operimentum tuum erunt vermes (Isa. XIV) . »
16.1
Sanctus Isaias conversionem Judaeorum, quam in novissimis diebus futuram credimus, sancto Spiritu illuminatus describens: Miserebitur, inquit, Dominus Jacob, et eliget de Israel, et requiescere eos faciet super humum suam. Et addidit: Adjungetur advena ad eos, et adhaerebit domui Jacob. Per advenam populum intellige nationum, qui vocationem Judaeorum, oracula prophetarum videntes impleri, ad eamdem fidem suscipiendam eis conjungi festinabunt. Vel certe ipsa plebs fidelis, quam ipsi eatenus ut advenam exhorruerant, eis dilectione jungetur, quando illae duae, quae fuerant in manu Ezechielis prophetae divisae, erunt in unionem, et secundum alium prophetam, Juda et Israel facient sibi caput unum, et ascendent de terra. Ita populus gentium adhaerebit populo Judaeorum, id est domui Jacob, ut sit illis unus Deus, una fides, unum baptisma Et tenebunt eos populi, Judaeos scilicet Christiani tenebunt charitate, tenebunt sollicitudine, tenebunt affectione. Et adducent eos in locum suum, id est Ecclesiam; locus quippe Christianorum Ecclesia est, quam ille praefigurabat locus, de quo dixit Dominus ad Moysen: Solve calceamentum de pedibus tuis, locus enim in quo stas, terra sancta est( Exod. III). De qua terra propheta subjunxit: Et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas. Receptis quippe in Ecclesia Judaeis, quae utique terra Domini est, tanta erit populis exsultatio, tam mira circa eos devotio, ut quos nunc habent persecutores et dominos, tunc in charitate servos habeant et ancillas, secundum illud Apostoli: Per charitatem servite invicem, Et erunt capientes eos qui se ceperant. Ut mihi videtur, mutua illa describitur prophetico sermone dilectio, qua se alterutrum capient Judaei et gentes, et quibusdam quasi brachiis amoris se invicem complectentur, de qua captione Paulus ait: Capite nos; vel: Erunt capientes eos, qui se ceperant, cum sicut fideles ex gentibus, sanctae praedicationis reti plebem Israeliticam ad sinum trahunt Ecclesiae; ita et ipsi conversi ad Dominum, plures ex gentibus, verbo simul et exemplo Christianis legibus subjugabunt. Unde sequitur:
16.2
Et subjicient exactores suos. Exactores Judaeorum sunt immundi spiritus, qui diversis erroribus implicatos ad maledicta, et multorum generum vitia compellunt; quos nimirum signo crucis muniti in fine saeculi subjicient; et cum illis data fuerit virtus calcandi serpentes et scorpiones, et omnem potestatem inimici. Et erit, in die illa: cum requiem tibi dederit Deus a labore tuo, et a confusione tua, et a servitute tua dura, qua ante servisti, sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor, et caetera. Descriptus est a propheta status Ecclesiae usque ad tempora Antichristi; descripta etiam ipsa persecutio Antichristi, descripta Babylonis spiritualis eversio, descripta et Judaeorum conversio, Nunc ad ipsius Antichristi, vel certe diaboli in Antichristo, vel cum Antichristo subversionem, sanctorumque requiem et exsultationem, mysticum vertit eloquium: et qui de iis, quasi de tertia persona, dura praedixerat, annuntiaturus prospera ipsos alloquitur, dicens: Et erit, cum requiem tibi dederit Deus. Per hanc requiem potest pax illa intelligi, quam forte, destructo Antichristo, usque ad diem judicii habebit Ecclesia; vel illa certe, qua novissime inimica morte destructa, non erit qui impugnet, vel terreat.
16.3
Notantur hic tria genera miseriarum, quibus subjicietur genus humanum, ab eis ante tempus illud non facile eruendum, labor, confusio, servitus. Labor ad corpus proprie pertinet, ad mentem confusio, servitus ad utrumque. Tempore quippe Antichristi laborabit Ecclesia, in aliis subacta tormentis; confundetur in aliis, exposita contumeliis; premetur, servitute afflicta tributis. Sed cum ab his omnibus, inquit, illo filio perditionis exstincto requieveris, sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor? quievit tributum? Obstupescent sane electi, quod importunus ille exactor tam subito perierit, et sit deletus de terra; qui tam per se quam per satellites suos mundum vexabat, tributis ac tormentis depopulans omnia, et ad sui consensum sceleris trahens. Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium, caedentem populos in indignatione, plaga insanabili. Plaga ista mors aeterna est, qua multi, Antichristo caedente, id est persequente, ferientur: quae quidem plaga insanabilis est, quia in inferno nulla est redemptio; ibi nec locus poenitentiae, qua peccata purgentur; nec confessionis remedium, quo curentur; nec acceptabilis satisfactio, qua sanentur. Subjicientem, inquit, in furore gentes, et persequentem crudeliter. Conquievit et siluit omnis terra; gavisa est et exsultavit. Regnante Antichristo ubique labor, ubique clamor, ubique dolor. Quo divina virtute prostrato, videbuntur quiescere omnia, silere omnia, exsultare omnia; qui a jam non erit luctus, neque clamor, neque ullus dolor, quia priora transierunt. Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani. Per abietes accipe sublimes in sapientia; per cedros excellentes potentia. Haec ligna ad constructionem templi vel ornatum a sapientissimo Salomone assumpta, sacrae Scripturae prodit historia. Sicut autem templum illud figuram praeferebat Ecclesiae, ita per abietes et cedros, quae caeteras arbores et proceritate vincunt, et odore praecellunt, sublimes in Ecclesia, qui bonae opinionis odore pluribus innotescunt, intellige. Qui tunc temporis tanto habebuntur sublimiores, quanto persecutionis tempore inventi fuerint fortiores. Quorum vox exsultantium et gloriantium a propheta subjungitur: Ex quo dormisti, non ascendit qui succidat nos. Somnus iste mortem significat. Mortuo quippe Antichristo, non erit qui cedros abietesve succidat. Non ascendit. Ascensus superbiam, vel potentiam, vel prudentiam exprimit, ut intelligas nullum post eum tanta superbia erigi, vel exaltari potentia, vel callere prudentia, ut in paradiso Dei, in Ecclesia videlicet, quoslibet perfectos quasi cedros et abietes a fidei possit fundamento succidere; sive per superbiam saeviendo, sive per potentiam opprimendo, sive per prudentiam seducendo. Bene ergo dicitur: Ex quo dormisti, non ascendit qui succidat nos. Sequitur:
16.4
Infernus subter conturbatus est in occursum tui; suscitavit tibi gigantes. Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis, omnes principes nationum. Principes terrae vel nationum contrarias fortitudines aestimo interpretandas: quae in hominibus terrena sapientibus, vel gentibus ab Antichristo seductis, singulae in singulis, quasi principes in soliis, tunc temporis residebunt. Quorum omnium potentissimus, quasi caeterorum rex, Antichristi corpus et animam quasi omnibus aliis excellentius sibi solium vindicabit. Hi igitur principes cum regis sui conatum, quem per organum illud suum moliebatur, Christi virtute evacuatum conspexerint; territi de soliis suis, his videlicet quibus praesidebant, fugabuntur, et ruinam ejus admirantes quasi respondebunt et dicent: Et tu vulneratus es sicut et nos, nostri similis effectus es, detracta est ad inferos superbia tua. Et est sensus: Quanto altius te extulisti, tanto profundius corruisti. Concidit cadaver tuum. Cadaver principis tenebrarum ipse Antichristus potest non inconvenienter intelligi: quem prae omnibus suae malitiae animabit, et pessimae ejus voluntati quasi vitalem flatum effectum malitiae ministrabit. Quod ejus cadaver tunc concidet, quando eum Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Subter te sternetur tinea, et putredo, et operimentum tuum erunt vermes. Poena aeterna, quae totam vel diaboli, vel Antichristi substantiam occupabit, satis manifeste describitur. A parte inferiori tinea demolietur, a parte superiori vermes corrodent, putredo intus consumet. Tinea pro jucunditate, vermes pro crudelitate, putredo pro libidine. Vel tinea pro illicita locutione, putredo pro illicita cogitatione, vermes pro illicita actione. Vel tinea, quae occulte et quasi insensibiliter consumit, diaboli est suggestio; putredo, quae horrorem et fetorem generat, immunda delectatio; vermes, qui manifeste corrumpunt, consensio. Ex his autem omnibus materia nascitur suppliciorum, sive intus in conscientia, sive exterius in poena. Haec breviter exponendo transcurrimus, animo scilicet ad aliena festinante. Recolite, charissimi, quia de Domino Jesu praesentiam suam discipulis subtracturo scriptum est: Convescens praecepit eis ab Jerosolymis ne discederent. Pacem enim Jerusalem significat. Pacem itaque commendamus vobis, pacem praecipimus vobis. Ipse enim Christus, qui est pax nostra, faciens utraque unum, conservet vos in unitate Spiritus, et in vinculo pacis, cujus vos protectioni et consolationi sub alis Spiritus sancti commendo, ut ipse vos mihi, et me vobis cum pace et incolumitate restituat. Quod ipse concedat, qui vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum. Amen.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).